RSS Feed
آرشیو پرسش و پاسخ ها : مراجع عظام تقلید
 


سؤال: آيا استخدام داوطلباني که عيد سعيد فطر را براساس نظر روحانيون سني تابع عربستان عيد مي‌گيرند جايز است؟ جواب: اگر فرد داوطلب از اهل سنت است و براساس فقه خودشان به آن عمل مي‌نمايد، اشکال ندارد. در صورت وجود مقررات بايد به آن عمل شود. منبع: کتاب...
سؤال: باتوجه‌ به اصل تفتيش عقايد، از لحاظ فقهي تا چه ميزان مي‌توان در عقايد افراد مورد تحقيق و ارزيابي، کنکاش نمود؟ جواب: تحقيق دربارة افراد تا تحصيل اطمينان به صلاحيت شخص تا جايي که جنبة تجسس در احوال شخصي افراد پيدا نکند، اشکال ندارد. منبع: کتاب احک...
سؤال: آيا تحقيق محقق مرد از داوطلب خانم جايز است؟ جواب: با رعايت حدود شرعي و اخلاقي و مقررات مربوط جايز است. درصورتي که منابع خانم باشند، بهتر است محقق هم خانم باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه ع...
سؤال: اگر استخدامي صداقت نداشت، آيا براي رسيدن به نتيجه مي‌شود يک‌ دستي زد؟ جواب: احراز عدم صداقت براي عدم صلاحيت کافي است، ديگر نيازي به گرفتن اعتراف از روش‌هاي غيرشرعي نمي‌باشد، بلکه جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ...
سؤال: بدون احراز عدم اعتياد داوطلب استخدام به‌جهت عدم انجام آزمايش‌هاي مربوط، آيا اين افراد شرعاً صلاحيت جذب را دارند؟ جواب: تابع مقررات است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق عل...
سؤال: آيا تحقيق و سؤال و جواب دربارة افراد، هنگام جذب در شبکة عضويابي به لحاظ شرعي غيبت محسوب مي‌گردد يا خير؟ جواب: چنانچه هدف احراز محاسن و برجستگي‌هاي ابرازي باشد و يا درصورت تمايل افراد به جذب، سؤال و جواب و کسب اطلاعات آشکار آن‌ها در شبکة عضويابي،...
سؤال: آيا رابطان در شبکة عضويابي شرعاً مجاز به رصد توانايي‌هاي افرادي که تمايل به استخدام در سپاه ندارند، هستند؟ جواب: درصورت احراز عدم تمايل افراد به استخدام، هرگونه تحقيق چه توسط محقق رسمي و چه توسط رابط جايز نيست. در فرض عدم احراز تمايل، رصد توانايي...
سؤال: حکم معاشرت و معامله با فرقة «علي اللهي» چه صورت دارد؟ آيا محکوم به طهارت است يا نجاست؟ جواب: فرقه‌هاي مختلف مسلمانان، اگر منکر خدا يا توحيد يا رسالت پيامبر خاتم يا ضرورت دين نباشند، محکوم به طهارت‌اند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فت...
سؤال: خريد و استفاده از آلات موسيقي براي گروه‌هاي سرود دانش‌آموزي يا سرود و مارش نظامي چگونه است؟ جواب: استفاده از آلات نوازندگي براي اجراي سرودهاي انقلابي و مراسم مذهبي و مطالب مفيد آموزنده مانع ندارد، ولي ترويج موسيقي با اهداف نظام اسلامي سازگار نيست...
سؤال: گريم زنان در تئاترها و نمايش‌ها چه حکمي دارد؟ جواب: اگر آرايش به وسيلة خود آنان يا زنان و يا يکي از محارم ايشان صورت بگيرد و فسادي نيز بر آن مترتّب نشود، اشکال ندارد؛ درغيراين‌صورت جايز نيست. گريم زنانه منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس ف...
سؤال: هنگام مأموريت و شناسايي دشمن، براي اطلاع هم‌زمان ديگر، آيا مي‌توان از صداي حيوانات تقليدکرد؟ جواب: في‌نفسه، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السل...
سؤال: اگر کسي در مسابقات نماز، قرآن و غيره از راه تقلب برگزيده شد، تشويق يا وجوه نقد يا کالاهايي که به وي پرداخت مي‌کنند، براي او چه حکمي دارد؟ جواب: در فرض سؤال دريافت تشويقي و وجوه نقدي براي وي جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس...
سؤال: از ساختمان حسينيه داخل شهر يا در پادگان‌ها و مراکز نظامي قرائت قرآن و مجالس حسيني با صدايي بسيار بلند پخش ‌مي‌شود؛ به‌طوري كه صداي آن از راه دور نيز شنيده مي‌شود و اين کار سبب سلب آسايش همسايگان مي‌شود، اما مسئولان و سخنرانان حسينيه بر ادامة اين کا...
سؤال: اگر محتواي شعري نااميدي از لطف حق باشد و با ترجيع خوانده شود، ولي براي عرف مناسب با مجالس لهو و مطرب به حساب نيايد و مکلّف را نيز به گناه سوق ندهد، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر محتواي شعري سبب نااميدي و يأس از رحمت خدا باشد، خواندن آن درهرصو رت حرام ...
سؤال: لطمه‌زدن به خود، به‌صورت‌هاي متفاوت چه حکمي دارد (روي کندن وسيلی ‌زدن به‌ صورتي که زخم يا کبود شود و نيز بالا و پايين پريدن و...)؟ جواب: عزاداري به‌صورت سنتي اشکال ندارد، ولي از اعمال و رفتاري که سبب وهن مذهب شود بايد اجتناب کرد. منبع: کتاب احک...
سؤال: زنجير بر بدن زدن به شکلي که بعضي مسلمانان انجام مي‏دهند، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر به‌ نحو متعارف و به‌ گونه ه‏ایي باشد که ازنظر عرفي از مظاهر حزن و اندوه در عزاداري شمرده شود اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: استفاده از آلات موسيقي در مراسم عزاداري امام حسين(ع) در مراکز سپاه چه حکمي دارد؟ جواب: شايسته است مراسم عزاداري به همان صورت متعارف که از قديم متداول بوده، برگزار شود و استفاده از شيپور، طبل و سنج به نحو متعارف اشکال ندارد؛ مشروط بر اينکه سبب مزا...
سؤال: استفاده از طبل، سنج و شيپور و همچنين زنجيرهايي كه تيغ دارند در مجالس و دسته‌هاي عزاداري چه حكمي دارد؟ جواب: اگر استفاده از زنجيرهاي مزبور سبب وهن مذهب در برابر مردم شود، يا باعث آسيب بدني قابل توجهي گردد، جايز نيست؛ ولي استفاده از شيپور و طبل و س...
سؤال: دربارة زنجير زدني که منجر به سياه‌شدن يا مجروح شدن بدن شود، نظر شما چيست؟ جواب: مانعي ندارد، مگر اينکه موجب آسيب فراوان بر بدن شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صاد...
سؤال: اگر بعضي از واجبات به‌سبب شركت در مجالس عزاداري از مكلف فوت شود؛ مثلًا، نماز صبح قضا شود، آيا بهتر است بعد از اين در اين مجالس شركت نكند يا اينكه شركت نکردن او باعث دوري از اهل‌بيت(ع) مي‌شود؟ جواب: بديهي است كه نماز واجب، مقدم بر فضيلت شركت در مج...
سؤال: توفيق مداحي براي اهل‌بيت(ع) نعمت الهي است. در گذشته مداحان عبا بر دوش مي‌انداختند و ازنظر سلوک و رفتار الگو بودند و هم‌اکنون نيز برخي اين‌گونه‌اند، ولي متأسفانه مشاهده مي‌شود برخي مداحان جوان بر اثر ناآگاهي، ريش خود را مي‌تراشند يا به سيگار و ديگر ...
سؤال: به‌تازگي، برخي مداحان براي جذب جوانان به مجالس اهل‌بيت(ع) اقدام به اجراي اذكار و مراثي اهل‌بيت(ع) در قالب برخي ترانه‌هاي مطرب کرده‌اند. با توجه به اينكه شنيدن اين ترانه‌ها ازنظر شرعي اشكال دارد، شنيدن مراثي اهل‌بيت(ع) با اين آهنگ‎ها چه حكمي دارد؟ ش...
سؤال: بردن دختران و همسران همكاران به اردوهاي سياحتي و زيارتي توسط يك مرد كه در ضمن اردو در مراودات و ارتباط‌هاي شخصي بداند كه رفتار او برمبناي لذت‌بردن است، بدون آنكه آن را اظهار كند چه حكمي دارد؟ جواب: بر فرماندهان و مديران واجب است اردوهاي سياحتي و...
سؤال: اگر زدن ترقّه يا استفاده از مواد منفجره در برخي مناسبت‌ها موجب ترس و سقط جنين يا ناراحتي اعصاب‌ وروان افراد يا خسارت مالي شود، چه صورت دارد و آيا شخص دربارة خسارت مالي و جاني و روحي و رواني افراد ضامن است؟ جواب: در فرض سؤال جايز نيست و موجب ضمان ...
سؤال: مديحه‌ سرايي كه شنوندگان را در جشن‌هاي تولد ائمه (ع) و‌ عيد مبعث به گريه بيندازد چه حكمي دارد؟ ريختن پول بر سر حاضران چه حكمي دارد؟ جواب: مديحه‌سرايي در جشن‌هاي اعياد ديني اشكال ندارد و پاشيدن پول بر سر حاضران نيز بدون اشكال است، بلكه اگر به قصد ...
سؤال: آيا خواندن زن در مجالس عزاداري با علم او به اينكه مردان نامحرم صداي او را مي‌شنوند جايز است؟ جواب: اگر خوف مفسده باشد بايد از آن اجتناب شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلام...
سؤال: چند سال است که در شام شهادت حضرت فاطمه زهرا مراسم معنوي و اثرگذار تشييع نمادين برگزار مي‌شود که آثار و برکات معنوي فراواني همراه دارد و مراجع و علماي بزرگ در اين مراسم شرکت و آن را تشويق کرده‌اند، مستدعي است نظر مبارک را دربارۀ برپايي اين مراسم و ...
سؤال: در جشنواره‌ها و همايش‌ها از گروه‌هاي تواشيح و گروه‌هاي سرود استفاده مي‌شود که گاه غنا مي‌خوانند، برخاستن از چنين مجالسي سبب اختلال در نظم آن مي‌شود، دراين‌صورت وظيفه چيست؟ جواب: اگر يقين داريد که از مصاديق غناي لهوي است گوش‌دادن جايز نيست و از با...
سوال :حكم تراشيدن محاسن (ريش) را بيان كنيد ؟ جواب : در بین مراجع موجود کسی حکم به جواز تراشیدن ریش نداده و همهً یا فتوا به حرمت داده‏اند یا بنابر احتیاط واجب تراشیدن آن راجایز نمی‏دانند. تراشیدن ریش به فتوای تمام مراجع تقلید ازجمله (آیت الله امام خمینی،...
سؤال: در جمع دوستان و همکاران صداي برخي اقوام همچون ترک، کرد، عرب و... تقليد مي‌شود که موجب خندة حاضران مي‌شود، آيا اشکال دارد؟ جواب: درصورتي‌که مشتمل بر امور حرام نباشد و عدم رضايت و ناخرسندي اقوام يادشده را در پي نداشته باشد، في‌نفسه اشکال ندارد. من...
سؤال: در برخي اردوها يا جشنواره‌ها خانوادة کارکنان نيروهاي مسلح حضور مي‌يابند و براي تشويق برندگان يا دريافت جايزه از آن‌ها بر روي سن دعوت مي‌شود، درحالي‌که جمعي از کارکنان مرد حضور دارند آيا اين عمل مجاز است؟ چه توصيه‌هايي مي‌فرماييد؟ جواب: با رعايت ح...
سؤال: آيا درصورت لزوم، استفاده از لباس رسمي علماي دين و قضات در فيلم‌هاي سينمايي جايز است؟ آيا تدوين و توليد فيلم‌هاي سينمايي با صبغة ديني و عرفاني دربارة علماي گذشته يا معاصر با حفظ احترام آنان و حرمت اسلام و بدون اسائه ادب و بي‌احترامي به آنان جايز است...
سؤال: استفاده ازگروه‌هاي سرود مختلط دختر و پسر در مجموعة سپاه و در مراسم‌هاي خانوادگي مجاز است؟ جواب: درصورتي‌که به سن بلوغ رسيده باشند، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی...
سؤال: اگر فرماندهي با اعمال سليقة شخصي و بدون توجه به نظر کارشناسي مهندسان فن اقدام به ساخت پروژه‌اي نمايد که مطابق با اصول ساخت‌وساز نباشد، حکم اين تخلف از مقررات چيست؟ جواب: اقدامات سليقه‌اي در امور سازماني جايز نيست و چنانچه موجب ايراد خسارت بر سازم...
سؤال: درکنار پادگان ما شهرک مسکوني‌اي هست که بارها اهالي شهرک به سبب صداي بلندگوي حسينيه پادگان اعتراض کردند، ولي مسئولان اعتنا نمي‌کنند، حکم آن چيست؟ جواب: جز در مواقع اذان جايز نيست، صداي بلندگو به‌نحوي باشد که موجب اذيت همسايه‌ها نگردد. اعتنا نکردن ...
سؤال: اگر داوطلب از روي ناآگاهي در تعرفة ثبتِ نام حقيقت را کتمان نمايد و سپس به آن اعتراف کند، آيا استخدام او اشکال شرعي دارد؟ جواب: درصورتي‌که به هر دليل صداقت داوطلب احراز نشود، مانع استخدام اوست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ا...
سؤال: آيا استماع همة برنامه‌هاي صداوسيما ازنظر شرعي مجاز است؟ جواب: در برنامه‌هاي صداوسيما ممكن است مواردي منطبق بر موازين شرعي نباشد و تشخيص موضوع بر عهدة شخص شنونده يا بيننده است، اگر تشخيص دهد اين موسيقي مطرب و لهوي است يا اين برنامه مفسده‌انگيز است...
سؤال: اگر فردي با مدرك جعلي يا سندسازي استخدام شود، چه حكمي دارد؟ جواب: استخدام با مدرک جعلي حرام است و نسبت به حقوق دريافتي ضامن است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)
سؤال: در ساخت‌ وسازها به‌صورت آزمون و خطا عمل مي‌شود كه خسارات ناشي از آن سبب تحميل هزينه‌هاي زيادي براي سپاه مي‌گردد. اين موضوع چه حكمي دارد؟ جواب: اگر خسارت وارده به سازمان به دليل کوتاهي مسئولان و افراد مربوطه در انجام وظيفة قانوني و عدم اجراي مقررا...
سؤال: اگر كسي در طول تحصيل با تقلب در امتحانات و مدرکِ تحصيليِ اين‌ چنيني استخدام شده است، آيا حقوق دريافتي با اين مدرک تحصيلي مشكل شرعي دارد؟ جواب: تقلب جايز نيست، اما اگر در استخدام حقي از کسي ضايع نشده باشد و فعلاً شرايط استخدامي را داشته باشد و مطا...
سؤال: چرا بعضي از سازه‌ ها نيمه‌ ساخت رها مي‌شوند؟ خسارت آن مبلغي که هزينه مي‌شود و حيف‌ وميل مي‌گردد، به‌عهدة کيست؟ جواب: علت رها شدن سازه¬هاي نيمه‌ساخت را فرماندها¬ن¬ و مسئولان بايد پاسخ بدهند. خسارت واردشده بر سازمان را افراد مقصر بايد جبران نمايند....
سؤال: باتوجه‌به نقش وجايگاه سپاه در پاسداري از انقلاب، ميزان حضور و نقش مؤثر سپاه در عرصه‌هاي مختلف مثل سينما تئاتر و....چگونه بايد باشد؟ براي تهديدات آن چه اقدامي مي‌شود؟ جواب: حضور سپاه در عرصه‌هاي فرهنگي و هنري برابر مقررات و برحسب نياز جامعه و تشخي...
سؤال: حکم ساخت‌ وساز تجهيزاتي که بدون برآورد عمليات تجهيز و متأسفانه بعضاً به صورت نيمه‌انبوه انجام مي‌گيرد و بلافاصله پس از توليد، بهسازي و يا بعضاً تغييرات کلي انجام مي‌شود چيست؟ جواب: اگر ثابت شود که خسارت وارده ناشي از کوتاهي مسئولان و مديران مرتبط...
سؤال: استفاده زنان از انواع کرم و لوازم آرايش در تئاترها و نمايش‌هايي که مردان نيز آن‌ها را مي‌بينند چه حکمي دارد؟ جواب: صورت آرايش‌شده بايد از نامحرم پوشانده شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سؤال: با جابجايي فرماندهان در يك پادگان، گاهي مواقع تغيير سليقه‌ اي برنامه‌هاي اجرايي داخلي همچون ساخت‌وساز، موجب خسارات زيادي به بيت المال مي‌گردد. حكم اين سليقه‌اي برخورد كردن چيست؟ جواب: برخورد سليقه‌اي که برخلاف قوانين و مقررات و مصلحت سازمان باشد ...
سؤال: اگر مصنف و مؤلف در اجازة چاپ اول چيزي دربارة چاپ‌هاي بعدي ذكر نكرده باشند، آيا جايز است ناشر بدون كسب اجازة مجدد و پرداخت مبلغي به آنان مبادرت به تجديد چاپ کند؟ جواب: اگر قراردادي كه دربارة اجازه چاپ ميان آنان منعقد شده است، فقط دربارة چاپ اول با...
سؤال: درصورتي‌كه مصنف به سبب سفر يا فوت و مانند آن غايب شود، دربارۀ تجديد چاپ از چه كسي بايد اجازه كسب کرد و چه كسي بايد پول را دريافت كند؟ جواب: در اين باره بايد به وكيل مصنف يا ولي شرعي او و يا درصورت فوت به وارث او مراجعه شود. منبع: کتاب احکام فر...
سؤال: زوم‌كردن دوربين روي چهره‌هاي خاص، به‌ويژه در جمع خواهران، چه حكمي دارد؟ جواب: اگر به قصد ريبه و لذت جنسي باشد جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلا...
سؤال: تغيير و تخريب در ساختمان‌هاي سازمان بنابه سليقة شخصي چه حكمي دارد؟ آيا فرمانده شرعاً مجاز به اعمال سليقه در امور ساخت‌وساز است يا خير؟ جواب: تغيير و تخريب در ساختمان‌ها اگر در حد اختيارات قانوني فرمانده يا ردة مرتبط و به مصلحت سازمان باشد، اشک...
سؤال: ما تصميم به ساخت يک فيلم داستاني و حماسي گرفته‏ ايم که حادثة جاويد کربلا را ترسيم مي‌نمايد و اهداف بزرگ امام حسين (ع) را که براي آن‌ها به شهادت رسيد، بيان مي‌کند. باتوجه به اينکه شخصيت امام حسين(ع) در اين فيلم به‌صورت فردي عادي و قابل رؤيت با چشم ن...
سؤال: با توجه به اشراف فرمانده بر مجموعه و شناخت بهتر نيازها و اولويت‌ هاي سازماني، سپردن ساخت‌ وسازها به افراد وابسته به فرمانده يا ديگر افراد سازمان چه حكمي دارد؟ جواب: اگر براساس ضوابط و مقررات صورت گيرد، اشکالي ندارد. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر...
سؤال: بر روي بعضي نوارهاي قرآن و تواشيح عبارت «حقوق تكثير محفوظ است» نوشته شده است، آيا در اين صورت جايز است آن‌ها را تكثير کرده، در اختيار ديگران قرار دهند؟ جواب: احوط اين است كه از ناشر اصلي براي تكثير نوارها و نسخه‌برداري از آن‌ها اجازه گرفته شود. ...
سؤال: توزيع و عرضة فيلم‌هايي که تأييدشدة وزارت ارشاد هستند، چه حکمي دارد؟ همچنين توزيع نوارهاي موسيقي که تأييدشدة وزارت ارشاد هستند، در دانشگاه‌ها چه حکمي دارد؟ جواب: اگر فيلم‏ها يا نوارها به نظر مکلف، عرفاً مشتمل برغنا يا موسيقي مطرب و لهوي يا مناسبِ ...
سؤال: برخي از مسئولان واحدها، بدون برنامه و تدابير بلند‌مدت، اقدام به ساخت‌ وسازهايي مي‌کنند که در کمترين زمان بدون استفاده مي‌شود؛ حکم آن چيست؟ جواب: ساخت‌وساز در‌صورتي‌که خلاف مقررات مرتبط باشد، جايز نيست و فرد تصميم‌ساز و اقدام‌کننده ضامن همة خسارات...
سؤال: با توجه به اينکه برخي شرکت‌ها و مؤسسات فرهنگي که سي‌دي‌هاي گوناگوني توليد و توزيع مي‌کنند و اعلام مي‌کنند که رايت و تکثير اين سي‌ دي ممنوع است و ازنظر شرعي اشکال دارد، ولي به دستور مسئول ما اين سي‌دي‌ها براي استفادة برادران بدون اجازة آن مؤسسه‌ها ر...
سؤال: بازي زن و مرد نامحرم در فيلم‌ها و گفتن حرف‌هاي عاشقانه که زن و شوهر به ديگري مي‌گويند، مانند: عزيزم، قربان تو، دوستت دارم و... و نيز خريدوفروش آن‌ها که غالباً تحريک‌کننده و همراه با ارائة الگوهاي غيراسلامي و ضد اخلاقي است، چه صورت دارد؟ جواب: اگر...
سؤال: س. آيا در ساخت‌ وساز مي‌توان لوازم مستعمل را فروخت و هزينة سازمان کرد؟ جواب: بايد براساس قوانين و مقررات مرتبط عمل شود. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: بعضي از مؤمنان نوارهاي ويدئويي را از ويدئوكلوپ‌ها اجاره مي‌کنند و درصورتي‌كه كاملاً مورد پسند آنان باشد، به سبب اينكه حقوق چاپ نزد بسياري از علما غيرمحفوظ است، بدون كسب اجازه از صاحب مغازه به ضبط و تكثير آن مبادرت مي‌كنند، آيا اين كار جايز است؟ بر ...
سؤال: آيا چاپ كتاب بدون اجازة صاحب آن و با وجود عبارت «حقوق چاپ براي مؤلف محفوظ است»، جايز است؟ جواب: احوط اين است كه حقوق مؤلف و ناشر با كسب اجازه از آنان براي تجديد چاپ، رعايت شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشا...
سؤال: آيا در نگاه به نامحرم ميان فيلم مستقيم و غيرمستقيم تفاوتي هست؟ اگر فيلم مستقيم را در حكم انسان زنده مي‌دانيد، آيا ميان تصاوير درشت و ريز، رنگي و سياه و سفيد، فيلم مستقيم و فيلم مستقيم با چندثانيه تأخير تفاوتي هست؟ جواب: بنا بر احتياط واجب، نبا...
سؤال: آيا مسئولان مجاز به تخريب نماي ساختمان‌هاي داخلي پادگان‌ها بنا به تشخيص و سليقة خود مي‌باشند؟ جواب: هر گونه اقدام سليقه‌اي که برخلاف مقررات و مصلحت سازمان باشد و موجب خسارت گردد جايز نيست. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/...
سؤال: آيا جايز است مؤلفان و مترجمان و صاحبان آثار هنري مبلغي را دربرابر زحماتشان يا براي حق تأليف درمقابل تلاش و وقت و مالي كه براي انجام آن كار صرف كرده‌اند، تقاضا کنند؟ جواب: آنان حق دارند در برابر واگذاري نسخة اوّل يا اصلي اثر علمي و هنري خود به ناش...
سؤال: همان‌گونه که مستحضريد، فرهنگ غرب با همة مظاهرش درصدد تهاجم و نفوذ به جوامع اسلامي است که آن از طريق نماد، تنديس، کاريکاتور پيش آمده است، کساني که آگاهانه يا ناآگاهانه استفاده مي‌کنند، تکليف چيست؟ جواب: بايد افراد در معرض تهاجم را با رعايت شرايط، ...
سؤال: بعضي از زمين‌هاي وقفي در مسير طرح‌هاي توسعه و احداث خيابان‌ها و پارك‌ هاي ملّي و ساختمان‌هاي دولتي قرار مي‌گيرند و بدون اجازة متولّي شرعي و بدون پرداخت اجاره و پول آن‌ها به وسيلة بعضي از مؤسسات و اداره‌هاي دولتي مصادره مي‌شوند. آيا انجام ‌اين كار ب...
سؤال: آيا كسي كه در زمين‌هاي موقوفه تصرف مي‌كند بايد عوض يا قيمت آن‌ها را بپردازد؟ جواب: علاوه بر بازگرداندن مال وقفي به صاحبان آن، جبران عوض يا قيمت تصرف در مال وقفي ضروري است. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هد...
سؤال: اگر مؤلف يا مترجم يا هنرمند در برابر چاپ اول اثر خود مبلغي را دريافت كند و درعين‌حال براي خود حقي در قبال چاپ‌هاي بعدي شرط كند، آيا مي‌تواند در چاپ‌هاي بعدي حق خود را از ناشر مطالبه کند؟ دريافت اين مبلغ چه حكمي دارد؟ جواب: درصورتي‌كه در ضمن قرارد...
سؤال: تقليد از مدل‌هاي غربي در لباس‌هاي نظامي چه حکمي دارد؟ جواب: تقليد محض که به‌نوعي ترويج اقتدار دشمن و تضعيف روحية نيروهاي خودي را موجب شود، جايز نيست، ولي اگر بومي شود، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ان...
سؤال: 2. آيا مي‌توان سي‌ دي رايتي را رايت كرد و از آن استفاده برد؟ جواب: شكستن قفل سي‌دي و تكثير آن، بدون اجازة ناشر اصلي آن، بنا براحتياط جايز نيست و استفاده و خريدوفروش سي‌دي تكثيرشدة بدون اجازة ناشر اصلي نيز همين حکم را دارد. منبع: کتاب احکام فرهن...
سؤال: حكم سي‌ دي رايتي هديه‌اي چيست؟ جواب: فرقي ميان سي‌دي هديه‌اي و ابتياعي در اين باره نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام.
سؤال: برخي افراد ادعاي کشف و شهود مي‌کنند؛ مثلاً مي‌گويند مشغول ذکر بودم که دو نفر از درون من بيرون دويدند و يکي ديگري را بر زمين زد، سپس آن دو به درون من بازگشتند. با امثال اين حکايات و چاپ و نشر آن‌ها افراد را به دور خود جمع مي‌کنند؛ آيا اين‌گونه اظهار...
سؤال: آيا بايد اجرت‌المثل تصرفات در زمین موقوفه را از هنگام تصرف بپردازد؟ جواب: بله. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: برخي اقدام به شكستن قفل سي‌دي‌ها كرده، آن‌ها را به‌صورت رايتي و با قيمت بسيار نازل عرضه مي‌كنند، استفاده از چنين سي‌ دي‌هايي چه حكمي دارد؟ جواب: شكستن قفل سي‌دي و تكثير آن، بدون اجازة ناشر اصلي آن، بنا براحتياط جايز نيست و استفاده و خريدوفروش سي‌...
سؤال: حکم ديدن فيلم‌هاي مبتذل چيست؟ جواب: ديدن فيلم‌هاي مستهجن و حاوي منکرات، موجب تقويت هواهاي شيطاني نفس، تضعيف اراده و ايمان و زمينه‌ساز و ترتب مفاسد وگناهان بوده، به‌هيچ‌وجه جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای...
سؤال: آيا در پرداخت قيمت موقوفه يا دادن عين ديگري به جاي آن به‌وسيلة مؤسسات و ادارات، اذن گرفتن از حاكم شرع واجب است؟ جواب: بله. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: کيفيت برخورد با نيروهايي که مربوط به فرقة «علي اللهي» اند چگونه بايد باشد؟ جواب: اين فرقه داراي اصناف مختلفي هستند و به نظر مي‌رسد بيشتر آن‌ها مستضعف‌اند و عقايد اسلامي را باور دارند و به مقدمات اسلامي سوگند مي‌خورند؛ از اين رو، بايد برخورد در پا...
سؤال: آيا جايز است ادارة اوقاف يا متولّي وقف با رعايت مصلحت و نفع وقف با آنان در مورد عوض يا قيمت آن توافق نمايد؟ جواب: جايز نيست كسي بدون اذن و اجازه متولّي شرعي در وقف تصرّف كند، همان‌گونه كه اگر وقف از قبيل وقف منفعت باشد، تصرّف در آن هم فقط بعد از ...
سؤال: برخي اشخاص، درخواست تصويربرداري از کتابي مي‌کنند و صاحب مغازه كه از مؤمنان است، تشخيص مي‌دهد كه كتاب يا اوراق و يا مجلة يادشده براي همة مؤمنان سودمند مي‌باشد، آيا جايز است بدون اجازة صاحب كتاب از آن‌ها تصوير برداري كند و آيا اگر بداند كه صاحب كتاب ...
سؤال: برخي مدعيان عرفان با گرايش به صوفي‌گري، باورهايي را ترويج مي‌کنند که نهي جوانان از ازدواج، مناجات‌کردن اطرافيان با آن‌ها و طرح مسئلۀ شريعت و طريقت ازجملة آن‌هاست، آيا اين افکار پذيرفتني است و شرکت در مجالس چنين افرادي چه صورت دارد؟ جواب: افکار يا...
سؤال: فردي هنگام استخدام فاقد صلاحيت‌هاي گزينشي بوده، آيا اخراج او از سازمان از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: در فرض مذکور، در صورت عدم صلاحيت، اخراج او اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم...
سؤال: با عنايت به اينكه در منطقة آذربايجان شرقي در ارتباط با «بابك خرم‌دين» و افكار وي شبهاتي ايجاد شده، خواهشمند است نظر مبارك را دربارة وي مرقوم فرماييد. ضمناً صرف بيت‌المال براي اشاعه نام و ياد او چه حكمي دارد؟ جواب: ترويج هر فكر و مسلك و مرامي كه م...
سؤال: آيا نسخه‌ برداري از نوارهاي كامپيوتري (Disk) جايز است؟ بر فرض حرمت، آيا اين حكم مختص نوارهايي است كه در ايران تدوين شده‌اند يا شامل نوارهاي بيگانه نيز مي‌شود؟ با علم به اينکه بعضي از ديسك‌ هاي كامپيوتري با توجه به اهميت محتواي آن‌ها، بسيار گران‌ به...
سؤال: آيا استخدام افرادي که همسرانشان چادر نمي‌پوشند، اشکال شرعي دارد؟ جواب: بستگي به مقررات مربوط دارد که بايد رعايت گردد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)
سؤال: در بعضي موارد، کالاي هم‌جنس، مثلاً ورق آهن، با ضخامت کمتر را با ضخامت بيشتر از همان جنس ولي با وزن کمتر معاوضه مي‌کنند. آيا اين معامله ربوي است؟ جواب: معامله فوق ربوي و حرام است. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ...
سؤال: معاشرت و رفت‌وآمد خانوادگي با خانواده‌هاي لاابالي، معتاد و غيرمقيد به محرم و نامحرم با توجه به آثار منفي آن روي فرزندان چه صورت دارد؟ جواب: رفت‌وآمد خانوادگي با افراد يادشده اگر مستلزم حرام يا همراه با خطر معتادشدن يا به‌طورکلي انحراف اخلاقي يا ا...
سؤال: بعضي داوطلبان بيشتر به‌جهت پيداکردن شغل و درآمد مالي دنبال استخدام هستند، آيا جذب آنان از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: درصورتي‌که يکي از شروط استخدام، وجود انگيزة غالب خدمتي باشد، جذب افراد فاقد اين شرط جايز نيست، مگر اينکه براساس مقررات شرط استخد...
سؤال: انتشار مطالب وهن‌آلود با نام خواب، در برخي کتاب‌ها و نشريات دربارة اهل‌بيت(ع)موجب بروز برخي نگراني‌ها شده است؛ آيا کسي مجاز است خواب خود را مانند آنکه بگويد حضرت زهرا(ع) مرا در آغوش خود فشرد با اينکه اين فرد سيادت ندارد، بر فرض صحت براي ديگران منتش...
سؤال: آيا استخدام نيروي فاقد صلاحيت به اميد اصلاح و تربيت وي در سازمان جايز است؟ جواب: استخدام افراد فاقد صلاحيت قانوني، شرعاً جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)
سؤال: در صورت تعيين مبلغ و مدت انجام پروژه و عدم تأمين منابع مالي به وسيلة کارفرما، در صورتي که قيمت‌ ها با گذشت زمان افزايش يابد و اين امر موجب ضرر و زيان پيمانکار شود، در چه صورت مي‌توان مابه‌التفاوت حلال دريافت کرد؟ جواب: هرگونه پرداخت مابه‌التفاوت ...
سؤال: آيا دوستي با افراد بي‌دين مجاز است؟ جواب: صرف مراوده و رفت‌وآمد اگر تشويق آنان بر خلاف‌کاري و بي‌ديني نباشد و سبب ترتب فساد نگردد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سؤال: آيا عضويت صابئين يا پيروان حضرت يحيي(ع) در بسيج از نظر شرعي صحيح است؟ جواب: جذب اقليت‌هاي مذهبي تابع مقررات مربوط است که بايد رعايت گردد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ...
سؤال: احتراماً بدين‌وسيله به استحضار مي‌رساند، يکي از افراد نيروهاي مسلح شاغل در استان كرمانشاه پيرو يكي از فرق دراويش است و افراد اين فرقه هرهفته در مكاني به نام تكيه مراسم خود را برگزار مي‌کنند و در اين مراسم دراويش از البسة سفيد استفاده كرده، با پريشا...
سؤال: اگر در سير تحقيق تا يک مرحله‌اي عدم صلاحيت اولية داوطلب استخدام احراز شد، آيا ادامة تحقيق براي رسيدن به نتيجة واقعي درصورتي‌که آبروي فرد در خطر قرار بگيرد، جايز است؟ جواب: درصورتي‌که در سير تحقيقات براساس مقررات عدم صلاحيت فرد براي مسئول مربوط اح...
سؤال: در تحقيقات يا مصاحبه مشخص مي‌شود که داوطلب نسبت به نماز کاهل و کم‌توجه است، آيا اين امر مانع استخدام او مي‌باشد؟ جواب: پس از بررسي عوامل و ريشه‌يابي آن، براساس مقررات مربوط بايد عمل شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انت...
سؤال: عدم صلاحيت خانوادگي داوطلب استخدام از جهات سياسي يا اخلاقي(در غير موارد امنيتي) بدون اينکه روي آن شخص تأثيرگذار باشد و حتي شخص داوطلب که واقعاً داراي صلاحيت است منتقد خانواده‌اش باشد، شرعاً تا چه حد در ردّ او تأثيرگذار است؟ جواب: به ميزان تأثير س...
سؤال: حضور در خانقاه و شرکت در مجالس صوفيه و پيروي از دستور قطب و امثال آن چگونه است؟ جواب: موارد مختلف است و راه نجات و رستگاري پيروي از طريقة پيامبر اکرم (ع)و اهل بيت عصمت(ع)است که مراجع بزرگوار تقليد مبين آن‌اند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر ...
به کارگيري اعتبار يک پروژه در پروژة ديگر سؤال: آيا جايز است که بدون اطلاع کارفرما، اعتبار پروژه‌اي را براي پروژة ديگر هزينه کنيم؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام ...
سؤال: سربازي هستم که به وقت فراغت يا پيش از خواب کتاب رماني مطالعه مي‌کنم که بعضاً موجب تحريک شهوات يا بدآموزي‌هاي اخلاقي است حکم اين مطالعه چيست؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سؤال: حضور در مراسم محلي ال: آيا شرکت داوطلب و اعضاي درجة يک خانوادة وي در مراسم تکية مخصوص اهل سنت که تنها به ذکر صلوات و ذکر پيامبر مشغول هستند، شرعاً مانع جذب اوست؟ جواب: اگر شرکت داوطلب شيعه و خانواده‌اش در چنين مراسمي آثار منفي ديني، اجتماعي و.....
سؤال: آيا جايز است که بدون هماهنگي با کارفرما، براي جبران ضرر و زيان پيمانکار يا کسب سود بيشتر، آيتم‌ هاي کارنشده يا غيرواقعي را در صورت وضعيت لحاظ کنيم؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژو...
سؤال: خواندن کتاب‌ها و اشعار مبتذل که موجب تحريک شهوات يا بدآموزي‌هاي اخلاقي مي‌شود ازنظر شرعي چگونه است؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: اگر مشخص شود داوطلب قبل از عقد (دردانشگاه و...) با نامزد خود ارتباط خلاف عرف و شرع داشته است، آيا استخدام او جايز است؟ جواب: درصورتي‌که ارتکاب اين اعمال موجب سوءِ شهرت داوطلب نشده باشد و با احراز توبه واقعي و تقيد جدي او به احکام شرع در حال حاضر...
سؤال: يادگرفتن و ياددادن و ديدن شعبده و اقدام به بازي‌هايي که همراه با تردستي هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: ياددادن و يادگرفتن شعبده حرام است، ولي بازي‌هايي که همراه با سرعت حرکت و تردستي هستند و از انواع شعبده شمرده نمي ‏شوند، اشکال ندارد. منبع: کتاب ا...
سؤال: آيا ازدواج پاسداران با زن شافعي‌ مذهب از نظر شرعي موجب سلب صلاحيت آنان در جذب مي‌شود؟ جواب: بايد براساس مقررات مربوط در سازمان عمل شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع...
سؤال: زميني براي طلاب علوم ديني وقف شده است. اين زمين در كنار راه اصلي روستا قرار دارد؛ در حال حاضر، بعضي از اهالي روستا قصد دارند راه ديگري را در آن زمين بسازند كه در طرف ديگر زمين مزبور واقع مي‌شود. اگر فرض كنيم كه كشيدن اين راه در افزايش قيمت زمين مؤث...
سؤال: آيا آموختن علم جفر و رمل و زيج‏ها و علوم ديگري که از امور غيبي خبر مي‏دهند، جايز است؟ جواب: آنچه از اين علوم درحال‌حاضر نزد مردم است، غالباً تا اين حد که موجب يقين و اطمينان به کشف امور غيبي و خبردادن از آن‌ها شوند، قابل اعتماد نيستند، ولي آموختن...
سؤال: داوطلب استخدامي به جهت ارتکاب تخلف اداري توبيخ و تنبيه گرديد، آيا از نظر شرعي جايز است که مسئولان پاسخ‌گويي به استعلامات بعد از چند سال همين مورد را ملاک ردّ صلاحيت فرد قرار دهند؟ داوطلب استخدامي به جهت ارتکاب تخلف اداري توبيخ و تنبيه گرديد، آيا ...
سؤال: قطع رابطه با کسي که مسيحي شده است يا به ديگر اديان باطله گرويده است، براي نهي‌ازمنکر چه حکمي دارد و اگر اين شخص فاميل باشد چگونه است؟ و اساساً زن دربرابر چنين شوهري و شوهر دربرابر چنين زني و فرزندان آن‌ها چه تکليفي دارند؟ جواب: اگر نهي‌ازمنکر متو...
سؤال: آيا استخدام افرادي که در مراسم ادعية مخصوص اهل سنت که فقط مولودي‌ خواني دارند شرکت مي‌کنند، اشکال شرعي دارد؟ جواب: اگر منظور شرکت داوطلب شيعه در چنين مراسمي است و آثار منفي ديني، اجتماعي و... نداشته باشد، اشکال ندارد. مقررات مربوط در جذب بايد رع...
سؤال: آيا مي‌توان سي‌ دي يا کتاب يا موارد فرهنگي مثل پرچم و غيره را که از رده خارج‌ شده و هيچ استفاده‌اي از آن‌ها نمي‌شود و فقط جاي فراواني اشغال کرده است به نيروهاي سازمان يا مسجدها هديه کرد؟ جواب: براساس ضوابط قانوني و با اجازة فرمانده يا مدير رده اش...
سؤال: استفاده از ابزارها و تجهيزات فرهنگي درون سازمان براي اشاعه و ترويج فرهنگي محلات و مساجد بسيج چه حكمي دارد؟ جواب: اگر خلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم...
سؤال: به دليل تدريس در دوره‌هاي عقيدتي، براي پاسخگويي به شبهات نياز به مطالعة کتاب‌هاي اديان ديگر و مکاتب ضد اسلامي دارم، حکم خريد و مطالعة آن‌ها را بيان کنيد؟ جواب: خريد وفروش و نگه‌داري کتاب‌هاي گمراه‌کننده جايز نيست، مگر براي کساني که قدرت شناخت و ت...
سؤال: درصورت احراز اينکه استفادة داوطلبان استخدام از دخانيات يا قليان تفنني بوده، آيا اين امر موجب عدم صلاحيت آن‌ ها در استخدام مي‌گردد؟ جواب: در اين موضوع، مقررات استخدامي مربوط بايد رعايت شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ا...
سؤال: آيا اظهار عقايد متضاد را مي‌شود نشانة عدم صلاحيت داوطلبان استخدام تلقي کرد و عدم جذب آن‌ها اشکال شرعي دارد؟ جواب: ملاک جذب افراد، احراز صلاحيت آنان از هر طريقي براساس مقررات براي مسئول مربوط است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: آيا در مسائل اختلافی ، مي‌توان به مرجع ديگري رجوع كرد؟ جواب: رجوع به فتواي اعلم اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: با توجه به پيشرفت علم و تكنولوژي، هرساله برنامه‌ هاي كامپيوتري جديدتري وارد بازار مي‌شود كه در مقايسه با برنامه‌هاي قبلي، پيشرفته‌ تر و كامل‌ترند. آيا استفاده از سي‌ دي‌ هاي رايتي قديمي‌تر جايز است؟ جواب: بدون اذن ناشر اصلي اولي، بنا بر احتياط جا...
سؤال: آيا كشيدن سيگار به‌صورت تفنّني و تفريحي همراه دوستان در اوقات بيكاري در پادگان از نظر شرعي اشكال دارد و آيا تأثيري در عدم صلاحيت شخص در جذب دارد؟ جواب: كشيدن سيگار درصورتي‌كه ضرر قابل ملاحظه‌اي براي بدن داشته باشد، جايز نيست و از نظر مقررات و آيي...
سؤال: براي انجام طراحي سيستم‌هاي اپتيكي، به تهية نرم‌افزارهاي طراحي نياز بود. با مشخص‌بودن منابع فروش اين نرم‌افزارها و امكان تهيه و خريد آن‌ها با قيمت اصلي، ما نرم‌افزار مورد نياز خود را به‌صورت قفل‌ شكسته و با قيمت كمتر از قيمت اصلي تهيه كرده‌ايم. حكم ...
سؤال: آيا تقلب، دروغ و فريب در معامله با غيرمسلمانان براي دست‌يابي به سود مالي يا علمي بيشتر موجب عدم صلاحيت استخدام داوطلبان مي‌شود؟ جواب: دروغ و فريب و تقلّب در معاملات جايز نيست، هرچند طرف مقابل غيرمسلمان باشد. چنين فردي غيرقابل اعتماد و فاقد صلاحي...
سؤال: نشر سي‌دي فيلم مستندي كه در آن صحنه‌هاي تحريك‌كنندة اخلاقي وجود دارد، به‌خصوص در بحث‌هاي سياسي در ميان جوانان كه به‌شدت راغب به ديدن آن‌ها هستند، حتي جوانان بسيجي و مؤمن چه حكمي دارد؟ جواب: اگر به‌گونه‌اي باشد که بيش از آگاهي سياسي، موجب تحريک شه...
سؤال: در صورت نسبت اتهام اخلاقي به داوطلب درحدي که در محل کار به سوءِ شهرتِ اخلاقي مشهور گردد، ولي بعداً تبرئة آن ثابت شود، آيا اين اتهام شرعاً مانع استخدام وي مي‌گردد؟ جواب: اگر با مدرک و دليل ثابت شود، نسبتِ اتهامي دروغ بوده و سوءِ شهرت اخلاقي وي ضرر...
سؤال: در بعضي پروژه‌هاي فرهنگي و هنري، در چاپ و تعداد پوسترها و پلاكاردها افراط مي‌شود تا اندازه‌اي که پس از اتمام آن همايش و مناسبت‌ها و غيره از همان پلاكاردها و پوسترها براي پاك‌كردن درب و ديوار و غيره استفاده مي‌شود، به‌طوري كه هزينة تمام‌شده براي اين...
سؤال: باتوجه‌ به اينکه در جذب برخي بسيجيان و سربازان وظيفه که جزو گروه‌هاي مخالف و معاند نظام مقدّس جمهوري اسلامي هستند، اشتباهي رخ‌ داده آيا اخراج آن‌ها از نيروهاي مسلح بعد از استخدام اشکال شرعي دارد؟ جواب: با لحاظ اينکه اين افراد از اول شرط استخدام ...
سؤال: خريد سي‌ دي‌ هاي رايت‌ شده كه سازندة آن حكم به غير قانوني بودن رايت آن داده است، چيست؟ جواب: بنا بر احتياط واجب، در نسخه‌برداري و تكثير آن بايد حقوق صاحبانشان كسب اجازه از آنان رعايت شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: آيا حقوق و مزاياي دريافتي متخلف در گزينش و متقلب در استخدام شرعاً اشکال دارد؟ جواب: تقلب در آزمون‌ها و کسب نمره از طريق تقلب حرام است؛ ولي در استخدام اگر مهارت و تخصصِ لازم را براي کار مورد استخدام داشته باشد و مقررات استخدام رعايت شود، حقوقي که ...
سؤال: اجرت‌ گرفتن براي تکثير فيلم و نوارهاي مبتذل و حرام چه حکمي دارد درصورت حرام بودن کسب از اين راه، پول‌هاي به‌دست آمده را چه بايد کرد؟ جواب: در فرض سؤال اجرت حلال نيست و پول‌هاي به‌دست آمده بايد به صاحبان آن برگردانده شود و اگر از يافتن ايشان مأيوس...
سؤال: اگر داوطلب در پاسخ به سؤالات احکام شرعي و مسائل اعتقادي ضعيف باشد، آيا ردّ او جايز است؟ يا فرصت مطالعه به او داده شود؟ جواب: مقررات مربوط بايد رعايت شود؛ اگر فرصت مطالعه براي جبران ضعف‌ها منع قانوني نداشته باشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزی...
سؤال: در هر ماه مجله‌ هاي فراواني از سوي سازمان چاپ مي‌شود كه بيشتر آن‌ها ازنظر كيفيت پايين مي‌باشند؛ چرا همة آن‌ها يك يا دو مجلة خوب و عالي نمي‌شوند و حكم اين‌گونه مصرف‌ کردن بيت‌المال را بفرماييد؟ جواب: اولاً بايد مسئولان محترم دقت و توجه بيشتري معطو...
سؤال: آيا ردّ صلاحيت داوطلب داراي صلاحيت به‌ خاطر عدم صلاحيت‌هاي مکتبي، امنيتي و عمومي بستگان از نظر شرعي جايز است؟ جواب: به ميزان تأثير سوءِ شهرت خانواده در اين موارد بر موقعيت اجتماعي فرد و ميزان تأثيرپذيري وي از خانواده بستگي دارد. مقررات مربوط باي...
سؤال: حکم خريدن روزنامه‌ها و مجلاتي كه به هر عنوان، چه راستي و چه چپي، موجب تضعيف نظام جمهوري اسلامي مي‌شود، چيست؟ جواب: خريدوفروش نوشته‌جاتي كه موجب تضعيف نظام جمهوري اسلامي باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سؤال: درصورتي‌که داوطلبان استخدامي شئون اسلامي را در وضع ظاهري مراعات ننمايند، آيا عدم تشکيل پرونده براي ردّ آنان از همان ابتدا از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: اگر براي مسئول مربوط عدم صلاحيت فردي براساس قانون احراز شود ردّ او در هر مرحله‌اي جايز است. م...
سؤال: آيا فريب‌کاري و کتمان واقعيت داوطلبان استخدام هنگام گزينش و تقلّب آنان در آزمون استخدامي موجب عدم صلاحيت آن‌ها مي‌گردد؟ جواب: تقلب در آزمون‌ها و کسب نمره از طريق تقلّب حرام است. فرد فريب‌کار و متقلب، غيرقابل اعتماد و فاقد صلاحيت استخدام مي باشد....
سؤال: کتاب‌ها و هدايايي كه از سوي سازمان به مسئولان و كاركنان اهدا يا ارسال مي‌شود، چه حكمي دارد؟ جواب: اگر اظهارات ارائه‌كنندگان با قراين و شواهد، حاكي از اهدا به خود افراد است نه به سازمان و جايگاه، مجاز به تصرف و تملك‌اند. درغيراين‌صورت بايد اموال س...
سؤسال سؤال: حكم استماع موسيقي‌هاي صداوسيما يا ادارة ارشاد، ساخت و تعليم و خريدوفروش ابزار آلات موسيقي چيست؟ جواب: هرگونه نوازندگي مطرب لهوي كه متناسب با مجالس عيش‌ونوش باشد حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ...
سؤال: برخي داوطلبان استخدامي، در مصاحبه، هم در تقيد به واجبات ديني و هم در پاسخ به احکام شرعي مشکل دارند، آيا نتيجه‌گيري در اين مرحله از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: بر فرض احراز عدم صلاحيت قانوني داوطلبان توسط مسئول مربوط، در اين مرحله ردّ صلاحيت وي اشک...
سؤال: خريد و توزيع نشريات و كتاب‌هايي كه مطالب آن به‌صورت ضمني باعث ايجاد فضاي فرهنگي فاسد و غيراسلامي به‌خصوص در ميان جوانان مي‌شود، چه حكمي دارد؟ جواب: درج و ترويج مطالبي كه منجر به انحراف و فساد اخلاق جوانان و پيدايش جو فرهنگي فاسد مي‌شود، جايز نيس...
سؤال: آيا کهانت و خبردادن از آينده و سرکتاب باز کردن و استفاده از هيپنوتيزم براي پيشگويي از آينده و پيدا شدن گمشده و امثال آن شرعاً جايز است. مراجعه به چنين افرادي ازنظر شرعي چگونه است؟ جواب: امور مذکوره اعتبار شرعي ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هن...
سؤال: تهية اوراقي که به نام ارمغان بهزيستي ميان مردم منتشر مي‏شود و پرداخت پول براي آن‌ها و شرکت در قرعه ‏کشي اين برگه‏ ها، چه حکمي‏ دارد؟ جواب: توزيع و نشر اوراق جمع‏ آوري تبرّعات از مردم، براي صرف آن در امور خيريه و تشويق و ترغيب متبرّعين با قيد قرعه...
سؤال: فردي كه از نظر گزينشي صلاحيت ورود به سازمان را ندارد، اما مسئولي با استفاده از موقعيت خودش او را با اجبار وارد سازمان مي‌كند، حكمش چيست؟ جواب: تخلف از ضوابط و مقررات قانوني گزينش و استخدام و اعمال نفوذ در آن جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر...
سؤال: چشمة آب موقوفه‌ اي وجود دارد كه در طول سال‌هاي متمادي مورد استفادة مردم بوده است. آيا لوله‌ كشي از آن به مكان‌هاي متعدّد يا به منازل شخصي جايز است؟ جواب: اگر كشيدن لوله از آن چشمه تغيير وقف يا انتفاع در غير جهت وقف نباشد و مانع استفادة بقيّة موقو...
سؤال: آيا مساجد موجود در پادگان‌ها و شهرك‌هاي سازماني، حكم شرعي مسجد را دارند؟ جواب: مكاني كه وقف مسجد شده باشد و مؤمنان به نيت مسجد در آن، يك نماز واجب بخوانند، حكم مسجد بر آن مترتب مي‌شود و در اين موضوع تفاوتي ميان مساجد سازماني و غيرسازماني وجود ندا...
سؤال: اولويت قائل‌شدن و ناديده‌گرفتن خصوصيات، شرايط و ضوابط از طريق افراد گزينشي و استخدامي كه امور در دست آن‌هاست و ضايع‌كردن حق افرادي كه صلاحيت لازم را دارند چه حكمي دارد؟ جواب: تضييع حقوق افراد داراي صلاحيت در موقع جذب و عمل نکردن به ضوابط و مقررات...
سؤال: زمين موقوفه‌اي وجود دارد كه داراي سه قنات است و شهرداري، به علت خشكسالي مستمر چندساله، دو عدد از قنات‌ها را براي تأمين آب آشاميدني مردم منطقه اجاره كرده است و آب قنات سوم كه وقف طلاب منطقه و فرزندان واقف بوده به زمين فرورفته و خشك شده است. در نتيجه...
سؤال: زمين موقوفه‌اي وجود دارد كه داراي راهي است كه فقط براي عبور چارپايان مناسب است و درحال‌حاضر، به سبب ساخت‌وساز خانه در كنار آن بايد راه مزبور توسعه پيدا كند. آيا توسعة آن از دو طرف به طوري كه به مقدار مساوي از زمين وقفي و املاك شخصي را دربربگيرد جاي...
سؤال: آيا مي‌توان در زمين‌هاي وقفي مصلّي يا حسينيه ساخت؟ جواب: زمين‌هاي وقفي قابل وقف مجدّد به‌عنوان مسجد يا حسينيه و غيره نيستند و واگذاري آن‌ها به‌طور مجاني براي ساخت مصلّي يا يكي از مؤسسات عمومي مورد نياز مردم براي هيچ‌كس جايز نيست، ولي اجاره دادن آ...
سؤال: آيا فال‌گيري با سنگريزه و کسب درآمد با آن جايز است؟ جواب: اخبار به کذب جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: ساختمان مهمان‌ سرايي كه براي استراحت مهمان‌ها اجاره داده مي‌شود وقف است و توليت آن با امام راتب فعلي مسجدي است كه آن مسجد در مقابل مهمان‌سرا قرار دارد. اکنون، ساختمان مهمان‌سرا خراب شده و به جاي آن حسينيه‌اي ساخته شده است، آيا منافع اين مكان به هما...
سؤال: آيا هيپنوتيزم جايز است؟ جواب: اگر براي غرض عقلايي و با رضايت کسي که مي‏خواهد هيپنوتيزم شود صورت بگيرد و همراه با کار حرام نباشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلام...
سؤال: اگر گزينشگر در مصاحبه يا تحقيقات براي اينکه پرونده بدون حبّ و بغض شخصي به نتيجه مورد دلخواه برسد، مطالب واقعي را در مورد صلاحيت يا عدم صلاحيت متقاضي استخدام غليظ بيان نمايد، آيا اين کار از نظر شرعي جايز است؟ جواب: دخل و تصرف در اظهارات داوطلب و م...
سؤال: زميني وجود دارد كه مالكش آن را در حضور عالم منطقه و دو نفر شاهد عادل براي ساختن مسجد وقف كرده است. بعد از مدتي، اشخاصي بر آن تسلط پيدا كرده و خانه‌هاي مسكوني در آن بنا نموده‌اند. وظيفة آن اشخاص و متولّي چيست؟ جواب: اگر بعد از انشاء وقف، گرفتن عين...
سؤال: رابط يا عضوياب ازنظر شرعي تا چه حد مي‌تواند به زندگي خصوصي فرد عضويابي‌شده به‌ويژه در مسائل اخلاقي او وارد شود و تحقيق نمايد؟ جواب: چون فرد درخواست عضويت نداده است؛ براي رابط يا عضوياب فقط جمع‌آوري اطلاعات آشکار و عمومي فردِ مورد نظر جايز است. تا...
سؤال: آيا اغماض و سهل‌ انگاري گزينشگر و معرف در امر گزينش از نظر شرعي جايز است؟ جواب: اغماض و سهل‌انگاري با ناديده‌گرفتن مقررات و عمل برخلاف قانون جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سؤال: مراجعة مؤمنان به برخي ازکساني که با تسخير ارواح و جن اقدام به معالجه مي‏کنند، با توجه‌ به اينکه يقين دارند که آن‌ها تنها کار خير انجام مي‏دهند چه حکمي دارد؟ جواب: اين کار في‏ نفسه اشکال ندارد، مشروط بر اينکه از راه‌هايي که شرعاً حلال است، اقدام ش...
سؤال: به جهت کلي بودن برخي دستورالعمل‌ها و ابلاغيات، متقاضي استخدام در عين داشتن صلاحيت عمومي، براساس ابلاغ نمي‌تواند جذب شود، آيا ما از نظر شرعي با اغماض مجاز به جذب او هستيم؟ جواب: ملاک جذب افراد، احراز صلاحيت قانوني آنان براساس مقررات، توسط مسئولان ...
سؤال: اگر ديگران با توجه به تخصص در اولويت جذب باشند،آيا جايز است شخص عضوياب، اقوام يا دوستان خويش را به‌جهت شناخت کامل از تعهد آن‌ها در اولويتِ معرفي براي استخدام قرار دهد؟ جواب: باتوجه‌به اينکه اولويت افراد براي جذب بايد با لحاظ همة صلاحيت‌ها، از قبي...
سؤال: اگر فردي داراي شرايط و صلاحيت‌هاي عمومي جذب باشد، ولي از نظر شخصي ما ايشان را فردي مناسب براي سپاه ندانيم، آيا شرعاً مي‌توانيم ايشان را ردّ نماييم؟ جواب: ملاک در تشخيص صلاحيت جذب، نظر شخصي محقق نيست، بلکه ملاک تشخيص احراز قانوني و براساس مقررات م...
سؤال: عده‏ اي نه به قصد درمان، بلکه براي نشان‌دادن قدرت روحي انسان، مبادرت به هيپنوتيزم مي‏کنند، آيا اين عمل جايز است؟ آيا افرادي که در اين زمينه صاحب تجربه‌اند، ولي متخصص آن نيستند، جايز است اقدام به اين کار کنند؟ جواب: به‌طورکلي، يادگيري هيپنوتيزم و ...
سؤال: آيا بازديد بدني داوطلبان استخدام در معاينات پزشکي جهت اطلاع از نقص عضو آنان يا جراحي‌ هاي انجام‌شده ازنظر شرعي جايز است؟ جواب: بازديد بدني غير از عورتين جهت اطلاع از وجود نقص عضو يا جراحي انجام‌شده توسط هم‌جنس اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش...
سؤال: آيا از نظر شرعي جايز است گزينشگر با اغماض، داوطلب استخدام را جذب نمايد؟ تا چه حد مي‌تواند نسبت‌ به خطاها و گناهان آنان اغماض نمايد؟ جواب: ملاک در گزينش، احراز صلاحيت عرفي داوطلب در چهارچوب مقررات است و تسامح نسبت به اين حد از صلاحيت جايز نيست. م...
سؤال: آيا گزينشگران مجاز به دخالت نظريات شخصي خود در پروندة منتخبان هستند؟ جواب: دخالت نظريات شخصي در پرونده برخلاف قانون و مقررات جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق عل...
سؤال: آيا مشاهدة عورتين داوطلبان استخدام جهت معاينه توسط پزشک هم‌جنس شرعاً جايز است؟ جواب: مشاهدة عورتين داوطلبان استخدام توسط اعضاي کمسيون پزشکي يا پزشک هم‌جنس جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سؤال: آيا به‌خاطر مصلحت سپاه و سازمان از نظر شرعي ما مي‌توانيم ابلاغ را ناديده بگيريم؟ جواب: اعمال ضوابط و مقررات مربوط در جذب افراد بر مصلحت‌انديشي مقدم است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اس...
سؤال: آيا داوطلب استخدام جهت معاينة پزشکي مي‌تواند نزد پزشک هم‌جنس کشف عورت نمايد؟ جواب: کشف عورت توسط داوطلب استخدام نزد پزشک هم‌جنس جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق...
سؤال: در صورت تعارض بين مسئول گزينش که به جهت تجربة کاري متوجه غيرواقعي‌ بودن گزارش‌ هاي کتبي و شفاهي هست و برخي مسئولان در حفاظت اطلاعات يا حوزة نمايندگي که فقط با ملاک ارزيابي کتبي يا شفاهي شخص را ردّ مي‌نمايند، وظيفة شرعي مسئول گزينش در ردّ يک نيروي ل...
سؤال: آيا زيرنظرگرفتن کارهاي فرد مورد نظر براي استخدام و خانوادة وي توسط رابط، تجسس ممنوع در امور شخصي وي محسوب مي‌گردد؟ جواب: رابط قبل از احراز تمايل فرد به استخدام، به جز جمع‌آوري اطلاعات آشکار و عمومي فرد و خانواده‌اش، شرعاً حق هيچ‌گونه تحقيق و جست...
سؤال: باتوجه‌ به اينکه عدم صلاحيت داوطلبي براي حداقل دو نفر محقق يا يک نفر محقق و يک نفر مصاحبه‌ گر احراز شده است، آيا جذب و به‌ کارگيري متقاضي از طرف مسئولان مربوط از نظر شرعي جايز است؟ جواب: ملاک گزينش، احراز صلاحيت داوطلب توسط مسئول نهايي مربوط، طبق...
سؤال: اگر بعد از استخدام معلوم شود که داوطلب قبل از جذب از ناحية عورتين، نقص عضو يا بيماري داشته، درمان آن با هزينة سازمان چه حکمي دارد؟ جواب: تابع مقررات است منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسل...
سؤال: در برخي از بخش‌هاي نيروهاي نظامي، براي پذيرش نيرو جهت مشاغل حساس، آزمايش‌هاي ويژه صورت مي‌گيرد که مستلزم ديدن عورتين فرد مي‌باشد، آيا اين عمل جايز است؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پ...
سؤال: اکثر داوطلبان براي ورود به سپاه با ظاهرسازي در تقيد به واجبات، اصرار به جذب دارند، آيا از نظر شرعي در جذب آن‌ ها مي‌شود تسهيل قايل شد؟ جواب: در گزينش بايد صلاحيت واقعي داوطلب احراز شود و در فرض ظاهرسازي، داوطلب صلاحيت واقعي ندارد و استخدام وي جاي...
سؤال: آيا لمس عورتين داوطلبان استخدام توسط پزشک هم‌جنس از روي لباس زير و نازک، يا ديدن مستقيم آن ناحيه در صورت نبود راه‌هاي ديگر جهت کشف برخي بيماري‌ها و معالجة آن‌ها که عدم اين معاينه منجر به عوارضي ازقبيل ناتواني فرد در تمرينات ويژة نظامي و عقيمي و حتي...
سؤال: اگر صلاحيت يا عدم صلاحيت فردي به‌خاطر يک مورد تحقيق، براي محقق پرونده مخدوش شود و راهي براي احراز يا عدم آن هم وجود نداشته باشد، آيا محقق از باب احتياط مي‌تواند رأي به عدم صلاحيت داوطلب بدهد؟ جواب: در فرض سؤال چون صلاحيت داوطلب احراز نشده است نمي...
سؤال: آيا استخدام داوطلبي که اسناد، مدارک و عکس او همگي نشان از عدم رعايت حدود شرعي محاسن توسط اوست، ولي اظهارات منابع بيانگر وضعيت مناسب وي بهتر از اسناد و مدارک موجود است، جايز مي‌باشد؟ جواب: استخدام بايد با احراز صلاحيت براساس مقررات و حجت شرعي باشد...
سؤال: ديدن عورتين داوطلب استخدام به‌صورت غيرمستقيم (آينه يا دوربين مداربسته) در صورت عدم وجود راه‌هاي ديگر، جهت احراز سلامت آن ناحيه يا تقلب نکردن در آزمايشات (اعتياد و...) توسط پزشک همجنس چه حکمي دارد؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس...
سؤال: آيا استخدام افراد در صورت عدم احراز سلامت ناحية عورتين داوطلب به‌جهت عدم معاينه آن قسمت جايز است؟ جواب: بر فرض عدم احراز سلامت فرد که توانايي وي جهت انجام وظايف قانوني باشد جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارا...
سؤال: درصورت تضاد بين برخي نظريات فقهي با دستورالعمل‌هاي موجود و عدم امکان جمع بين آن‌ها، آيا گزينشگر مي‌تواند با ناديده‌گرفتن دستورالعمل، به نظريات فقهي عمل نمايد؟ جواب: درصورتي‌که دستورالعمل ابلاغي قبلاً تأييدية شرعي از مسئولان مربوط را دريافت نموده...
سؤال: آيا اِعمال محدوديت در انتشار آگهي استخدام عمومی از نظر شرعي جايز است؟ جواب: بايد براساس مقررات و قوانين مربوط باشد و عمل برخلاف قوانين، شرعاً جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسل...
سؤال: آيا مسئولان گزينش از نظر شرعي مجاز به در اختيار گذاشتن محتوايات پروندة داوطلبان به افراد غيرگزينش در سپاه هستند؟ جواب: براي مسئولان گزينش جايز نيست پروندة داوطلبان را در اختيار افراد غيرمسئول مربوط قرار دهند. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاو...
سؤال: آيا مقدم‌کردن برخي متقاضيان استخدام براساس رابطه با مديران (پارتي‌بازي) شرعاً جايز است؟ جواب: درصورتي‌که برخلاف قانون و مقررات باشد و موجب ضايع‌شدن حق کسي گردد، حرام است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/...
سؤال: دسترسي به پروندة گزينشي داوطلبان از نظر شرعي براي چه کساني جايز است؟ جواب: براي افراد غيرمسئول دسترسي به اطلاعات پرونده جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه الس...
سؤال: آيا حقوق و مزاياي کساني‌ که از طريق رابطه استخدام شده‌اند، حلال است؟ جواب: پارتي‌ بازي براي استخدام جايز نيست، اما اگر شايستگي انجام کاري را که استخدام شده است، داشته باشد، حقوقي که مي‌گيرد اشکال ندارد؛ ولي چنانچه حقي از کسي ضايع شده باشد، بايد ر...
سؤال: متقاضي استخدام به دليل عدم صلاحيت، از عضويت در سپاه ردّ مي‌شود، آيا مراکز گزينش سپاه از نظر شرعي مجاز به در اختيار قردادن اطلاعات پروندة آن فرد ردّ صلاحيت‌ شده به ساير ارگان‌هاي مشابه يا عادي هستند؟ جواب: جايز نيست، فقط براساس مقررات مربوط اگر گز...
سؤال: آيا همکاران گزينشي از نظر شرعي مجاز به بيان برخي مطالب پرونده در جمع خودماني خودشان هستند؟ اگر اين ارائه و بيان مطالب براي همياري در جهت به نتيجه رسيدن پرونده باشد چطور؟ آيا ارائة اين مطالب غيبت محسوب مي‌گردد؟ جواب: بيان محتواي پرونده گزينشي براي...
سؤال: آيا بيان امراض يا عيوب افراد متقاضي استخدام که در معاينات پزشکي محرز شده براي ديگران جايز است؟ جواب: اظهار آن براي غيرمسئولان مربوط و براي ديگران، درصورتي‌که موجب شناسايي داوطلب شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سؤال: آيا استفاده از اطلاعات پرونده‌هاي منفي و بازخواني آن جهت آموزش ديگر گزينشگران شرعاً جايز است؟ جواب: درصورتي‌که اشاعة فحشا و ازبين رفتن قبح گناه و موجب شناسايي داوطلب براي ديگران نشود، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خام...
سؤال: آيا اولويت استخدامي بسيجيان، خانوادة شهدا و ايثارگران و فرزندان کارکنان عادلانه و شرعي است؟ جواب: درصورتي که اولويت‌دادن برابر قانون باشد و اين افراد صلاحيت و شايستگي و شرايط لازم را براي جذب داشته باشند، شرعاً اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزین...
سؤال: اگر موضوعي نظير سيگاري‌ بودن فرد به‌گونه‌اي براي ما احراز شود که اثبات آن از طريق تحقيق ميسر نباشد، آيا در مصاحبة استخدامي مي‌توان از فرد اعتراف گرفت؟ جواب: اعتراف گرفتن همراه با ارتکاب خلاف شرع نظير دروغ گفتن يا نسبت مطالب غير واقعي به داوطلب جا...
سؤال: مسائل خاصي در پروندة افراد وجود دارد که به آبروي داوطلب و خانوادة او بستگي دارد، ولي گزارش آن به مراجع مربوط لازم و ضروري است، آيا اين کار اشکال شرعي دارد و غيبت محسوب مي‌گردد؟ جواب: از بين بردن آبروي مؤمن حرام است، اما گزارش مطالب پرونده به افر...
سؤال: آيا به‌ کارگيري نيروي قراردادي بدون سير مراحل قانوني اشکال شرعي دارد؟ جواب: به‌کارگيري افراد خارج از ضوابط و مقررات شرعاً جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه ا...
سؤال: ثبت اعترافات و اظهارات داوطلب در مصاحبه يا منابع در تحقيقات در خصوص گناهان شخصي داوطلب در پرونده تا چه حد جايز است؟ جواب: جست‌وجو و پيگيري امور جهت کشف اسرار و گناهان شخصي وي جايز نيست، ثبت اظهارات و اعترافات مرتبط و مؤثر در جذب اشکال ندارد. منب...
سؤال: در صورت اعتراف داوطلبِ استخدام به گناهانش، آيا مصاحبه‌ کننده مجاز به پرس‌ وجو از او در آن موارد است؟ جواب: پيگيري اعترافات گناهان داوطلب در امور اخلاقي به‌جز آنچه شخصاً ابراز مي‌نمايد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: آيا از نظر فقهي نگهداري پروندة گزينشي جايز است؟ جواب: تابع مقررات مربوط است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: اين‌جانب در جهت انجام وظايف اداري خود از اينترنت و نشریات خارجی استفاده مي‌كنم كه بعضاً حاوي مسائل غيرارزشي و غيراخلاقي نيز مي‌باشند. آيا بهره‌گيري از اين منابع براي كسب اطلاعات جايز است؟ جواب: درصورتي‌كه سبب انحراف و فساد نشود، جايز است؛ البته ل...
سؤال: اقرار داوطلب استخدام با چه شرايطي از نظر شرعي قابل پذيرش و استناد است؟ جواب: اقرار داوطلب با وجود شرايط شرعي و قانوني، قابل استناد است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علی...
سؤال: از نظر شرعي نگهداري چه اطلاعاتي در پروندة گزينشي جايز، و نگهداري چه اطلاعاتي جايز نيست؟ جواب: نگهداري مطالب غيرمرتبط با گزينش داوطلب جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام ...
سؤال: بعضي مواقع داوطلبِ استخدام بدون سؤال‌کردن از او، خودش اقدام به لودادن خودش و گفتن مطالبي مي‌کند که اگر لو رود، آبروي وي خواهد رفت؛ وظيفة شرعي در اين خصوص چيست؟ جواب: پيگيري وگوش‌دادن به اقرارهاي داوطلب در امور غيرمرتبط با جذب که سبب ازبين‌ رفتن آ...
سؤال: درصورتي‌که دريافت کانال‌ هاي تلويزيون محلي و استاني بدون آنتن‌ هاي ماهواره امکان نداشته باشد و خريد آن صرفاً براي استفاده از شبکه‌ هاي داخلي بهره‌برداري شود، خريد و استفاده از آن جايز است؟ جواب: استفاده از آنتن ماهواره‌اي در نظام جمهوري اسلامي تا...
سؤال: از نظر شرعي چه حکمي بر دو اقرار متضاد از ناحية داوطلبِ استخدام مترتب مي‌شود؟ جواب: اگر با دليل براي محقق ثابت نشود که يکي از دو اقرار متضاد غيرواقعي بوده، تضاد در گفتار نشانة عدم صداقت و بي‌ اعتمادي به داوطلب است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اسا...
سؤال: از نظر شرعي روش صحيح اعلام نتايج گزينشي چيست؟ جواب: بايد نتيجه به نحوي به داوطلب اعلام شود که ضرري متوجه فرد و سازمان نشود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: اگر داوطلبي بعد از اتمام کار گزينشي و استخدام با هديه‌اي خواست تشکر نمايد، آيا از نظر شرعي گرفتن اين هديه (مثلاً يک کيلو عسل) اشکال دارد، اگرچه ردّ کردن باعث ناراحتي و اذيت او شود؟ جواب: اگر در سير گزينش چنين وعده‌اي را داده باشد، گرفتن آن بعد ا...
سؤال: ديدن فيلم‌ هاي ايراني كه پس از انقلاب توليد شده‌اند و در آن‌ها زنان با حجاب ناقص ظاهر مي‌شوند و گاهي بدآموزي‌ هايي نيز دارند، چه حكمي دارد؟ جواب: اصل مشاهدة اين فيلم‌ها اگر به‌قصد لذت نباشد و موجب وقوع در مفسده نيز نگردد، في‌نفسه‌ اشكال ندارد، ول...
سؤال: آيا دريافت حق مصاحبه براي مصاحبه‌ گران مدعو از غير پرسنل اداري بابت زمان شرکت در نماز جماعت اداره جايز است؟ جواب: اگر دعوت از اين افراد براساس قانون و مقررات بوده و وقت نماز داخل وقت کاري آنان باشد جزو وقت کاري محسوب مي‌شود. منبع: کتاب احکام گزی...
سؤال: آيا استفاده از روش زيرپاکشي، سؤال القايي و مشابه آن در مصاحبة استخدامي از نظر فقهي جايز است؟ جواب: در مصاحبه بايد حدود شرعي رعايت شود. بايد از دروغ، بيان مطالب غيرواقعي و روش‌هاي غيرشرعي پرهيز گردد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خ...
سؤال: نظارت كارمندان وزارت ارشاد بر انواع فيلم‌ها و مجلات و نشريات و نوارها براي تشخيص موارد مجاز آن‌ها، با توجه به اينكه نظارت، مستلزم مشاهدۀ عيني و گوش‌ دادن به آن‌هاست، چه حكمي دارد؟ جواب: ديدن و گوش‌دادن به آن‌ها توسط مأموران نظارت، در مقام انجام و...
سؤال: آيا در صورت وجود ضرورت سازماني مي‌توان از داوطلبان تعهد گرفت که در صورت چادري نبودن همسر داوطلب، سازمان حق برخورد قانوني طبق مقررات نسبت به داوطلب را داشته باشد؟ جواب: گرفتن چنين تعهدي براي استخدام ضرورت ندارد، اما اگر در چهارچوب مقررات و شرع باش...
سؤال: آيا اظهار برخي اسرار داوطلب استخدامي براي ديگران براي کامل نمودن اطلاعات يا به حرف آوردن مخاطب جايز است؟ جواب: اگر مخاطب از اين اطلاعات دربارة داوطلب بي‌اطلاع است، بيان آن براي او جايز نيست منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ...
سؤال: اگر داوطلب قبل از استخدام تعهد بدهد که سطح آگاهي‌ هاي اعتقادي و احکام ديني خود را افزايش دهد، آيا به اعتبار اين تعهد استخدام او از نظر شرعي جايز است؟ جواب: شرط استخدام احراز صلاحيت داوطلب است؛ لذا در فرض سؤال چنانچه انجام تعهد منع قانوني نداشته ب...
سؤال: بازي‌هاي سرگرم‌كننده و داراي زمانبندي مانند شطرنج و تخته نرد و غيره چگونه است؟ جواب: بازي باآلات قمار حرام است، ولي اگر احراز كنند كه شطرنج امروزه وسيلة قمار نيست، بازي با آن بدون برد و باخت اشكال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس ...
سؤال: آيا از نظر شرعي چهارچوبي براي بيان نوع سؤالات و چگونگي طرح پرسش از داوطلب استخدامي در مقام مصاحبه وجود دارد، لطفاً توضيح دهيد؟ جواب: چهارچوب سؤالات بايد براساس قوانين و مقررات و اصول ديني و اخلاقي اسلام و انقلاب اسلامي و مرتبط با عضويت باشد. من...
سؤال: اگر داوطلب قبل از استخدام براساس تعهدي که براي جبران ضعف آگاهي‌هاي خويش داده بعد از استخدام به آن عمل نکند، آيا حقوق و مزاياي دريافتي او اشکال شرعي دارد؟ جواب: اگر انجام تعهد قانوني بوده و عدم عمل به تعهد موجب اخلال در انجام مسئوليت و نقص در کار...
سؤال: آيا سؤال از داوطلبِ استخدام دربارة خطا يا گناهش اشکال شرعي دارد؟ جواب: سؤال از داوطلب دربارة کميت و کيفيت گناهش جايز نيست و تجسس‌کننده معصيت کار است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلام...
سؤال: ديدن فيلم‌هاي ويديويي كه گاهي تصاوير منحرف‌كننده‌اي دارند، به قصد نظارت و حذف بخش‌هاي فاسد آن‌ها براي ارائه به ديگران چه حكمي دارد؟ جواب: ديدن اين فيلم‌ها اگر براي اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراه‌كنندة آن‌ها باشد، اشكال ندارد؛ به‌شرط اينكه ك...
سؤال: آيا يادآوري گناه داوطلب به او در مصاحبة استخدامي براي رسيدن به نتيجة دلخواه، شرعاً جايز است؟ جواب: جايز نيست مگر دربارة امور مرتبط و مؤثر در جذب، بر فرض آنکه ضرورت اقتضا کند؛ در اين صورت نيز بايد به قدر ضرورت اکتفا شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ ب...
سؤال: بازي با شطرنج و پاسور حكمش چيست؟ جواب: بازي با آلات قمار بدون بردوباخت هم حرام است و بازي شطرنج اگر آلت قمار نباشد، بدون بردوباخت اشكال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سؤال: آيا يک‌ دستي‌ زدن به داوطلب استخدامي جايز است؟ مثلاً به او گفته شود شما را قبلاً ديده‌اند که چادري نبوديد يا گزارش رسيده است قبلاً آرايش مي‌کرديد و غيره. جواب: سؤالات در مصاحبه و تحقيق بايد در چهارچوب احکام شرع مقدس اسلام باشد و بايد از دروغ و ن...
سؤال: آيا از نظر شرعي کار گزينشگران مانند قضات، قضاوت براي اثبات جرم يا تخلف داوطلبان است يا نه، بلکه براساس قراين و شواهد دنبال عدم اولويت متقاضيان هستند؟ جواب: ملاک در گزينش، احراز صلاحيت يا عدم صلاحيت افراد براي جذب و تشخيص اولويت افراد واجد صلاحيت ...
سؤال: تماشاي پاسور بازي ديگران چه حکمي دارد؟ جواب: اگر مستلزم مفسده يا تأييد عملي آن شمرده شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: نوع سؤالات مصاحبه‌کنندة مرد از داوطلب خانم در خصوص مسائل شخصي و اخلاقي نظير پوشش، حفظ حجاب و احکام عملي بايد در چه حدي باشد؟ جواب: در صورت عدم وجود مصاحبه‌گر خواهر واجد شرايمصاحبه‌ط، استفاده از مصاحبه‌گر برادر باید با رعايت قوانين مربوط و حدود ش...
سؤال: نظر مصاحبه‌ کننده نسبت به تقيد يا عدم تقيد داوطلب استخدام در رابطه با ارزش‌ هاي ديني و انقلابي تا چه‌ اندازه حجت شرعي است؟ جواب: نظر مصاحبه‌گر براساس مستندات قانوني در تأييد يا ردّ صلاحيت‌ هاي مکتبي داوطلب در چهارچوب مقررات شرعاً حجيت دارد، ولي م...
سؤال: آيا مصاحبة استخدامي توسط جنس مخالف جايز است؟ جواب: در صورت عدم وجود مصاحبه‌گر خواهر واجد شرايط، استفاده از مصاحبه‌گر برادر باید با رعايت قوانين مربوط و حدود شرعي، مانند عدم خلوت با نامحرم و عدم نگاه حرام و غیره باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر ا...
سؤال: بازي با آلات قمار (مثل پاسور) با رايانه كه يك‌طرفه بوده و شرط‌ بندي ندارد چه حكمي دارد؟ جواب: حكم بازي با آلات قمار را دارد و حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی اما...
سؤال: در صورت ردّ داوطلب، آيا اطلاع‌دادن محتويات محرمانة پرونده او به خودش يا خانواده‌اش براي دفاع از خود جايز است؟ جواب: افشاي اطلاعات محرمانه جايز نيست، ولي بيان مطالب غيرمحرمانه در حد ضرورت و درچهارچوب مقررات اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ ب...
سؤال: اگر در پادگان‌هاي نظامي، برادران سرباز براي سرگرمي مبادرت به بازي با پاسور کنند آيا اشكال دارد؟ جواب: بازي با چيزي كه عرفاً از آلات قمار شمرده مي‌شود مطلقاً حرام است؛ هرچند براي سرگرمي و بدون شرط‌بندي باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اس...
سؤال: درصورتي‌که مصاحبه‌گر از غير مباحث از قبل تعيين‌شده از داوطلب سؤال نمايد و او قبول نشود، چه راه شرعي براي جبران وجود دارد؟ جواب: درصورتي‌که برخلاف قوانين و مقررات مربوطه، توسط فردي حقي از داوطلب ضايع شده است، همان فرد مقصر است و بايد رضايت داوطلب...
سؤال: با عنايت به حلال بودن بازي شطرنج و با رعايت شرايط فتواي امام راحل آيا بازي شطرنج در اوقات فراقت در محل كار و پادگان‌ها كه نيروها به‌صورت نوبتي حاضرند و همچنين افراد تحت آموزش اعم از رسمي و وظيفه يا آسايشگاه‌هاي دانشجويان در عضويت‌هاي گوناگون در سپا...
سؤال: در صورت پايين بودن شناخت اعتقادي داوطلبِ استخدام، آيا کمک به او از نظر شرعي جايز است؟ جواب: اگر منظور از کمک، راهنمايي وي و معرفي کتاب‌ها به او براي جبران ضعف اعتقادي وي در فرصتي ديگر برابر مقررات مي‌باشد تا صلاحيت جذب را دارا گردد، اشکال ندارد....
سؤال: باتوجه‌به محرمانه‌ بودن نظريات منابع در تحقيقات که در صورت اطلاع داوطلب از آن شايد براي منابع مشکلاتي ايجاد کنند، ولي آگاهي داوطلب از آن براي جلوگيري از تضييع حق خود آيا اشکال شرعي دارد؟ جواب: اظهارات منابع تحقيق، نوعي امانت است، درنتيجه نبايد ب...
سؤال: بازي با وسايل سرگرمي ازجمله پاسور چه حكمي دارد؟ و آيا بازي با آن‌ها براي سرگرمي و بدون شرط‌بندي جايز است؟ جواب: بازي با چيزي كه عرفاً از آلات قمار شمرده مي‌شود، مطلقاً حرام است، هرچند براي سرگرمي و بدون شرط‌بندي باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی -...
سؤال:  آيا کمک به داوطلبان استخدام با دادن سؤالات مصاحبه به آنان به‌خاطر شناخت کافي مصاحبه‌گر از تعهد آن‌ها، شرعاً جايز است؟ جواب: مقررات مصاحبه و قوانين مربوط به آن بايد براي همه يک‌سان باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/...
سؤال: در اکثر پارک‌ها، فروشگاه‌ها و مکان‌ هاي عمومي بازي‌هايي رايج شده است که در آن، فرد سکة پولي در دستگاه قرار مي‌دهد، ممکن است چيزي برنده شود يا نشود، آيا به اين بازي‌ ها قمار صدق مي‌کند؟ و شرعاً اين بازي‌ها چگونه است؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب ...
سؤال: آيا بيان عدم کسب امتياز يا مسائل بسيار فرعي ديگر در پرونده‌هاي منفي داوطلبان به‌جاي بيان واقعيت‌هاي اين‌گونه پرونده‌ها به‌خاطر حفظ آبرو، در جواب داوطلبان پذيرفته نشده يا معرفان آن‌ها دروغ محسوب مي‌گردد؟ جواب: بيان آن‌ها به‌صورت کلي و مبهم يا کنا...
سؤال: اخيراً ورزش بيليارد در سطح گسترده‌اي رايج شده است، نظر حضرت عالي دربارة آن چيست؟ جواب: اگر با بردوباخت باشد، جايز نيست و بدون بردوباخت، چنانچه عرفاً از ابزار قمار محسوب نشود اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: اگر از قبل به داوطلب استخدامي گفته شده باشد که مصاحبه از چه مباحثي است، آيا سؤال از غير آن موارد شرعاً جايز است ؟ جواب: اگر آن مواردِ از قبل تعيين‌شده به‌عنوان نمونه بوده، سؤال از غير آن موارد اشکال ندارد؛ مصاحبه بايد براساس قوانين و مقررات مربوط...
سؤال:  معمولاً در برخي مسابقات ورزشي شرط‌ بندي‌هايي صورت مي‌گيرد؛ مثلاً اگر شما برنده شديد يك وعدة غذا مي‌دهم، شرط‌بندي در مسابقات يا كارت بازي كودكان، مالك شدن كارت طرف مقابل درصورت برنده شدن چه صورت دارد؟ جواب: شرط‌ بندي در موارد مذكور الزام‌آور و ...
سؤال: صحت و سقم برخي گزارش‌هاي رسيده در مورد افراد متقاضي استخدام، به‌درستي قابل احراز نيست، آيا از نظر شرعي اين گزارش‌هاي ناقص قابل استناد هستند؟ جواب: گزارش‌هاي ناقص و غيرقابل اطمينان براي محقق، مستند نيستند. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای ا...
سؤال:  به دليل علاقه به ورزش، به‌خصوص فوتبال، در پيش‌بيني بازي‌هاي ايراني و خارجي شركت مي‌كنم و براي شركت‌ كردن در اين مسابقه مقداري پول مي‌پردازم، اگر همة پيش‌بيني‌هاي اين بازي‌ها را درست انجام داده باشم، در ليست برنده‌ها قرار مي‌گيرم. مي‌خواستم بدانم ...
سؤال: آيا مصاحبه با داوطلب خواهر جهت استخدام در يک فضاي بسته توسط مرد، شرعاً جايز است؟ جواب: جايز نيست مگر آنکه احکام خاص مربوط به داوطلب خواهر توسط مصاحبه‌گر خواهر و حتي به‌صورت پرسشنامه قابل طرح نباشد و در صورت عدم وجود مصاحبه‌گر خواهر واجد شرايط، ا...
سؤال: آيا شرعاً به‌ استناد گزارش کتبي يا شفاهي يک مؤمن، نسبت‌ به ردّ داوطلبِ استخدام مي‌شود اقدام نمود؟ جواب: ملاک در گزينش، احراز صلاحيت فرد است و در فرض وجود يک گزارش قابل اعتنا، صلاحيت داوطلب احراز نمي‌شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای ام...
سؤال: اگر بعضي از وسيله‌ هاي بازي، در شهري از آلات قمار محسوب شوند، ولي در شهر ديگري از آلات قمار محسوب نشوند، آيا بازي با آن‌ها جايز است؟ جواب: بايد عرف هر دو مكان رعايت شود؛ بدين معنا كه اگر آن وسيله‌ها در يكي از دو شهر از آلات قمار محسوب شوند و در گ...
سؤال: آيا وجود محقق متأهل در گزينش از نظر شرعي الزامي است؟ جواب: بايد طبق قانون و مقررات عمل شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: آيا رابط از نظر شرعي مي‌تواند افرادي را که از نظر پزشکي شرايط جذب ندارند، براي رفع نقص راهنمايي نمايد تا شرايط جذب را دارا شوند؟ جواب: در فرض مذکور اگر راهنمايي در جهت رفع نقص واقعي و غيرصوري باشد و اظهار و اعلان آن مانع جذب نباشد، اشکال ندارد. ...
سؤال: آيا نگاه به صورتِ مخاطب خانم در مصاحبه و تحقيقات استخدامي براي پي بردن به واکنش آن‌ها شرعاً اشکال دارد؟ جواب: در صورت عدم وجود مصاحبه‌کننده و محقق خانم در اين مورد، مصاحبه‌گر و محققِ مرد با رعايت مقررات مربوط و حدود شرعي در حد ضرورت مي‌تواند نگاه...
سؤال: اگر فرد مورد نظر به‌ خاطر راهنماييِ رابط، جهت رفع نقص پزشکي براي جذب، اقدام به جراحي نمايد، ولي در درمان آن مبتلا به عواقب ناگوار گردد، آيا رابط شرعاً مقصر است؟ جواب: در صورت راهنمايي صرف، شرعاً مقصر نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای...
سؤال: بازي شطرنج و بيليارد با كفار دركشورهاي خارجي چه حكمي دارد؟ مصرف مال براي استفاده از اين آلات بدون شرط‌ بندي چه حكمي دارد؟ جواب: حكم بازي با شطرنج و آلات قمار در مسائل قبلي بيان شد و در حكم مذكور تفاوتي ميان بازي با آن‌ها در كشورهاي اسلامي يا غير ...
سؤال: اگر قيمتي بيش از آنچه جنس مذکور در عرف بازار دارد از سوي طرف قرارداد به اداره پيشنهاد و قرارداد منعقدگردد، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر بيش از قيمت عادلانه بازار باشد يا به کمتر از آن بتوان جنس را از بازار تهيه نمود، بر فرض آنکه قيمت جنس از بيت‌المال...
سؤال: معمولاً در برخي مسابقات ورزشي شرط‌بندي‌ هايي صورت مي‌گيرد؛ مثلاً اگر شما برنده شديد يك وعدة غذا مي‌دهم، شرط‌بندي در مسابقات يا كارت بازي كودكان، مالك شدن كارت طرف مقابل درصورت برنده شدن چه صورت دارد؟ جواب: شرط‌بندي در موارد مذكور الزام‌آور و واجب...
سؤال: اگر كالايي را از يك شركت تعاوني به قيمت دولتي كه كمتر از قيمت آن در بازار آزاد است خريداري كنم، آيا جايز است اين كالا را در بازار آزاد به قيمتي بيشتر از قيمت خريد حتّي سه برابر آن به فروش برسانم؟ جواب: در صورتي كه فروش آن از طرف دولت ممنوع نباشد ...
سؤال: آيا اگر افراد بدون شرط‌ بندي و قصد قمار و بردوباخت و كسب درآمد، بلكه فقط براي سرگرمي و مشغول بودن، مبادرت به بازي با پاسور كنند، آن افراد مرتكب حرام شده‌اند؟ حضور در مجالس بازي با پاسور براي تفريح چه حكمي دارد؟ جواب: بازي با پاسوري كه عرفاً از آل...
سؤال: چندين سال است كه مقداري از اموال مربوط به بيت‌المال نزد من است و اكنون مي‏خواهم خود را برئ الذمه نمايم وظيفة من چيست؟ جواب: اگر آنچه كه از اموال بيت‌المال نزد شماست، از اموال دولتي مختص به ادارة خاصي از اداره‏هاي دولتي باشد بايد در صورت امكان به ...
سؤال: به دليل علاقه به ورزش، به‌خصوص فوتبال، در پيش‌ بيني بازي‌هاي ايراني و خارجي شركت مي‌كنم و براي شركت‌ كردن در اين مسابقه مقداري پول مي‌پردازم، اگر همة پيش‌بيني‌هاي اين بازي‌ها را درست انجام داده باشم، در ليست برنده‌ها قرار مي‌گيرم. مي‌خواستم بدانم ك...
سؤال: اينجانب اقدام به استفادة شخصي از بيت‌المال كرده‏ ام. وظيفة من براي بري‏ء‌الذّمه شدن چيست؟ جواب: بايد عين آن را اگر موجود باشد، به بيت‌المال برگردانيد و اگرتلف شده باشد، بايد عوض آن را بدهيد و همچنين، بايد اجرت‌المثل استفادة از آن را هم در صورتي ك...
سؤال: شطرنج در موارد زير چه حكمي دارد؟1. ساخت و خريد و فروش آن؛ 2. بازي شطرنج با شرط‌ بندي و بدون آن؛ 3.‌ايجاد مراكزي در محافل عمومي و غير آن براي آموزش شطرنج و بازي با آن و تشويق مردم به آن‌. جواب: اگر مكلف تشخيص دهد كه درحال‌حاضر، شطرنج از آلات قمار ...
سؤال: استفادة شخصي از امكانات بيت‌المال تا چه حدّي براي كارمندان جايز است؟ و در صورتي كه با اذن مسئولان مربوطه باشد، چه حكمي دارد؟ جواب: استفادة كارمندان از امكانات بيت‌المال در ساعات رسمي كار به مقدار متعارفي كه مورد ضرورت و نياز است و شرايط كاري بيان...
سؤال: آيا استفاده از ورق‌هاي پاسور، درصورتي‌كه براي بازي‌ هاي فكري محض و بدون شرط‌ بندي باشد و متضمن مفاهيم علمي و ديني باشند، جايز است؟ بازي با ورق‌هايي كه با چيدن آن‌ها به‌نحو خاصي، بعضي از شكل‌ها مثل موتور سيكلت يا ماشين و مانند آن ايجاد مي‌شود و در‌ع...
سؤال: در بسياري موارد، بين مدير عامل، پيمانکار، مشاور، کارفرما و ديگران دروغ گفتن لازم مي‌آيد و اگر دروغ گفته نشود و حقيقت مطلب ارائه شود، حق و حقوق سپاه اخذ نمي‌گردد يا سود لازم و کافي به‌دست نمي‌آيد. دراين فرض، حکم چيست؟ جواب: سپاه بايد از سودي که م...
سؤال: آيا پاسخ‌گويي برادران گزينشي به مراجعان خواهر اشکال شرعي دارد و نياز به نيروي خواهر براي اين کار مي‌باشد؟ جواب: پاسخ‌گويي به مراجعات عمومي اشکال ندارد، ولي در رابطه با امور تخصصي گزينش خواهران بايد براساس مقررات عمل شود. منبع: کتاب احکام گزینش/...
سؤال: اگر در شرط‌‌ بندي گفته شود هركسي در فلان بازي برنده نشد، يك ختم قرآن يا زيارت عاشورا و نظير اينها را به‌جا آورد، آيا در اين‌گونه موارد نيز شرط‌ بندي حرام است؟ جواب: شرط‌‌بندي مطلقاً جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام...
سؤال: آيا وجود برخي افراد در حوزة نمايندگي که صلاحيت انجام کار گزينشي را ندارند، جايز است؟ جواب: تصدي امور گزينش بايد براساس مقررات و ضوابط مربوط باشد، تشخيص صلاحيت گزينشگران بر عهدة مراجع مرتبط است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ا...
سؤال: آيا تحقيق يا مصاحبة استخدامي از يک روحاني توسط فرد شخصي اشکال دارد؟ جواب: با مراعات حدود شرعي و مقررات قانوني اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: آيا پنهان‌ کاري محقق دربارة هويت واقعي خود در تحقيقات استخدامي مصداق دروغ است؟ جواب: پنهان‌کاري بدون دروغ‌گويي، مصداق دروغ نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلا...
سؤال: آيا شرعاً محقق درموارد خاص، مي‌تواند با هويت مجهول و غيرواقعي تحقيق نمايد؟ جواب: بدون ارتکاب خلاف شرع مثل دروغگويي و رعايت مقررات مربوط اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی...
سؤال: بازاريان و مغازه‌داران به مأموران خريد و کارپردازان دولت که از طرف مؤسسات و ادارات دولتي مأمور خريد جنس هستند مبلغي به‌عنوان پورسانت، شيريني يا هديه پرداخت مي‌نمايند. اين از لحاظ شرعي چه صورتي دارد؟ جواب: هر گونه تخفيف در جنسي که براي دولت خريد ...
سؤال: كسي كه شغل سازماني وي گزينش و استخدام است، اگر بدون اينكه از كسي تحقيق و بررسي نمايد از روي غرض و به‌دروغ به نام فردي ديگر ورقة تحقيق را پر نمايد، چه حكمي دارد؟ و فرد مقابل چه اقدامي مي‌تواند انجام دهد؟ جواب: گزارش کذب در فرض سؤال، حرام است و کسي...
سؤال: گواهي خواهران(منابع) در تحقيقات محلي دربارة جذب داوطلبان استخدام (مرد يا زن) از نظر شرعي تا چه ميزان قابل استناد است؟ جواب: با فرض حصول اطمينان، قابل استناد است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگا...
سؤال: اگر فرد شاغل در اداره‌اي (اعم از خصوصي و دولتي) که وظيفة او تهية جنس مي‌باشد، علي‌رغم وجود مراکز مختلف، به آشنا مراجعه مي‌نمايد و شرط مي‌کند که اگر از تو خريداري کنم، در درصدي از سود حاصله شريک خواهم بود؛ در صورت وجود مجوز رئيس يا مسئول بالاي تشکيل...
سؤال: آيا محدويت شرعي هنگام صحبت با خواهرانِ منابع براي کسب اطلاعات در تحقيقات محلي، از لحاظ نگاه و ارتباط با آن‌ها براي شناخت منابع و دامنه پرس‌ وجو از آن‌ها وجود دارد يا نه؟ جواب: در صورت نبود محقق خانم، محقق مرد با رعايت مقررات مربوط و حدود شرعي با...
سؤال: پرداخت سهمي که بعضي فروشندگان به مأمور خريد ادارات، باوجود قيمت مندرج در فاکتور مي‌دهند، چه حکمي براي فروشنده و چه حکمي براي مأمور خريد دارد؟ جواب: جايز نيست، و وجهي را که مأمور خريد در اين رابطه دريافت دارد بايد به ادارة مربوطه‌اي که از طرف آن ...
سؤال: آيا در مباحث گزينش که به‌عنوان منبع در فرم‌ها معرفي مي‌شويم، مي‌توانيم گاهي اوقات اغماض کرده، و ايرادهاي درخواست‌کنندة پذيرش را به محقق نگوييم؟ جواب: درصورتي‌که منبع تحقيق براي گزينش واقع شديد مواردي که يقين داريد ذکر کنيد و مواردي را که يقين ندا...
سؤال: منابع در تحقيقات استخدامي چه شرايطي بايد داشته باشند تا شهادت آن‌ها مورد پذيرش واقع گردد؟ جواب: منابع در تحقيقات استخدامي بايد از افراد مورد اطمينان، متدين، خوشنام، داراي تشخيص درست و شناخت کافي باشند. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای اما...
سؤال: برگزاري جلسات و انجام كارهاي فرهنگي براي يك ارگان خاص و ارسال گزارش آن براي ارگان‎هاي ديگر به سبب دريافت امكانات چه حكمي دارد؟ جواب: اگر ازنظر مقرّرات اشكالي نيست، مانع ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشا...
سؤال: برگزاري مراسم ختم بستگان نيروهاي مسلح در محل كار و در ساعت اداري چه حكمي دارد؟ جواب: برخلاف مقررات جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: گاهي که با دوستان جمع هستيم، براساس قرعه يکي از ما براي ديگر دوستان مواد خوراکي يا نوشيدني با پول خودش، مي‌خرد، آيا اين کار مشکل شرعي دارد؟ جواب: اگر شرط ابتدايي باشد و به عنوان برد و باخت و شرط‌ بندي نباشد، و البته همة دوستان براي خريد تمايل داش...
سؤال: در دهة اول محرم الحرام گاهي از يگان براي شركت كاركنان و سربازان در عزاداري مسجد محل دعوت مي‌شود، شركت در اين‌گونه مراسم و اجابت دعوت چه حكمي دارد؟ جواب: شركت در اين‌گونه مراسم در ساعت كار با رعايت مقررات و حوزة اختيارات مسئول و رعايت جوانب گوناگو...
سؤال: جواز شرط‌ بندي در مسابقات تيراندازي، اسب‌ سواري و شنا كه در روايات وارد شده، فقط به مردان اختصاص دارد يا شامل زنان نيز مي‌شود؟ جواب: شرط‌بندي در مسابقات تيراندازي، اسب‌سواري و شنا اشكال ندارد و اين حكم با مراعات جميع شرايط شرعي اختصاص به مردان ند...
سؤال: براساس دستور فرماندهي، شرکت در مراسم نماز جماعت الزامي است، آيا اين نماز جماعت براي نيروها واجب مي‌شود؟ جواب: اطاعت لازم است و بايد در نماز شرکت کنند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه ع...
سؤال: شرط‌ بندي در مسابقات ورزشي ميان شركت‌كنندگان، چه حكمي دارد؟ جواب: شرط‌ بندي و برد وباخت در مسابقات جايز نيست؛ مگر در مسابقة تيراندازي و اسب‌ سواري. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه ع...
سؤال: آيا يک فرد نظامي مي‌تواند فعاليت‌هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي مجاز داشته باشد، يا اگر تواني دارد بايد در سازمان خود به‌کار گيرد؟ جواب: چنانچه مخالف مقررات سازماني نباشد، به حيثيت نيروهاي مسلح و شئون نظامي بودن خدشه‌اي وارد نکند و او را از وظايف ...
سؤال: براي اجراي مسابقات ميان پايگاه‌هاي بسيج، مبلغي براي هزينه‌هاي مسابقه شامل اجارة سالن، حق‌الزحمه داور، تأمين جوايز تيم‌هاي برتر و... از هر پايگاه دريافت مي‌شود. درصورت گرفتن تخفيف در هزينه‌هاي بالا، آيا مي‌توان مازاد دريافتي را صرف هزينه‌هاي جاري پا...
سؤال: گاهي در محل کار، براي رفع خستگي، دوستان لطيفه‌هاي رايج در ميان مردم منتسب به اقشار يا اقوام مختلف گفته مي‌شود و بقيه مي‌خندند، شنيدن اين مطالب چه حکمي دارد؟ جواب: اگر سبب اذيت و هتک مؤمني باشد يا غيبت محسوب شود جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگ...
سؤال: چه مدت زمان براي شرکت در نماز جماعت در ساعات کار، جايز است؟ جواب: با توجه به اهميت خاص نمازهاي يوميه و تأکيد فراواني که بر اقامة نماز در اول وقت شده است و نيز باتوجه به فضيلت بسيار فراوان جماعت، مناسب است کارکنان، روشي اتخاذ کنند که بتوانند در مي...
سؤال: گفتن يا شنيدن لطيفه‌هاي رايج در کشور که مربوط به اقوام مختلف است چه حکمي دارد؟ جواب: اگر غيبت بوده و يا موجب اذيت و هتک مؤمني باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سؤال: آيا استعمال تنباكويي كه بعضي از انواع خمر را بر روي آن پاشيده‌اند جايز است؟ آيا استنشاق دود آن جايز است؟ جواب: اگر مصرف آن تنباكو از نظر عرف، استعمال خمر محسوب نشود و باعث مستي و وارد شدن آسيب قابل ملاحظه‌اي نشود اشكال ندارد، هرچند احوط ترك آن ا...
سؤال: آيا مي‌توان از بودجة مراكز فرهنگي خارج از قسمت يا سازمان، در امور سازمان يا قسمت ديگر استفاده كرد، اين کار چه حكمي دارد؟ جواب: اگر با اذن مقام مسئول و صاحب‌اختيار قانوني باشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خا...
سؤال: آيا حشيش پاك است؟ آيا استعمال آن حرام است؟ جواب: حشيش پاك است، ولي استعمال آن حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: براي كارهاي فرهنگي يا آموزشي بودجه‌اي در نظر گرفته‌اند كه متأسفانه، مشاهده مي‌شود که كاري انجام نمي‌شود آمارهاي غلط به دست مي‌دهند و بودجه را دريافت و دركارهاي ديگر خرج مي‌کنند، لطفاً نظر خود را مرقوم فرماييد. جواب: هزينة بودجة فرهنگي در کارهاي د...
سؤال: آيا كشيدن به‌ صورت تفنّني و تفريحي همراه دوستان و در اوقات بيكاري در پادگان اشكال دارد؟ جواب: كشيدن سيگار درصورتي‌ كه آسيب قابل ملاحظه‌اي براي بدن داشته باشد، جايز نيست و ازنظر مقررات و آئين‌نامه انضباطي نيز ممنوع است. منبع: کتاب احکام فرهنگی -...
سؤال: در اماكن نظامي هنگام برپايي نماز جماعت كه در وقت اداري است، شماري از نظاميان به سبب شرايط كاري در نماز شركت نمي‌كنند، با آنكه انجام آن كارها پس از وقت اداري يا در روز بعد ممكن است، آيا اين عمل سبك شمردن نماز است؟ جواب: بهتر است براي درك فضيلت نما...
سؤال: استعمال دخانيات در اداره‌ هاي دولتي و اماكن عمومي چه حكمي دارد؟ جواب: اگر برخلاف مقرّرات داخلي ادارات و اماكن عمومي باشد و موجب اذيت و ناراحتي ديگران و يا آسيب رساندن به آنان شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام ...
سؤال: آيا در ماه محرّم براي شركت در مراسم عزاداري كه در محل كار برگزار مي‌شود، بايد مرخصي ساعتي گرفته شود؟ جواب: اگر اين‌گونه مراسم براساس برنامة ابلاغي برگزار مي‌شود گرفتن مرخصي لازم نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای...
سؤال: استعمال مواد مخدر همچون حشيش، ترياك، هروئين، مورفين، ماري‌ جوانا و... به‌صورت خوردن، نوشيدن، كشيدن، تزريق يا شياف، چه حكمي دارد؟ خريدوفروش و ديگر راه‌هاي كسب درآمد با آن مثل حمل‌ونقل و نگه‌ داري و قاچاق آن‌ها چه حكمي دارد؟ جواب: استعمال مواد م...
سؤال: در ماه محرم و در ساعت كاري، خارج شدن از پادگان و محل خدمت براي شركت در مراسم عزاداري چه حكمي دارد؟ جواب: اگر مراسم ازسوي سازمان محل خدمت و براساس برنامه نباشد بايد مرخصي گرفته شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ا...
سؤال: آيا استعمال دخانيات حرام است؟ اگر فرد معتاد مصرف دخانيات را به‌مدت چند هفته يا بيشتر ترك كند، آيا استعمال دوبارة آن حرام است؟ جواب: حكم با اختلاف مراتب ضرري كه بر استعمال دخانيات مترتب مي‌شود، متفاوت است؛ به‌طور كلي استعمال دخانيات اگر به مقداري ...
سؤال: خريدوفروش و استعمال تنباكو چه حكمي دارد؟ جواب: خريدوفروش و استعمال تنباكو في‌ نفسه اشكال ندارد، ولي اگر آسيب قابل ملاحظه‌اي براي شخص داشته باشد، استعمال و خريدوفروش آن جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ...
سؤال: برگزاري همايش‌ها در مناطق خوش آب‌و‌هوا و تفريحي با هزينه‌هاي سنگين و دور از ستادها و نيز جمع‌آوري افراد از سراسر كشور درحالي‌كه به آساني مي‌توان آن را در ستاد يا جاهاي ديگري كه هزينة آن كمتر است و افراد بيشتر درخدمت‌اند؛ چه حكمي دارد؟ جواب: همايش...
سؤال: لطيفه يا جو ک‌ گفتن حکمش چيست؟ جواب: لطيفه‌اي که موجب ارتکاب محرمات شرعي و اخلاقي نباشد و موجب شادي ديگران شود اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه ا...
سؤال: آيا مبارزة نمايشي با عصا يا چوب در مراسم محلي يا رسمي چه حکمي دارد؟ و اگر به همراه موسيقي باشد چطور؟ و اگر همين مراسم در جمع کوچک خودماني باشد چطور؟ جواب: اگر به‌صورت بازي تفريحي ـ ورزشي باشد و خوف خطر بر انسان در آن نباشد، في‌نفسه اشکال ندارد، ...
سؤال: دريافت امكانات فرهنگي از يك ارگان و مصرف آن در ارگان ديگر، با توجه به استفادة آن در كار فرهنگي، چه حكمي دارد؟ جواب: جايز نيست، مگر براساس مقرّرات. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم ...
سؤال: در پادگان‌ها و يگان‌هاي آموزشي و در جهت طرح نمازآموزي مسابقاتي برگزار مي‌شود که برندگان اين مسابقات تشويق مي‌شوند. آيا کسي که نماز را مي‌داند و نمازخوان است در اين مسابقات شرکت کند مي‌تواند جايزه بگيرد؟ جواب: برخلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. من...
سؤال: پيرو اوامر فرماندة معظم كل قوا براي زنده نگه‌داشتن ياد شهدا، پيش‌تر فرماندهان از امكانات موجود و تحت اختيار استفاده مي‌كردند و يادواره‌ها و مراسم شهدا و دفاع مقدس خوب برگزار مي‌شد و كساني كه پي‌گير اين کار بودند، از فرماندهان مراكز كمك مي‌گرفتند، خ...
سؤال: با توجه به اينكه امروزه در جنگ و جهاد در راه خدا به جاي اسب و تير و كمان و شمشير، تفنگ، مسلسل و ديگر ادوات جنگي همچون موتورسيكلت و هواپيما استفاده مي‌شود، آيا مي‌توان تيراندازي با تفنگ و مسلسل و ديگر ادوات جنگي را با رهان [شرط‌بندي] انجام داد؟ جو...
سؤال: ترسيم و نقاشي قصه‏ هاي قرآني به دست کودکان و نوجوانان چه حکمي دارد؟ مثلاً کودکان قصة اصحاب فيل يا شکافته‌شدن دريا براي حضرت موسي (ع) و غيره را رسم کنند؟ ترسيم و نقاشي قصه‏ هاي قرآني به دست کودکان و نوجوانان چه حکمي دارد؟ مثلاً کودکان قصة اصحاب في...
سؤال: ورزش آيروبيک که يک نوع ورزش جمعي است در محل کانون بسيج جوانان راه‌اندازي شده است و همزمان با ورزش يک نوع آهنگ خاص که ايجاد نشاط مي‌کند، پخش مي‌شود؛ لطفاً بفرماييد ازنظر شرعي پخش اين آّهنگ چه حکمي دارد؟ جواب: اگر آهنگ مطرب يا لهوي باشد، بايد پرهيز...
سؤال: خريد و فروش و نگهداري مجلات لباس‌ هاي زنانه که عکس زنان اجنبي در آن‌ها وجود دارد و براي انتخاب لباس به‌کار مي‏رود، چه حکمي دارد؟ جواب: مجرد وجود عکس‏هاي زنان اجنبي در اين مجلات مانع جواز خريدوفروش و بهره‏برداري از آن‌ها براي انتخاب لباس نيست، م...
سؤال: برخي فروشندگان عکس‌هاي مينياتور از زنان و مردان و عکس‌هاي آنان (خصوصاً زنان زيبا با لباس‌هاي محلي به‌صورت محرک يا نيمه عريان) مدعي‌اند فروش و توليد اين عکس‌ها با مجوز وزارت ارشاد است آيا اين مجوز شرعي براي خريدوفروش اين محصولات است. جواب: با فرض ...
سؤال: پول براي هزينه‌هاي فرهنگي پرسنل گرفته مي‌شود، ولي فقط براي ساکنان خانه‌هاي سازماني هزينه مي‌شود، تکليف چيست؟ جواب: بودجة فرهنگي بايد مطابق مقررات هزينه شود، تخلف از آن جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ان...
سؤال: زن و شوهري از نقاشان معروف‌اند و کار آنان ترميم و بازسازي تابلوهاي هنري است، بسياري از آن تابلوها جامعة مسيحي را نشان مي‏دهند و در بعضي شکل صليب و حضرت مريم(س) و حضرت مسيح(ع) وجود دارد و صاحبان مؤسسات و شرکت‌ها و برخي افراد از طرف کليساها بعد از آن...
سؤال: عمل خال‌کوبي که نزد برخي مردم متعارف است و با اين روش عکس‌ هايي بر روي بدن خود مي‌کشند، به‌طوري که ثابت باقي مي‌ماند و از ميان نمي‏رود، چه حکمي دارد؟ آيا مانع از صحت‏ وضو يا غسل مي‏شود؟ جواب: خال‌کوبي حرام نيست و اثري که از آن در زير پوست باقي مي...
سؤال: ساختن مجسمه و تنديس‌ هاي شهدا و نصب آن در ميدان‌ها چه حکمي دارد؟ جواب: مانع ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: اگر با عنوان فرهنگي کار اشتباهي صورت گيرد و يک فرد به جاي اينکه به راه درست برود به اشتباه بيفتد، حکمش چيست؟ جواب: متصدي کار فرهنگي مسئول و معاقب است؛ اما فرد يا افراد مخاطب نيز به سبب نداشتن جبر، مسئول انتخاب و اثرپذيري خود هستند. منبع: کتاب ...
سؤال: گزينشي انتخاب‌كردن افراد برای شرکت در همایش ها چه حكمي دارد؟ اعزام كردن افراد ستادي حتي جزئي‌ترين افراد دركنار ميهمانان چه حكمي دارد؟ جواب: افرادي که حضورشان غيرسازماني و برخلاف مقررات باشد جايز نيست شرکت داده شوند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هن...
سؤال: ظهور و چاپ عكس‌هاي خانوادگي يا عروسي كه در آن‌ها خانم‌ها با محارم خود و بدون حجاب كامل‌اند توسط عكاسي‌ها چه حكمي دارد؟ جواب: ظاهركردن و چاپ آن نزد عكاسي كه آن‌ها را نمي‌شناسد بدون قصد ريبه و لذت و خوف وقوع در فتنه و فساد اشكال ندارد. منبع: کتا...
سؤال: اگر در مراسم سوگواري امام حسين(ع) كه در مکاني خارج از پادگان برگزار مي‌شود از امكانات سپاه و بيت‌المال استفاده شود، اين اقدام ازنظر شرعي چه حکمي دارد؟ جواب: استفاده از بيت‌المال در مراسم لازم است در چارچوب مقررات و با هماهنگي مسئولان ذي‌ربط و صاح...
سؤال: کشيدن کاريکاتور اشخاص در صورتي‌که موجب اذيت و آزار آن‌ها شود، چه حکمي دارد؟ اگر آن افراد راضي به کشيدن کاريکاتور آن‌ها باشند چگونه است؟ جواب: ايذاء و توهين به مؤمن و مسخره‌ کردن وي حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خ...
سؤال: گاه براي اجراي مراسم عزاداري در پادگان، برادران رسمي و وظيفه وجوهي را براي برنامه‌هاي عزاداري و پذيرايي عزاداران اهدا مي‌كنند. لطفاً بفرماييد در صورت اضافه آمدن اين وجوه، باقيمانده را در چه مصارفي مي‌توانيم خرج کنيم؟ جواب: درصورت دسترسي و امكان ك...
سؤال: ساخت عروسک، مجسمه، نقاشي و ترسيم چهرة موجودات زنده، اعم از گياهان، حيوانات و انسان چه حکمي دارد؟ خريدوفروش و نگه‌داري و ارائة آن‌ها در نمايشگاه چه حکمي دارد؟ جواب: ساخت مجسمه، نقاشي و ترسيم چهرة موجودات، اگرچه صاحب روح باشند، اشکال ندارد. همچنين ...
سؤال: ساختن مجسمة ذي‌ روح و آموزش و نصب آن در ميدان‌ها و مراكز عمومي چه صورت دارد؟ جواب: ساختن مجسمة ذي‌ روح حرام نيست و خريد و فروش و نگه‌داري آن اشكال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگا...
سؤال: خواندن روضه‌هاي دروغ و نامعتبرکه بعضاً سبب تمسخر و هتک مي‌شود چه حکمي دارد؟ جواب: اگر دروغ يا سبب هتک و تمسخر باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علی...
سؤال: براي يک موضوع هنري، آيا مي‌توان براي رساندن پيام، از حيوانات يا انسان نقاشي كرد؟ جواب: في‌نفسه مانع ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: انجام اعمال زير در مراسم عزاداري اهل‌بيت چه حکمي دارد؟ 1. خواندن شعرها وگفتن سخناني که در آن به‌صراحت از اهل‌بيت با عنوان خدا ياد مي‌شود، مانند لااله الا علي؛ 2. براي ابراز محبت به مقام اهل‌بيت صداي حيوان درآوردن؛ 3. در حال سينه‌زدن به هوا پر...
سؤال: كوپلن‌ هايي با عكس‌ هاي زنان سربرهنه و با تصاوير رقاصي دسته‌ جمعي كه به‌وسيلة آقايان و خانم‌ها بافته و از آن‌ها در منازل و مغازه‌ها استفاده مي‌شود، چه حكمي دارد؟ جواب: حكم داير مدار مفسده‌انگيز بودن آن است. منبع:کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر ا...
سؤال: اصول لازم‌الرعايه در مصاحبه کدام‌ند؟ جواب: رعايت ضوابط شرعي با رعايت قوانين و مقررات مربوط. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: در بعضي هيئت‌هاي مذهبي مصيبت‌هايي خوانده مي‌شود كه به مقتل معتبري مستند نيست و از هيچ عالم يا مرجعي نيز شنيده نشده است و هنگامي كه از خوانندۀ مصيبت، منبع آن را جويا مي‌شوند، پاسخ مي‌دهد كه اهل‌بيت اين‌گونه به ما فهمانده‌اند و ما را راهنمايي كرده‌ا...
سؤال: مقصود از موسيقي و غنا چيست؟ جواب: غنا يعني ترجيع صدا به‌نحوي که مناسب مجالس لهو باشد که گناه خواهد بود و بر خواننده و شنونده حرام است. ولي موسيقي، نواختن آلات آن است که اگر به‌نحو معمول در مجالس لهو و گناه باشد، هم بر نوازنده و هم بر شنونده حرام ...
سؤال: من فروشنده انواع صنايع دستي هستم، تختة شطرنجي را خريد و فروش مي‌کنم که تماماً خاتم کاري شده است و در وحلة اول جنبة تزييني دارد و چنانچه کسي هم بخواهد مي‌تواند به‌راحتي با آن بازي کند، داخل اين شطرنج طوري است که اگر کسي مهره‌ها و يک جفت تاس تهيه کند...
سؤال: غنا چيست؟ آيا غنا فقط شامل صداي انسان است يا اينکه شامل صداهاي حاصل از آلات موسيقي نيز مي‏شود؟ جواب: غنا عبارت است از صداي انسان درصورتي‌که با ترجيع و طرب همراه بوده، مناسب مجالس لهو و گناه باشد که خواندن بدين شکل و گوش‌دادن به آن حرام است. ...
سؤال: گوش‌ دادن و توزيع غنا و موسيقي لهوي که محصول کشورهاي غربي است، چه حکمي دارد؟ جواب: در مجاز نبودن براي گوش‌ دادن به موسيقي لهوي مطرب و مناسب با مجالس لهو و باطل، تفاوتي ميان زبان‌ها و کشورهاي محل توليد وجود ندارد. بنابراين، خريدوفروش و گوش‌دادن و ...
 سؤال: برخي از جوانان كه تازه به سن بلوغ رسيده‌اند از مراجعي تقليد مي‌كنند كه فتوا به حرمت موسيقي به‌طور مطلق داده‌اند؛ هرچند از راديو و تلويزيون دولت اسلامي پخش شود، حكم اين مسئله چيست؟ اگر ولي‌ فقيه گوش‌دادن به موسيقي حلال را اجازه‌ داده باشد، آيا تجو...
سؤال: گاهي از راديو و تلويزيون آهنگ‌ هايي پخش مي‌شود كه به نظر من مناسب مجالس‌ لهو و فسق‌اند، آيا بر من واجب است كه از گوش‌ دادن به آن‌ها خودداري کرده، ديگران را نيز از آن منع كنم؟ جواب: اگر آن‌ها را از نوع موسيقي مطرب و لهوي مناسب با مجالس لهو مي‌داني...
سؤال: آيا زيرابرو برداشتن مرد موجب سلب صلاحيت او در استخدام است؟ جواب: آرايش زنانه براي مرد جايز نيست، اما صرف اين عمل دليل عدم صلاحيت براي استخدام نيست، مگر حاکي از عدم وجود شرايط قانوني استخدام باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه...
سؤال: خواندن به‌صورت غنا به‌ وسيلة هريك از مرد يا زن، چه با نوار كاست باشد يا از راديو و چه همراه موسيقي باشد يا نباشد، چه حكمي دارد؟ جواب: غنا حرام است و خواندن به‌صورت غنا و گوش‌دادن به آن جايز نيست؛ اعم از اينكه به وسيلة مرد باشد يا زن و به‌طور مستق...
سؤال: ملاک تمييز موسيقي حلال از حرام چيست؟ آيا موسيقي کلاسيک حلال است؟ بسيار مناسب است که معيار آن را بيان فرماييد. جواب: هر موسيقي‌اي که به نظر عرف موسيقي لهوي و مطرب باشد که مناسب مجالس عيش‌ ونوش است، موسيقي حرام محسوب مي‏شود و تفاوتي نمي‏کند که موسي...
سؤال: متقاعدکردن فردي که از جهت تحصيل آيندة درخشاني دارد براي عضويت در سپاه يا ديگر نيروهاي مسلح، از نظر شرعي چه حکمي دارد؟ جواب: متقاعد کردن افراد شايسته و داراي صلاحيت براي جذب که هم سازمان به آن‌ها نياز دارد و هم امکان ترقي آن فرد در آنجا فراهم است،...
سؤال: با توجه به اينكه فرزندان ما هنوز به تكليف نرسيده‌اند و در رفت‌وآمد با اقوامي که نوار غنا گوش مي‌دهند ممكن است به آن نوار علاقه پيدا كنند و باتوجه به اينكه چنانچه آن‌ها را محروم كنيم ممكن است پنهاني آن را گوش دهند، تكليف چيست؟ جواب: گرچه بچة نابا...
سؤال: باتوجه‌به اينکه بدون اجازه و اطلاع داوطلب بايستي ضبط [صداي او] صورت گيرد، آيا استفاده از ابزارهاي الکترونيکي در گزينش مجاز است؟ جواب: در تحقيقات قانوني هرآنچه در چهارچوب مقررات، ضبط و نگهداري آن مجاز باشد استفاده از ابزارهاي مجاز در آن اشکال ندار...
سؤال: تشخيص غنا و موسيقي حلال از حرام براي اين‌ جانب مشكل است، تكليف چيست؟ جواب: تشخيص غنا و موسيقي لهوي حرام، با نظر عرفي شخص مکلف است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق...
سؤال: باتوجه‌به اينکه بدون اجازه و اطلاع داوطلب بايستي ضبط [صداي او] صورت گيرد، آيا استفاده از ابزارهاي الکترونیکی در گزينش مجاز است؟ جواب: در تحقيقات قانوني هرآنچه در چهارچوب مقررات، ضبط و نگهداري آن مجاز باشد استفاده از ابزارهاي مجاز در آن اشکال ندار...
سؤال: خواهشمند است حكم آوازخواني زنان در مجالس عروسي را بيان فرماييد. جواب: در غنا و موسيقي حرام كه عبارت است از آواز لهوي، تفاوتي ميان عروسي و غير آن نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه ع...
سؤال: افرادي که قبلاً به‌دليل عدم بصيرت يک‌ سري گرايش‌ هاي سياسي به جرياناتي مثل جريان فتنه يا جريان انحراف داشته‌اند، ولي در حال حاضر اصلاح شده‌اند، آيا استخدام اين‌ها جايز است؟ جواب: ملاک جذب احراز صلاحيت واقعي داوطلب برابر با معيار و ضوابط مربوط بر...
سؤال: گوش‌ دادن به آواز زنان درصورتي كه ازنظر شعر و موسيقي، لهو و لغو نباشد چه حكمي دارد؟ جواب: اگر آواز زنان به‌گونه‌اي باشد كه مهيج شهوت شود و گوش‌دادن به آن موجب ترتب مفاسد باشد جايز نيست گوش كند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای اما...
سؤال: اگر در موردي صداي زن مصداق غنا نباشد گوش‌ دادن به آن چه حكمي دارد؟ جواب: شنيدن صداي زن اگر غنا نباشد، حرمت شرعي ندارد، مگر آنکه به قصد ريبه يا موجب ترتب مفسده باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدا...
سؤال: پيگيري برخي موضوعات خاص در استخدام داوطلبان ممکن است باعث از هم پاشيدگي خانواده‌ها شود و در صورت عدم پيگيري، ممکن است فرد فاقدِ صلاحيت وارد سپاه شود، در اين خصوص تکليف شرعي چيست؟ جواب: پيگيري اين‌گونه امور جايز نيست و بر فرض عدم پيگيري، صلاحيت فر...
سؤال: گوش‌ دادن به صداي زن هنگامي که شعر و غير آن را با آهنگ و ترجيع مي‏خواند، اعم از اينکه شنونده جوان باشد يا نه، مذکر باشد يا مؤنث چه حکمي دارد؟ و اگر آن زن از محارم باشد، حکم آن چيست؟ جواب: اگر صداي زن به‌ صورت غنا نباشد و گوش‌دادن به صداي او نيز ب...
سؤال: در فرايند تحقيق، يک منبع آگاه، مورد اعتماد و با صداقت، داوطلب را تأييد مي‌نمايد (خبر واحد) اما ساير منابع براثر عدم آگاهي لازم، مواردي مبني بر عدم صلاحيت فرد را بيان مي‌نمايند، آيا استخدام داوطلب درصورت تعارض ساير منابع با خبر واحد جايز است؟ جواب...
سؤال: اجراي کنسرت توسط زن براي زنان با علم به اينکه گروه نوازندگان نيز زن هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر اجراي کنسرت به‌صورت ترجيع مطرب (غنا) نباشد و موسيقي‌ اي نيز که نواخته مي‏شود از نوع لهوي حرام نباشد، اين امر في‏ نفسه اشکال ندارد. منبع: کتاب ا...
سؤال: آيا اصرار گزينشگران بر رعايت صداقت داوطلب در تمام مراحل جذب با توجه به اکراه داوطلبان در بازگويي وقايع ناگوار و گاه اخلاقي و... شرعاً جايز مي‌باشد؟ جواب: وادار نمودن داوطلب به اقرار و اعتراف به‌ويژه در گناهانش جايز نيست. کلي‌گويي داوطلب و عدم بي...
سؤال: گوش‌ دادن به نوارهايي که توسط سازمان تبليغات اسلامي يا مؤسسة اسلامي ديگر مجاز اعلام شده ‏اند، چه حکمي دارد؟ استفاده از مثل کمان، وِيولون و نَي چه حکمي دارد؟ جواب: جواز گوش‌دادن به نوارها منوط به تشخيص خود مکلف است که اگر تشخيص دهد مشتمل بر غنا ...
سؤال: آيا تجسس در زندگي داوطلبان استخدام جايز است؟ جواب: تجسس در زندگي آنان جايز نيست، مگر در مواردي که مرتبط با جذب افراد و در چهار چوب ضوابط و مقررات مربوط باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علو...
سؤال: بعضي مداحان اشعاري مي‌خوانند؛ مثل «خداي من حسين» و يا «من سگ حسينم» و صداي آن حيوان را در مي‌آوردند، آيا حرکات اين مداحان درست و در شأن مجالس عزاداري است؛ گوش‌دادن به نوار اين مداحان چه حکمي دارد؟ جواب: از اين‌گونه حرکات و ترويج اين افراد و اين‌گ...
سؤال: آيا شخصيت نوازنده و محل نواختن و يا غرض يا هدف از آن بر حکم موسيقي تأثير دارد؟ جواب: گاهي شخصيت نوازنده يا کلام همراه آهنگ يا مکان و يا ديگر شرايط در اينکه موسيقي تحت عنوان موسيقي مطرب و لهوي حرام يا عنوان حرام ديگر قرار گيرد مؤثر است، مانند اينک...
سؤال: آيا معيار حرمت موسيقي فقط مطرب و لهوي بودن آن است يا اينکه ميزان تحريک و تهييج آن نيز مؤثر است؟ و اگر باعث حزن و گرية شنونده شود، چه حکمي دارد؟ خواندن و شنيدن غزل‌هايي که به‌صورت سه ‌ضرب و همراه با موسيقي خوانده مي‏شوند، چه حکمي دارد؟ جواب: هر مو...
سؤال: آيا تحقيق از اقوام و خويشان درجة دوم داوطلب استخدام و تأثير دادن نتيجة آن در جذب يا عدم جذب او از نظر شرعي جايز است؟ جواب: در حد لزوم و در چهارچوب مقررات مربوط اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدا...
سؤال: منظور از موسيقي مطرب و لهوي چيست؟ و راه تشخيص موسيقي مطرب و لهوي از غير آن چيست؟ جواب: موسيقي مطرب و لهوي آن است که به‌سبب ويژگي‌هايي که دارد انسان را از خداوند متعال و فضايل اخلاقي دور مي‌کند و به سوي بي‏ بند و باري و گناه سوق مي‌دهد و مرجع تشخي...
سؤال: آيا موسيقي سنّتي که ميراث ملي ايران است، حرام است؟ جواب: چيزي که ازنظر عرف، موسيقي لهوي مناسب با مجالس لهو و معصيت شمرده شود، به‌ طور مطلق حرام است و در اين مورد تفاوتي ميان موسيقي ايراني و غير ايراني و موسيقي سنتي و غير آن نيست. منبع: کتاب اح...
سؤال: آيا تحقيق و پرس‌وجو در مصاحبه و تحقيقات، دربارة يکي از مشکلات خانوادة داوطلب نظير علت جدايي داوطلب يا خانواده‌اش از همسر جايز است؟ جواب: در شرايط خاص درصورتي که اين موضوعات مرتبط و اثرگذار بر جذب و صلاحيت داوطلب باشند، با اکتفا به حد ضرورت جايز ا...
سؤال: آيا تاتوي ابرو، ناخن‌هاي بلند و تزيين‌شده براي خانم‌ها از نظر شرعي مانع استخدام مي‌باشد؟ جواب: تاتوي ابرو و ناخن‌هاي تزيين‌شده چون زينت محسوب مي‌شوند، نبايد در معرض ديد نامحرم قرار گيرند. در جذب اين افراد چنانچه حاکي از عدم صلاحيت اخلاقي وي نباشد...
سؤال: آيا استفاده از چادر‌هاي ملي، عربي، قجري و دانشجويي براي داوطلبان خواهر و خانوادة داوطلبان (خواهر و برادر) از نظر شرعي مانع استخدام مي‌باشد؟ جواب: چادر به‌عنوان حجاب برتر با هر عنواني درصورتي که با استفادة درست از آن حجاب شرعي رعايت شود، اشکالي ند...
سؤال: آيا عدم رعايت حدود شرعي در مراجعة اوليه توسط داوطلبان خواهر در موضوع حجاب و برادر با محاسن تيغ‌ زده و پوشش نامناسب، و استفاده از گردنبند طلا موجب منع استخدام آنان مي‌شود؟ جواب: چنانچه آگاهانه حدود شرعي را در آداب ظاهري اسلام رعايت نمي‌نمايند، ...
سؤال: آيا فقط گوش‌ دادن به موسيقي، حرام است يا اينکه شنيدن آن نيز حرام است؟ جواب: شنيدن غنا يا موسيقي لهوي و طرب‏ آور حکم گوش‌دادن را ندارد مگر در بعضي از موارد که شنيدن ازنظر عرف گوش‌دادن محسوب مي‏شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتا...
سؤال: داوطلب خواهري که قبلاً به‌دليل داشتن نوزاد، درکوهپيمايي، راهپيمايي و... مانتويي بوده، ولي الان چادري است، آيا اين موارد از نظر شرعي منع استخدام محسوب مي‌شود؟ جواب: مفروض سؤال مانع از استخدام نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: بعضي از ترانه‏ ها در ظاهر انقلابي‌اند و عرف هم آن‌ها را انقلابي مي‏داند؛ ولي نمي‏دانيم که آيا خواننده، قصد خواندن يک ترانة انقلابي را داشته است يا يک ترانة طرب‏ آور و لهو، با توجه به اينکه خواننده مسلمان نيست، ولي ترانه‏ هاي او ملي و متضمن جملاتي ض...
سؤال: اجراي کنسرت توسط زن براي زنان با علم به اينکه گروه نوازندگان نيز زن هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر اجراي کنسرت به‌صورت ترجيع مطرب(غنا) نباشد و موسيقي‌ اي نيز که نواخته مي‏ شود از نوع لهوي حرام نباشد، اين امر في‏ نفسه اشکال ندارد. منبع: کتاب احک...
سؤال: آيا خواهران داوطلبي که از لباس‌هاي تنگ و چسبان با رنگ‌هاي نامناسب و زننده، جوراب نازک و کفش‌هاي جذاب و... استفاده مي‌کنند، صلاحيت جذب را دارند؟ جواب: چنانچه آگاهانه حدود شرعي را در آداب ظاهري اسلام رعايت نمي‌نمايند، تا صلاحيت آن‌ها احراز نشده جذب...
سؤال: آيا مدير مي‌تواند براي جبران ضرر و زيان پيمانکار مبلغ اضافه بر قرارداد پرداخت نمايد؟ جواب: هرگونه پرداخت براساس قوانين بايد صورت پذيرد. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ...
سؤال: درصورت مجبور بودن به خريد نسيه (اعتباري)، آيا شرعاً و قانوناً پرداخت پول اضافه در قالب «عرف بازار» براي اقلام نسيه (اعتباري) بامقادير ثابت و مشخص ماهانه صحيح است؟ جواب: خريدوفروش نسيه به قيمتي بالاتر از قيمت نقدي به مقداري که متعارف است در همان ا...
سؤال: جواني در مقام مربي و داور بين‏ المللي بعضي از ورزش‌ها مشغول کار است. شغل او اقتضا مي‏کند که به بعضي از باشگاه‌ هايي وارد شود که غنا و موسيقي حرام در آن‌ها پخش مي‏شود و با توجه به اينکه اين کار مقداري از هزينه‏ هاي زندگي او را تأمين مي‏کند و فرصت‌ها...
سؤال: آيا داوطلب خواهري که اعتقادي به چادر ندارد، شرعاً مي‌توان مجبور به استفاده از چادرش نمود؟ جواب: اصل حجاب ضروري دين محسوب مي‌گردد و بي‌اعتنايي به اصل حجاب و عدم رعايت آن معصيت و گناه است، اگر داوطلبي هنگام جذب ملتزم به اطاعت از مقررات ديني نظام شد...
سؤال: در صورت فقدان پول نقد براي خريد اقلام، و باتوجه‌ به اينکه خريد نقد ارزان‌تر ازنسیه است، کدام راه توصيه مي‌شود؟ جواب: براساس قانون و با تشخيص مافوق عمل شود. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه عل...
سؤال: آيا نواختن موسيقي همراه قرائت قرآن با غير از آلاتي که استفاده از آن‌ها در مجالس لهو و لعب معمول است، جايز است؟ جواب: تلاوت قرآن کريم با صداي زيبا و صوت مناسب با شأنِ قرآن کريم اشکال ندارد، بلکه امر راجحي است مشروط بر اينکه به حد غناي حرام نرسد، و...
سؤال: پوشش خانوادة داوطلب استخدام به‌ جز همسرش تا چه حدي بايد شرعاً مورد نظر باشد؟ جواب: در اين مورد ملاک رعايت حداقل حجاب واجب شرعي است. ميزان تأثير اين موضوع در استخدام داوطلب تابع مقررات مربوط است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سؤال: استفاده از آلات موسيقي مانند «اُرگ» (از آلات موسيقي شبيه پيانو) در مراسم عزاداري چه حكمي دارد؟ جواب: استفاده از آلات موسيقي، مناسب عزاداري سالار شهيدان نيست و شايسته است مراسم عزاداري به همان صورت متعارفي كه از قديم متداول بود برگزار شود، و درصور...
سؤال: آيا صرف مخالفت داوطلب مرد نسبت به پوشش نامناسب همسر و خانواده‌اش در استخدام او مؤثر است؟ جواب: صرف مخالفت کفايت نمي‌کند. ميزان تأثير آن در صلاحيت داوطلب با توجه به مقدار سوءِ شهرت حاصله از آن، برابر معيار و ضوابط استخدام داوطلبان مي‌باشد. منبع: ...
سؤال: آيا مهندس ناظر در پروژه‌هاي مسكوني سازماني مي‌تواند حق نظارت و بازديد و سهم ديگر شركت‌ها را وصول نمايد؟ جواب: اگر اقدام او قانوني يا با اجازة قانوني مسئول مافوق باشد اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ...
سؤال: گروه موزيک پادگان هر از چند گاهي به هنگام مراسم، سبک‌هايي اجرا مي‌کند که به نظر مطرب و مناسب مجالس لهو است، تکليف چيست؟ جواب: اگر يقين به مطرب و لهوي بودن باشد جايز نيست، ولي اگر مشکوک است اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فت...
سؤال: آيا در ساعات غيراداري شرکت در مراسم مربوط به جشن يا عزاداري همکاران را مي‌توان جزو ساعات اضافه‌کاري به شمار آورد؟ اگر محسوب نشود، وجوه دريافتي که تاکنون به‌عنوان اضافه‌کاری دريافت شده است، چه حکمي دارد؟ جواب: درصورتي‌که شرکت در اين‌گونه مراسم از ...
سؤال: گروه موزيک مستقر در يگان‌ها براي تمرين بيشتر، سبک‌هاي مختلفي از موسيقي را اجرا مي‌کنند. آيا به تأسّي از برخي موسيقي‌ هاي غربي يا طاغوتي و يا ترانه‌ها مي‌توان اين سبک‌ها را اجرا کرد؛ حکمش چيست؟ جواب: اگر از مصاديق موسيقي و غناي لهوي و مطرب با مجال...
سؤال: آيا تحقيق و گفت‌ وشنود دربارة خصوصيات رفتاري شخص داوطلب، غيبت محسوب مي‌گردد؟ جواب: گفت‌وشنود و تحقيق قانوني در چهارچوب مقررات مربوط جزو غيبت ممنوع نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسل...
سؤال: استفاده از سنتور و ني در ميان سربازان به‌طور تفريحي چه حکمي دارد؟ جواب: استفاده از ابزار مذکور اگر از آلات مشترک باشد و موسيقي مطرب و لهوي نواخته نشود و مخالف با ضوابط و مقررات نيروهاي مسلح نباشد، اشکال ندارد؛ در غير اين صورت جايز نيست. منبع: ک...
سؤال: در صورت وجود مشکلات اخلاقي در اعضاي خانوادة داوطلب، تحقيقات دربارة آن از نظر شرعي تا چه حد جايز است؟ جواب: حکم پاسخ سؤال قبل را دارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه ...
سؤال: آيا تكثير و توزيع فيلم‌ هايي كه بعضاً حاوي موسيقي مطرب هستند، در سپاه، دانشگاه‌ها و مراكز تابعه جايز است؟ جواب: اگر فيلم‌ها يا نوارها مشتمل بر غنا يا موسيقي مطرب و لهوي باشد، تكثير، توزيع و عرضة آن‌ها و همچنين ديدن و گوش‌دادن به آن‌ها جايز نيست و...
سؤال: يکي از افراد نظامي به مناسبت عاشوراي حسيني در منزل شخصي خود مراسم عزاداري تشکيل‌داده، در آن از امکانات دولتي استفاده مي‌کند. لطفاً بفرماييد آيا اين کار وجاهت شرعي دارد؟ جواب: استفاده از امکانات بيت‌المال در مواردي که قانوناً مجاز به استفاده نباشد...
سؤال: شرکت درکلاس‌ هاي ورزشي که درآن‌ ها موسيقي پخش مي‌شود چه حکمي دارد، اگر از هدفن استفاده کنيم به‌نحوي که موسيقي را نشنويم يا به‌طور ضعيف بشنويم چطور؟ جواب: اگر موسيقي مطرب لهوي نباشد، مانعي ندارد و تشخيص آن بر عهده خود مکلف است. منبع: کتاب احکام...
سؤال: باتوجه‌به اهميت خاص برخي موضوعات در سرنوشت پرونده‌ها و شرايط ويژة آن، که به‌جز منبع، احدي از آن مطلع نيست. و در هيچ جاي ديگر هم قابل پيگيري نيست، آيا نظر چنين منبعي حجيت شرعي دارد؟ جواب: تحقيق از منابع جديد و رعايت مقررات مربوط جهت احراز صلاحيت د...
سؤال: در يكي از مراكز بسيج، هيئت عزاداري امام حسين(ع) هنگام اجراي مراسم، عَلَم‌هاي مخصوصي حمل مي‌کند، و به اين كار عقيدة خاصي دارد و در پايان برنامه‌آن علم را به همان مركز منتقل و در آنجا نگه‌داري مي‌كنند. اين اعمال ازنظر شرعي چه حكمي دارد؟ جواب: اين‌گ...
سؤال: در کوهنوردي و اردوهاي ورزشي برخي با ني يا لوله‌ هاي پليکا صداهاي زيبايي در مي‌آوردند، اين صداها چه حکمي دارد؟ آيا آلات موسيقي بر آن صدق مي‌کند؛ براي ديگران شنيدن آن چطور است؟ جواب: اگر مطرب و لهوي نباشد، اشکال ندارد. از آلات مشترک است، و براي ديگ...
سؤال: آيا مفهوم مخالف در جملة شرطيه در مصاحبه و تحقيقات استخدامي حجيت شرعي داشته و قابل استناد مي‌باشد؟ جواب: ملاک در تحقيقات و مصاحبه، حصول اطمينان به يک موضوع و احراز صلاحيت داوطلب براساس مقررات موضوعه مي‌باشد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای...
سؤال: بعضاً مجموعه‌هاي دولتي يا غيردولتي که از سيستم دولتي براي پروژه‌هاي عمراني دلار دريافت مي‌کنند، براي انجام فعاليت‌هاي بيشتر و در راستاي مأموريت و اهداف سازمان و به دستور مافوق، مجبور به اقدام به فروش انواع ارزها به قيمت آزاد مي‌شوند. با توجه به اين...
سؤال: آيا آنچه متداول شده است كه با نام عزاداري براي امام حسين(ع) گوشت بدن را سوراخ كرده و قفل و سنگ كيلو به آن آويزان مي‌كنند، جايز است؟ جواب: اين‌گونه اعمال كه سبب وهن مذهب مي‌شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خام...
سؤال: حد تشخيص تجسس ممنوع و تجسس و تحقيق مجاز در استخدام داوطلبان چيست؟ جواب: تحقيق قانوني در امور مرتبط با جذب افراد در چهارچوب مقررات، تجسس مجاز است و ورود غيرقانوني به جزئيات پنهانِ زندگي خصوصي افراد داوطلب را تجسس ممنوع مي‌گويند. منبع: کتاب احکام ...
سؤال: اگر در پادگان‌هاي آموزشي برنامة عزاداري امام حسين(ع)در ماه محرم به‌گونه‌اي برگزار شود که احياناً موجب قضا شدن نماز صبح گردد، حکم شرعي شرکت در اين مراسم چيست؟ جواب: شركت در عزاداري از مستحبات مؤكد است، ولي اگر سبب قضا شدن نماز كسي شود، فوت نماز به...
سؤال: حكم صداهايي كه از صداوسيما پخش مي‌شود و بعضي از آن‌ها در زمان طاغوت نيز پخش مي‌شد و بعضي ديگر موزيك متن فيلم‌هاي خارجي است و بعضي موسيقي با صداي خوانندگان طاغوت است، موارد مباح و حرام آن‌ها را بيان فرماييد؟ جواب: موسيقي مطرب حرام است و صداهاي ...
سؤال: درساختمان‌ سازي، نظارت و دقت كافي انجام نمي‌گيرد. پس از تحويل آن‌ها از طرف پيمان‌كاربه سازمان، بعضي از قسمت‌هاي ساختمان معيوب بوده که تعمير و تكميل آن هزينة مضاعفي براي سازمان دارد. در قبال اين هزينه‌هاي مجدد، چه كسي مسئول است؟ جواب: کلية کساني ک...
سؤال: معمولاً هيئت‌هاي رزمندگان در شهرهاي مختلف مراسم عزاداري تشكيل مي‌دهند و دسته‌هاي سينه‌زني راه اندازي مي‌كنند، آيا جايز است عموم بانوان يا خواهران بسيجي نيز با حفظ حجاب و پوشيدن لباس‌هاي خاص كه بدن آنان را بپوشاند در دسته‌هاي سينه‌زني شركت کنند؟ جو...
سؤال: حكم استماع موسيقي‌هاي صدا و سيما يا ادارة ارشاد، ساخت و تعليم و خريدوفروش ابزار آلات موسيقي چيست؟ جواب: هرگونه نوازندگي مطرب لهوي كه متناسب با مجالس عيش‌ونوش باشد حرام است منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ز...
سؤال: افرادي مي‌خواهند در نهادهاي انقلابي داخل شوند، تحقيق‌ کنندگان و نهادها در رابطه با بررسي سوابق افراد فوق‌الذکر با توجه به آية «يا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... وَ لَا تَجَسَّسُوا» (حجرات: 12) تا چه حد مجاز به بررسي سوابق افراد مي‌باشند؟ جواب: تحقي...
سؤال: در ساخت‌ وساز و بازسازي ساختمان‌ها، برخي مواقع، سهل‌ انگاري‌ هايي صورت مي‌گيرد که نمونه‌هاي آن کم نيست. احکام اين سهل‌انگاري چيست؟ هم فرمانده مي‌داند، هم مسئول مهندسي، هم مسئول بازرسي و هم مسئول مالي که پول مي‌دهد؟ جواب: تمام کساني که با سهل‌انگا...
سؤال: اين‌جانب پاسدار هستم، گاهي در مجالس عروسي‌ با پخش نوارهاي موسيقي مواجه مي‌شوم كه بعضاً از صداوسيما نيز پخش مي‌شود، آيا بايدآن‌ها را از اين عمل بازدارم و نهي‌ازمنكر کنم يا واجب نيست؟ جواب: اگر از نوع موسيقي مطرب و حرام باشد، گوش‌دادن به آن جايز ني...
سؤال: آيا فضاي مجازي مثل «ويچت» و «فيس بوک» حريم شخصي است؟ براي حصول اطمينان از سلامت اخلاقي داوطلب، آيا مجاز به رصد او در چنين فضاي مجازي يا شبکه‌هاي اجتماعي هستيم؟ جواب: جايز نيست، مگر با حکم حاکم شرع. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خام...
سؤال: ساخت‌ وسازهايي که در برخي يگان‌ها، به‌صورت غيراصولي و غيرفني انجام مي‌شود چه حکمي دارد؟ جواب: افراد مسئولي که در انجام وظيفة قانوني خود در طراحي، واگذاري، نظارت و اجرا کوتاهي نمودند بايد خسارت وارده را جبران نمايند. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر...
سؤال: استفاده از آلات موسيقي و گروه‌هاي هنري و تردستي، ازنظر شرعي چه صورتي دارد؟ جواب: استفاده از آلات موسيقي في‌نفسه براي اجراي سرودهاي انقلابي و برنامه‌هاي ديني و فعاليت‌هاي فرهنگي و تربيتي سودمند، اگر به‌نحو نوازندگي مطرب لهوي نباشد، اشكالي ندارد؛ ي...
سؤال: آيا سؤال از داوطلبِ استخدام به‌منظور کشف برخي زواياي پنهان زندگي خصوصي و رفتاري او نظير مصرف مشروبات، استماع موسيقي، استفاده از ماهواره، حجاب (در رابطه با خواهران) و پوشش اعضاي خانواده، نحوة غسل، خواندن نماز و... شرعاً جايز است؟ جواب: ورود به جزئ...
سؤال: باتوجه‌به تشكيل تعاوني‌هاي مسكن در سپاه براي ساخت مسكن کارکنان، آيا كم‌كاري و سهل‌انگاري در ساخت اين منازل و معطل کردن کارکنان به مدت 10-11 سال موجب حق‌الناس بر گردن مسئولان مربوطه نمي‌باشد؟ جواب: تأخير در ساخت‌وساز و معطل نمودن غيرقانوني کارکنان...
سؤال: استفاده از اُرگ، ساز، سنتور، دايره (دف) در جشن‌ها و اعياد و در مكان‌هاي متعلق به نيروهاي مسلح مثل مساجد و حسينيه‌ها و نمازخانه‌ها و ديگر اماكن چه حكمي دارد؟ آيا كف‌زدن براي تشويق افراد ممتاز و نمونه، يا ابراز شادي در جشن‌ها و اعياد و مواليد ائمة اط...
سؤال: آيا در مصاحبه، سؤال از عقايد و مرجع تقليد داوطلب و شرکت در نماز جمعه و جماعت و غيره، شرعاً جايز است؟ جواب: تفحص قانوني براي تعيين صلاحيت در چهارچوب ضوابط اشکال ندارد. ولي جست‌وجو در امور غير مرتبط با جذب جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اسا...
سؤال: رها سازي مصالح و امكانات مازاد در پرژوه‌هاي مهندسي و خدماتي و زيربنايي که مستهلك شدن آن‌ها موجب خسارت به سازمان مي‌شود به‌عهدة كيست؟ جواب: کساني که به دليل کوتاهي ¬درانجام وظيفة قانوني¬درمستهلک شدن آن امکانات نقش داشته¬اند، ضامن و مسئول جبران خسا...
سؤال: از امکانات اهدا‌شده به «هيئت عزاداران بسيجي» مقداري قند، چاي و مانند آن اضافه مانده است، آيا مي‌توان آن‌ها را در پايگاه بسيج مصرف کرد؟ جواب: چنانچه از هداياي کمک به پايگاه بسيج باشد يا صاحب پول اجازة مصرف در مطلق امور خير را داده باشد، اشکال ندار...
سؤال: خواهري در طول مدت جذب موقت (پيماني)، به جهت برخي مسائل درماني، هم امکان حضور وي در محل کار کم بوده و هم عملکرد بسيار ضعيفي داشته است، آيا در مصاحبه براي روشن‌شدن موضوع، جايز است سؤالاتي در اين خصوص مطرح شود؟ جواب: جست‌ و جو و سؤال در چهارچوب مقر...
سؤال: با همکاران سپاهي خود هيئتي تشکيل داده‌ايم و تاکنون وسائل فراواني با کمک برادران براي هيئت تهيه کرده‌ايم که وقف نيست. آيا اعضا مي‌توانند لوازم هيئت را به‌عنوان امانت از هيئت خارج نمايند، يا هيئت امنا مي‌توانند وسايل را به افراد هيئت اجاره دهند و هزي...
سؤال: آيا مصاحبه‌گر در حين مصاحبه با داوطلب مي‌تواند صداي خود را بالا ببرد؟ جواب: برخورد تند و استفاده از روش‌هاي غيرديني جايز نيست. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام...
سؤال: حكم ساخت‌وساز ساختمان‌هايي كه فني و اصولي ساخته نمي‌شود را بيان كنيد؟ جواب: چنانچه ساخت‌وساز ساختمان‌ها برخلاف اصول فني و مهندسي در حد تضييع بيت‌المال باشد، همة عواملي که به نوعي دخالت داشته¬اند مسئول‌اند و واجب است، برابر قانون و مقررات، خسارت و...
سؤال: آيا مي‌توان از برق شهري براي چراغاني کردن هيئت‌هايي که در ماه محرم برپا مي‌شود استفاده کرد؟ جواب: اگر برخلاف مقررات باشد، اشکال دارد و موجب ضمان است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه عل...
سؤال: آيا جايز است در سالن تربيت‌ بدني سپاه براي نرمش و ورزش‌ هايي چون بدن‌ سازي از موسيقي ملايم استفاده شود؟ جواب: درصورتي‌که موسيقي لهوي و مطرب باشد، جايز نيست و استفاده از موسيقي غيرمطرب نيز در سالن‌هاي يگان‌هاي نيروهاي مسلح، نبايد خلاف ضوابط و ...
سؤال: محدودة سوءِ شهرت يک داوطلبِ استخدام که از نظر شرعي مانع جذب اوست تا چه حد است؟ جواب: سوءِ شهرتي که در جذب، اشتغال و به‌کارگيري آيندة فرد محدويتي ايجاد کند يا موجب هتک حيثيت سازمان يا اختلال در کار گردد، مانع جذب است. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر ...
سؤال: درساختمان‌ سازي، طراحي اوليه مطابق با نياز سازمان نيست و كارايي لازم را براي اموري كه براي آن انجام مي‌شود ندارد و يا مسئولان از آن‌ها براي مواردي كه ساخته شده استفاده نمي‌كنند. در اولين سال استفاده يا قبل از بهره‌برداري، هزينة مضاعف بر سازمان تحمي...
سؤال: گاه در مجالس و جشن‌هاي مذهبي، به‌ويژه ايام ولادت حضرت بقيهْْ الله الاعظم(ع) براي سرور و شادماني همراه خوانندگان از «دف» استفاده مي‌شود، آيا اشکال شرعي دارد؟ جواب: هرنوع خوانندگي و نوازندگي که مطرب، لهوي و متناسب با مجالس عيش‌ونوش و خوشگذراني باشد...
سؤال: باتوجه‌به اينکه وظيفة گزينشگران، جذب نخبگان و استعدادهاي برتر است؛ آيا منصرف نمودن فردِ داراي استعدادِ ادامة تحصيل و درعين‌حال علاقه‌ مند به عضويت در سپاه يا ديگر نيروهاي مسلح اشکال شرعي دارد؟ جواب: منصرف‌نمودن افراد داوطلب داراي صلاحيت که يکي ا...
سؤال: در برخي برنامه‌ها و جشن‌ها كه برگزار مي‌شود جوانان به‌ويژه سربازان، دوست دارند كف بزنند (دست‌زدن)، اما فرماندهان ومسئولان اجازة چنين كاري را نمي‌دهند و جلسات، آن شادابي و جاذبة لازم را براي جوانان ندارد، با توجه به رسالتي كه نيروهاي مسلح به دوش دار...
سؤال: در برخي مناطق كشور استفاده از ساز و نقاره به‌عنوان يك رسم ديرينه در ميان مردم رايج است و به‌ طبع تعدادي از كاركنان سپاهي نيز اهل همين مناطق‌اند كه از اين‌گونه ابزار در عروسي‌هاي خود يا فرزندانشان استفاده مي‌کنند؛ از اين رو، ابهامات و سؤالاتي به شرح...
سؤال: موارد ممنوع و مجاز ورود به حريم شخصي داوطلبِ استخدام و خانوادة وي در تحقيق و مصاحبه از نظر شرعي چيست؟ جواب: تحقيق قانوني در امور مرتبط با جذب افراد در چهارچوب مقررات، تجسس مجاز است و ورود غيرقانوني به جزئيات پنهانِ زندگي خصوصي افراد داوطلب را تجسس...
سؤال: استفاده از نوار‌هاي مجاز توسط ادارة ارشاد يا سازمان تبليغات در بلندگو يا تريبون‌ هاي مراکز سپاه چه حکمي دارد؟ جواب: صرف انتساب نوارها به ارشاد يا سازمان تبليغات سبب حليت محتواي آن نيست، بلکه بايد به نظر شخص استفاده‌کننده از مصاديق موسيقي و غناي م...
سؤال: آيا محقق با اجازة قبلي داوطلب استخدامي يا خانواده‌اش، ولي سرزده و بدون هماهنگي، شرعاً مي‌تواند وارد محل سکونت (خانه) وي شود؟ جواب: حکم پاسخ سؤال قبل را دارد. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علو...
سؤال: در ساخت‌وساز‌ها، فرماندهي بدون توجه به مقررات و مطالعات مرتبط و طراحي‌هاي انجام‌گرفته با نظر شخصي خود اقدام مي‌نمايد و سبب ضرر و زيان مي‌شود. حكم چيست؟ جواب: هر کس به دليل عدم توجه به قوانين و مقررات در ساخت‌وساز موجبات خسارت به سازمان را فراهم آ...
سؤال: آيا جايز است در ايام محرم از افراد خير پول نقد و ديگر امکانات براي برگزاري عزاداري در سپاه جمع‌آوري کرد؟ جواب: اگر خلاف مقررات و مغاير با شأن و عزت سپاه نباشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ...
سؤال: در زندگي جمعي مثل پادگان‌ ها و خوابگاه‌ ها که نيروها از مراجع مختلفي تقليد مي‌کنند و برخي مراجع بر حرمت مطلق موسيقي فتوا مي‌دهند، آيا مي‌شود متوليان امر موسيقي غيرمطرب پخش کنند، درحالي‌که اين ماية آزار و اذيت اين جمع اندک مي‌شود؟ جواب: بايد به‌نح...
سؤال: آيا محقق و مصاحبه‌ کننده از نظر شرعي حق ورود به جزئيات زندگي داوطلب و خانوادة او را دارد؟ جواب: تحقيق دربارة افراد در چهارچوب مقررات و با رعايت مسائل شرعي، براي مأموران رسمي اشكال ندارد، ولي تجسس در امور غيرمرتبط با جذب با سليقة شخصي براي هيچ فرد...
سؤال: گاهي مواقع ساخت‌ وسازها در سپاه با کمک‌هاي مردمي انجام مي‌شود که در اين خصوص افراد مسئله‌ دار مي‌شوند و بعضاً کمک‌هاي قطعي شايد از رضايت قلبي نباشد ؟ جواب: چنانچه با رضايت ظاهري و از روي اختيار کمک کنند، کفايت مي‌کند. منبع: کتاب احکام سازندگی/ ...
سؤال: با توجه به اينکه در ولادت ائمة اطهار(ع) و ديگر جشن‌ها و مراسم در سپاه، گاهي شرکت‌کنندگان مبادرت به کف‌زدن مي‌کنند، خواهشمند است حدود شرعي آن را به‌خصوص در زماني که خانواده‌ها نيز حضور دارند، بيان فرماييد؟ جواب: بهتر است فضاي مجالس ديني به‌خصوص مر...
سؤال: شنيدن و نواختن موسيقي كه امروز به‌نام سرودهاي انقلابي از صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران شنيده مي‌شود، چه صوررتي دارد و درصورت مجوز شرعي موسيقي يادشده تعليم وتعلم موسيقي و نيز خريدوفروش ابزار وآلات موسيقي چه صورت دارد؟ جواب: موسيقي مطرب حرام و تع...
سؤال: آيا ورود به منزل داوطلبان استخدامي و بررسي کتاب‌ها يا سوابق شخصي ايشان و احياناً يافتن آنتن‌هاي ماهواره‌اي در منزلِ آنان از نظر شرعي جايز است؟ جواب: ورود به منازل داوطلبان جايز نيست، مگر با اذنِ داوطلب يا حکم قاضي شرع، درهرصورت بايد با رعايت ضواب...
سؤال: حکم ساخت‌وساز و بازسازي‌هاي بي‌مورد در بعضي از رده‌ ها كه مورد استفاده سازمان نيست چيست؟ جواب: به‌کارگيري امکانات سازمان در آن مواردي که برخلاف نظر کارشناسي و مقررات و مصلحت سازمان است جايز نيست. منبع: کتاب احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خام...
سؤال: در حسينيه‌ها و مسجدهاي بيشتر مناطق به‌خصوص روستاها مراسم شبيه‌خواني به اعتبار اينكه از سنت‌هاي کهن است برگزار مي‌شود كه گاه اثر مثبتي بر نفوس مردم دارد، اين مراسم چه حكمي دارند؟ جواب: اگر مراسم شبيه‌خواني مشتمل بر امور دروغ و باطل نباشند و مستلزم...
سؤال: آيا آموزش موسيقي جايز است؟ جواب: آموزش موسيقي لهوي متناسب با مجالس عيش‌ ونوش حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: ورود گزينشگر به بررسي موضوعات اخلاقي داوطلب استخدام تا چه حد جايز است؟ جواب: تحقيق دربارة افراد در چهارچوب مقررات و با رعايت مسائل شرعي، براي مأموران رسمي اشكال ندارد، ولي تجسس در امور غيرمرتبط با جذب با سليقة شخصي براي هيچ فردي حتي مأموران رسمي ...
سؤال: آيا آموختن موسيقي به‌خصوص سنتور جايز است؟ ترغيب و تشويق ديگران به آن چه حکمي دارد؟ جواب: به‌کارگيري آلات موسيقي براي نواختن موسيقي غيرلهوي، اگر براي اجراي سرودهاي انقلابي يا ديني و يا براي اجراي برنامه‏هاي فرهنگي مفيد و برنامه‏هاي ديگر، با غرض عق...
سؤال: گاهي از بلندگوي پادگان يا يگان موسيقي‌هايي راديويي پخش مي‌شود به‌خصوص در روزهاي جمعه برنامة طنز صبح جمعه با شما که در آن استهزاي قومي و موسيقي مطرب وجود دارد تکليف براي من شنونده چيست؟ جواب: اگر يقين به مطرب بودن موسيقي و استهزاي قومي داريد، استم...
سؤال: نظر شما دربارة برگزاري مراسمي به نام عيدالزهراء(ع) چيست؟ جواب: هر عملي که وسيلة سوء استفادة دشمنان اسلام «يا تفرقة ميان مسلمانان شود، حرام و ممنوع است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه...
سؤال: آموزش گروه موزيک به سبک‌هاي مختلف که خود شيوه استفاده از آلات موسيقي و سبک‌ ها را آموزش مي‌دهد چه حکمي دارد؟ جواب: چنانچه براي اجراي سرودهاي انقلابي يا ديني و مذهبي و اجراي برنامه‌هاي مفيد فرهنگي و ديگر برنامه‌ها، با غرض عقلايي باشد، اشکال ندارد؛...
سؤال: ملاك جشن و شادي در اسلام و سازمان چيست؟ جواب: آميخته‌ بودن مجالس جشن به نشاط و شادابي با حفظ ارزش‌هاي اسلامي و پرهيز از موسيقي مطرب، غنا، رقص و هرگونه رفتار خلاف شرع باشد، مي‌تواند ملاک جشن و شادي اسلامي باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر...
سؤال: استفاده از گروه‌هاي تئاتر و سرود در مراسم جشن ائمه(ع) درحسينيه‌هاي يگان‌ها چه صورتي دارد؟ جواب: اگر متناسب با فرهنگ و ارزش‌هاي اسلامي باشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه...
سؤال: آيا تفاوتي ميان نوجوانان، جوانان و بزرگ‌ سالان در آموزش موسيقي وجود دارد؟ جواب: فرقي ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: دربارة برگزاري جشنواره‌ها و مراسم جشن ويژة اعياد مذهبي و ملي هميشه ميان مداحان محترم و جمع ديگري از دينداران و عالمان بحث بر سر كف‌زدن مطرح بوده است، عزيزان مداح به استناد حديث «يفرحون لفرحنا» و نيز ضرورت جذب نسل جوان و حكم ثانوي بودن موضوع، كف زدن...
سؤال: فرزندان بسيجي حضرت‎ عالي در سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري اصفهان در سطح مراكز فرهنگي، فرهنگ‌ سراها و ديگر مراكز وابسته به اين سازمان، اقدام به اجراي برنامه‌هاي فرهنگي و آموزشي، متناسب با ذائقة نسل جوان و برخوردار از پيام‎هاي ديني مي‌نمايند. با توجه ...
سؤال: آيا عدم استفادة همسر، خواهر و مادر داوطلب از پوشش چادر در کردستان که نود درصد بانوان مانتويي و با لباس محلي هستند، شرعاً موجب عدم صلاحيت داوطلب استخدام مي‌شود؟ جواب: دراين‌مورد مقررات مربوط سازمان بايد رعايت شود. منبع: کتاب احکام گزینش/ بر اساس...
سؤال: نواختن موسيقي براي اهداف و اغراض عقلايي و حلال در مکان مقدسي مانند مسجد چه حکمي دارد؟ جواب: نواختن موسيقي مطرب و لهوي مناسب با مجالس لهو و گناه به‌طور مطلق جايز نيست؛ حتي اگر در غيرمسجد و براي غرض عقلايي حلالي باشد، ولي اجراي سرودهاي انقلابي و ما...
سؤال: آيا تراشيدن ريش با تيغ يا چيزي مثل تيغ و باقي‌گذاشتن مقداري از موي چانه، از نظر شرعي در عدم صلاحيت استخدامي شخص تا چه‌اندازه مؤثر مي‌باشد؟ جواب: باقي‌گذاشتن مقداري از موي چانه و تراشيدن بقية ريش، مصداق ريش تراشي بوده، بنا بر احتياط حرام است. منب...
سؤال: آيا اصلاح صورت با تيغ که در عرفِ برخي مناطق عملي معمولي و بدون قبح است، شرعاً مانع استخدام داوطلب مي‌باشد؟ جواب: چنانچه حاکي از عدم صلاحيت اخلاقي فرد براي استخدام باشد، مانع است؛ وگرنه صرف يک گناه دليل ردّ داوطلب نخواهد بود، مگر آنکه منع قانوني ...
سؤال: آيا حضور در مجالس و محافلي که در آن‌ها به نوارهاي مبتذل غنا گوش‌داده مي‏شود جايز است؟ درصورتي‌که در غنا بودن آن شک داشته باشد، با توجه به اينکه نمي‏تواند از پخش نوار جلوگيري کند، حکم چيست؟ جواب: حضور در مجلس غنا و موسيقي مطرب و لهوي درصورتي‌که من...
سؤال: معمولاً مرسوم است كه در جشنواره‌هاي هنري كشوري و منطقه‌اي و... از گروه‌هاي سرود با آلات و ابزاري مانند دوتار، شش‌تار، پيانو، تمبك، دايره و رقص دسته‌جمعي و چوب‌بازي استفاده مي‌شود؛ در اين باره حكم الله را بيان فرماييد. چنانچه اشكال شرعي دارد، مشاهده...
سؤال: اگر ظواهر و پوشش فرد قبلاً غيرشرعي و تظاهر به فسق بوده، اما مدتي است رعايت مي‌کند، آيا اين امر شرعاً موجب عدم استخدام ايشان مي‌شود؟ جواب: بايد در عمل احراز شود که واقعاً توبه کرده و برگشته است که دراين‌صورت جذب او اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام گ...
سؤال: استفاده از موسيقي‌اي که در مراسم مرسوم شده است، آيا از نظر شرعي اشکال ندارد؟ جواب: اگر موسيقي مطرب يا به‌نحو معمول در مجالس لهو و گناه باشد؛ حرام است، لکن اگر به آن نحو نباشد في‌نفسه جايز است و اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اس...
سؤال: آيا مداحي براي بانوان جايز است؟ جواب: مداحي زن در جايي که مي‌داند نامحرم صداي او را مي‌شنود، اگر موجب جلب توجه و تهييج نامحرم يا مفسده ديگري شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سؤال: تراشيدن ريش با تيغ يا ماشين ريش‌ تراشي براي هنرمندي كه كارش آن را اقتضا مي‌كند، چه حكمي دارد؟ جواب: اگر عنوان تراشيدن ريش بر آن صدق كند، بنا بر احتياط حرام است؛ ولي اگر كار هنري او نياز ضروري جامعة اسلامي محسوب شود، مبادرت به تراشيدن ريش به مقدا...
سؤال: در منزل داوطلبان استخدام، گيرندة ماهواره است که اعضاي خانواده آن‌ها از برنامه‌هاي حرام آن استفاده مي‌نمايند؛ آيا شرعاً مي‌توان اين امر را مانع استخدام داوطلب دانست يا مي‌توان او را از استفاده از آن تبرئه کرد؟ جواب: چون استفاده از آنتن‌هاي ماهوار...
سؤال: استفاده از موسيقي در يادواره‌هاي شهدا که بيشتر در مساجد برگزار مي‌شود، چه حکمي دارد؟ آيا استفاده از آن در محيط‌هاي بسيج و سپاه کار مطلوبي است؟ جواب: اگر موسيقي مطرب و متناسب با مجالس لهوي نباشد اشکال ندارد؛ اما در مساجد از نواختن موسيقي پرهيز شود...
سؤال: آيا نگهداري و استفاده از گيرنده‌هاي ماهواره‌اي براي داوطلب کردستاني و خانوادة وي [به اين دليل] که شبکه‌هاي داخلي جواب‌گو [ي نياز آن‌ها] نيست، شرعاً مجاز است؟ جواب: بايد طبق مقررات و ضوابط مربوط عمل شود. هرچند مفروض سؤال مجوز استفادة غيرقانوني از...
سؤال: اخيراً در ميلاد ائمة معصوم(ع)به عنوان جشن ائمه يا مناسبت‌هاي ديگر با عنوان اجراي موسيقي سنتي، کنسرت‌هاي موسيقي را برپا مي‌کنند، يا سرودهايي همراه با آهنگ به‌صورت طرب‌آور با خوانندگي‌هاي سبک اجرا مي‌کنند، رواج اين حرکت‌ها از سوي هرگروه و نهاد در فره...
سؤال: آيا استفاده و نگهداري گيرندة ماهواره توسط خانوادة داوطلب که خودش مخالف نظريات آنان مي‌باشد، ولي چاره‌اي جز زندگي در آنجا ندارد، شرعاً مانع استخدام وي مي‌شود؟ جواب: هرچند فردي مخالف استفاده از آن باشد و از برنامه‌هاي فاسد آن استفاده نکند، باتوجه ب...
سؤال: نظرجناب‌عالي دربارة چهارشنبه‌سوري چيست؟ جواب: هيچ مبناي شرعي ندارد، مستلزم ضرر و فساد فراواني است که مناسب است از آن‌ها اجتناب شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صا...
سؤال: آيا استفادة پاسداران پيماني و غيرقطعي و بسيجيان عادي و فعال از ماهواره موجب عدم صلاحيت آنان در گزينش مي‌گردد؟ جواب: چون استفاده از آنتن‌هاي ماهواره‌اي زمينة دريافت برنامه‌هاي حرام را كاملاً فراهم مي‌كند و منع قانوني دارد و نيز موجب سوءِ شهرت دارن...
سؤال: خريدوفروش ترقه و انجام چهارشنبه‌ سوري و سيزده‌بدر به اعتماد نحسي عدد سيزده و احياي مظاهر ملي‌گرايي مانند تخت جمشيد چگونه است؟ جواب: چهارشنبه‌سوري و سيزده‌بدر مبناي عقلايي ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتش...
سؤال: دعوت از گروه‌هاي مطرب و ارکستر دربرخي مجالس، که بيشتر اين مکان‌ها را به مجالس لهو و لعب تبديل مي‌کنند نيز شرکت در اين گونه محافل چه صورت دارد؟ کسب افراد از اين راه آيا حلال است يا حرام؟ گفتني است برخي اين گروه‌ها با مجوز وزارت ارشاد فعاليت مي‌کنند....
سؤال: اگر داوطلب در سال‌هايي از جواني‌ اش در مجالس رقص و پاي‌کوبي عروسي شرکت نموده يا از موسيقي‌ هاي غيرمجاز استفاده کرده باشد، اما مدتي است که رعايت مي‌نمايد، آيا شرعاً استخدام او جايز است؟ جواب: با احراز توبه و برگشت واقعي او به‌گونه‌اي که سوءِ شهرتي...
سایت مراجع عظام تقلید  آیت ا... العظمی جوادی آملی http://www.esra.ir [http://www.nahadrey.ir/includes/gotolink.jsp?id=660] آیت ا... العظمی وحید خراسانی http://www.Vahid-khorasani.com [http://www.nahadrey.ir/includes/gotolink.jsp?id=659] آیت ا......
سؤال: متأسفانه، گروه‌هاي سرود متشكل از پسران و دختران به‌شكل نامناسب در محافل، به اجراي برنامه مي‌پردازند. تشكيل چنين گروه‌ها و شركت در محافلي كه آن‌ها اجراي برنامه مي‌كنند، چاپ عكس و ترويج آن توسط برخي مطبوعات يا پخش آن از تلويزيون چه صورت دارد؟ جواب: ...
سؤال: آيا استخدام داوطلبي که در مراسم پاي‌ کوبي محلي و سنتي که مخصوص اقوام است، شرکت مي‌کند جايز است؟ جواب: اگر اصل مراسم مذکور همراه با ارتکاب فعل حرام باشد و شركت در چنين مجالسي به‌ عنوان تأييد كار حرام ديگران محسوب شود يا مستلزم كار حرامي باشد، جايز...
سؤال: با توجه به اينکه فرد عضويابي شده است و هنوز هيچ‌گونه درخواست عضويت در نيروهاي مسلح ندارد، آيا از نظر شرعي جايز است رابط يا عضوياب، فرد را زير نظر بگيرد و دربارة او تحقيق کند؟ جواب: رابط فقط مي‌تواند به جمع‌آوري اطلاعات آشکار فرد مورد نظر اقدام ن...
سؤال: آيا رابطين شبکة عضويابي از نظر شرعي مجاز به انجام تحقيق و بررسي دربارة خانوادة فرد عضويابي شده هستند؟ جواب: ج: رابط فقط مي‌تواند به جمع‌آوري اطلاعات آشکار فرد مورد نظر اقدام نمايد. تحقيق و جست‌وجو در امور پنهان مربوط به فرد مورد نظر و خانواده‌اش ...
سؤال: پادگان محل خدمت ما در منطقة مسكوني قرار دارد و صداي اذان صبح سبب بيدارشدن اهالي محل مي‌شود،آيا پخش اذان با بلندگو جايز است؟ جواب: پخش اذان به‌نحو متعارف، براي اعلام داخل شدن وقت نماز به‌وسيله بلندگو اشكال ندارد، ولي پخش آيات قرآن و دعا و غير آن ا...
سؤال: اگر مردي صداي خود را به‌گونه‌اي شبيه به زن کند، به‌طوري که کاملاً شبيه صداي زن شود، چه حکمي دارد؟ جواب: اين‌گونه رفتارها خالي از اشکال نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی ...
سؤال: آيا پخش موسيقي شاد از مسجد به‌ مناسبت جشن ميلاد ائمة معصوم(ع)شرعاً اشكال دارد؟ جواب: واضح است كه مسجد جايگاه شرعي ويژه‌اي دارد؛ بنابراين، اگر پخش موسيقي در آن منافي با حرمت مسجد باشد، حرام است؛ حتي اگر موسيقي غيرمطرب باشد و حكم موسيقي مطرب در مسج...
سؤال: گاه در مراكز زيارتي و سياحتي مقداري لوازم و وسائل شخصي كاركنان و خانوادة آنان، اعم از نقدي و غيرنقدي باقي مي‌ماند و مدت زيادي نيز از آن مي‌گذرد و بر حسب صورت‌ جلسه مبلغ چشم گيري مي‌شود.‌ لطفاً بفرماييد تكليف شرعي ما چيست؟ حواب: درصورت اعلام در ام...
پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام