RSS Feed
آرشیو پرسش و پاسخ ها : *فقه واحکام*
 


سؤال: دستگاه نظارت يک بخش، به سبب عملکرد بالاي عوامل اجرايي آن از نظر کيفيت و دقت و تلاش در پروژه‌ها حجم بيشتري از کار را تأييد مي‌کند. حکم آن چيست؟ جواب: چنانچه براساس ضوابط و مقررات و مطابق با واقع باشد، اشکال ندارد. منبع: جزوه احکام سازندگی/ بر اس...
سؤال: همان‌طوري كه استحضار داريد، كمبود ماشين‌ آلات و قطعات يدكي در شرايط حاضر از اهمّ مشكلات بوده كه تا حدّي سبب ركود كارهاي عمراني شده است. دراين‌باره، وزارت راه مصمّم است براي پيشرفت پروژه‌هاي راه‌سازي، ماشين‌آلات و قطعات يدكي مورد نياز پيمانكاران ط...
سؤال: محلّي احتياج به حمّام دارد. آيا اجازه مي‌فرماييد زمين موقوفه را با اجازة متولّي و تصديق خبره اجاره كنند و روي آن حمّام بسازند؟ جواب: با مراعات جهت و مصلحت وقف، مانع ندارد. منبع: جزوه احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم ...
سؤال: اگر كسي بعد از انقلاب اسلامي زمين‌هاي موات (اموال دولت) را تصرّف كرده درصورتي‌كه همين شخص زمين زيادي دارد]، تكليف اين‌گونه زمين‌ها از نظر شرعي چيست؟ جواب: أمر زمين‌هاي موات با دولت اسلامي است. منبع: جزوه احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خام...
سوال : آيا افراد مي‌توانند در ضمن كارسازمان با خود سازمان پروژه‌هايي را به ثبت برسانند و در ساعت اداري به بهانه اينكه آن پروژه هم مال سازمان است وقت و انرژي خود را روي آن بگذارند؟ جواب: در ساعات اداري جايز نيست. در غير وقت اداري چنانچه بر خلاف مقررات ...
سوال : جوابگويي به تلفن‌هاي شخصي در نوبت‌هاي متوالي و بلند مدت و ثبت نكردن اين زمان‌ها و همچنين منظور نكردن آن به گونه‌اي كه تصور آن است اينها طبيعي و پيش و پا افتاده است در حالي كه شايد هر فرد در روز خيلي از زمان‌هاي خودش را به اين امر اختصاص مي‌دهد، چه...
سؤال: حکم معاشرت و معامله با فرقة «علي اللهي» چه صورت دارد؟ آيا محکوم به طهارت است يا نجاست؟ جواب: فرقه‌هاي مختلف مسلمانان، اگر منکر خدا يا توحيد يا رسالت پيامبر خاتم يا ضرورت دين نباشند، محکوم به طهارت‌اند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فت...
سؤال: گريم زنان در تئاترها و نمايش‌ها چه حکمي دارد؟ جواب: اگر آرايش به وسيلة خود آنان يا زنان و يا يکي از محارم ايشان صورت بگيرد و فسادي نيز بر آن مترتّب نشود، اشکال ندارد؛ درغيراين‌صورت جايز نيست. گريم زنانه منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس ف...
سؤال: هنگام مأموريت و شناسايي دشمن، براي اطلاع هم‌زمان ديگر، آيا مي‌توان از صداي حيوانات تقليدکرد؟ جواب: في‌نفسه، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السل...
سؤال: اگر کسي در مسابقات نماز، قرآن و غيره از راه تقلب برگزيده شد، تشويق يا وجوه نقد يا کالاهايي که به وي پرداخت مي‌کنند، براي او چه حکمي دارد؟ جواب: در فرض سؤال دريافت تشويقي و وجوه نقدي براي وي جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس...
سؤال: اگر محتواي شعري نااميدي از لطف حق باشد و با ترجيع خوانده شود، ولي براي عرف مناسب با مجالس لهو و مطرب به حساب نيايد و مکلّف را نيز به گناه سوق ندهد، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر محتواي شعري سبب نااميدي و يأس از رحمت خدا باشد، خواندن آن درهرصو رت حرام ...
سؤال: استفاده از آلات موسيقي در مراسم عزاداري امام حسين(ع) در مراکز سپاه چه حکمي دارد؟ جواب: شايسته است مراسم عزاداري به همان صورت متعارف که از قديم متداول بوده، برگزار شود و استفاده از شيپور، طبل و سنج به نحو متعارف اشکال ندارد؛ مشروط بر اينکه سبب مزا...
سؤال: اگر بعضي از واجبات به‌سبب شركت در مجالس عزاداري از مكلف فوت شود؛ مثلًا، نماز صبح قضا شود، آيا بهتر است بعد از اين در اين مجالس شركت نكند يا اينكه شركت نکردن او باعث دوري از اهل‌بيت(ع) مي‌شود؟ جواب: بديهي است كه نماز واجب، مقدم بر فضيلت شركت در مج...
سؤال: به‌تازگي، برخي مداحان براي جذب جوانان به مجالس اهل‌بيت(ع) اقدام به اجراي اذكار و مراثي اهل‌بيت(ع) در قالب برخي ترانه‌هاي مطرب کرده‌اند. با توجه به اينكه شنيدن اين ترانه‌ها ازنظر شرعي اشكال دارد، شنيدن مراثي اهل‌بيت(ع) با اين آهنگ‎ها چه حكمي دارد؟ ش...
سؤال: محصولات فرهنگي مثل: كتاب، سي دي و... ، كه صاحبان آن حق تكثير نداده‌اند، تكثير آن‌ها چه حكمي دارد؟ فردي كه اين محصولات را از بازار مي‌خرد، آيا نياز به تحقيق از صحت اين شرط دارد؟ محصولات فرهنگي خارجي چطور؟ اگر فردي پس از خريد متوجه شود كه جنس خريداري...
سؤال: اگر زدن ترقّه يا استفاده از مواد منفجره در برخي مناسبت‌ها موجب ترس و سقط جنين يا ناراحتي اعصاب‌ وروان افراد يا خسارت مالي شود، چه صورت دارد و آيا شخص دربارة خسارت مالي و جاني و روحي و رواني افراد ضامن است؟ جواب: در فرض سؤال جايز نيست و موجب ضمان ...
سؤال: اگر در اردوها [سياحتي و زيارتي] ضرورتي ايجاد شد و فرد بدن زن را حمل كرد يا او را بغل نمود و در حين بغل كردن بدون اينكه بخواهد تخيل نفساني بر او عارض شد و بدن را لمس كرد حكمش چيست؟ جواب: حمل زن نامحرم يا لمس بدن وي درصورت اضطرار مانند نجات او از غ...
سؤال: مديحه‌ سرايي كه شنوندگان را در جشن‌هاي تولد ائمه (ع) و‌ عيد مبعث به گريه بيندازد چه حكمي دارد؟ ريختن پول بر سر حاضران چه حكمي دارد؟ جواب: مديحه‌سرايي در جشن‌هاي اعياد ديني اشكال ندارد و پاشيدن پول بر سر حاضران نيز بدون اشكال است، بلكه اگر به قصد ...
سؤال: آيا خواندن زن در مجالس عزاداري با علم او به اينكه مردان نامحرم صداي او را مي‌شنوند جايز است؟ جواب: اگر خوف مفسده باشد بايد از آن اجتناب شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلام...
سؤال: در جشنواره‌ها و همايش‌ها از گروه‌هاي تواشيح و گروه‌هاي سرود استفاده مي‌شود که گاه غنا مي‌خوانند، برخاستن از چنين مجالسي سبب اختلال در نظم آن مي‌شود، دراين‌صورت وظيفه چيست؟ جواب: اگر يقين داريد که از مصاديق غناي لهوي است گوش‌دادن جايز نيست و از با...
سوال : پزشك معتمد نيروهاي مسلح، مرا به پزشك متخصص ارجاع داده كه باعث گچ‌گيري پاي بنده شده است وقتي بعد از پنج روز توانستم استراحت پزشك متخصص را بگيرم، پزشك معتمد قسمتي از استراحت اينجانب را تاييد نكرد. پس از برخوردهاي لفظي كه داشتم به دستور فرمانده تيپ ت...
سئوال: آموزش مسائل شرعي چه حكمي دارد؟ آيا جايز است روحانيون دربرابر ياددادن مسائل شرعي به مردم، اجرت دريافت کنند؟ جواب: اجمالاً آموزش واجبات و محرمات في‌نفسه واجب است و اجرت گرفتن در برابر آن جايز نيست، ولي گرفتن اجرت براي مقدماتي كه اصل آموزش احكام مت...
پرسش : من به احكام عبادى خودم تا حدى كه بتوانم عمل مى‏ كنم، اما درون خودم احساس مى كنم به چيزهايى كه عمل مى ‏كنم يقين لازمه را ندارم، يعنى شايد بتوان گفت كه در مسائل اعتقادى عقيده راسخى ندارم آيا در اين صورت اعمال من صفر است؟ پاسخ: باورهاى انسان مراتب...
سؤال: شراب در دین اسلام از چه زمانی حرام شده؟ وعلت حرمت آن چه بوده است؟ جواب: خوردن مشروبات و هر چیز مست کننده در همه ادیان الهی حرام بوده است، امام رضا علیه السلام فرموده: «مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً قَطُّ إِلَّا بِتَحْرِيمِ‏ الْخَمْرِ»....؛ خداوند هی...
سؤال: من به عنوان فروشنده برای کسی کار می‌کنم که از نظر اخلاق و رفتار عالی و در کاسبی رعایت حلال و حرام را می‌کند ولی شک دارم که پول نزول می‌دهد یا نه! آیا حقوقی که می‌گیرم حلال است؟ اگر یقین پیدا کنم چطور؟؟ ماندن من در سر کار جایز است؟ جواب: حقوق شما د...
سؤال: آيا انجام تاتو در ايام عادت ماهانه اشكال دارد؟ جواب: تاتو یا خالکوبی به خودی خود حرمت ندارد؛ لیکن مشمول احکامی است؛ که عبارت‌اند از: 1ـ اگر تاتو کردن موجب ضرر به بدن شود، باید از آن پرهیز شود. 2ـ بر زنان واجب است، که در صورت زینت بودن تاتو، ...
با عرض سلام یک سوال داشتم که باید بپرسم خیلی دلم ناراحت است اگر یک پسر توسط پسر دیگر از طریق لمس کردن الت تناسلی اش به اوج لذت برسد یعنی جنب شود آیا گناه کرده است ایا به این همجنس بازی گفته میشود یا زنا و اندازه گناهش چقدر است آیا قابل بخشش است لطفا در ا...
سؤال: چنانچه در هنگام قضای حاجت ترشحاتی بر اثر تماس آب شیر با سنگ دستشویی و یا نجاسات بر بدن و لباس انسان سرایت کند، از نظر فقهی چه حکمی دارد؟ جواب: از ویژگی‌های آب کر آن است، که در برخورد به نجاسات نجس نمی‌شود؛ مگر آنکه رنگ، بو، طعم یا مزه آن تغییر ک...
سؤال: با سلام ، آیا کاشت ناخن به صحت وضو یا غسل ضرر زده و موجب بطلان آن می‌شود؟ جواب: با سلام و تشکر؛ درمورد ترویج کاشتن ناخن در سال‌های اخیر، این پرسش وجود دارد که وضعیت غسل کردن یا وضو گرفتن با آنها چه می‌شود؟ ما در اینجا به جواب این سؤال از دیدگاه ...
سوال: شخصی محاسبه کرده وبایدمبلغی راخمس بدهد درحال حاضرپول ندارد آیا جایزاست که برای پرداخت خمس وام بردارد؟ جواب: اگر مبلغ خمس را محاسبه کردید و معین شده ولی امکان پرداخت آن را ندارید میتوانید با نماینده یا دفتر مرجع تقلید خود آن را قسط بندی و به تدریج ...
> سلام و عرض خسته نباشد خدمت شما,من ۱۹سال سن دارم و تایکسال پیش که در مدرسه بودم مرتب نماز خودم را می‌خواندم چون مدرسه شاهد می‌رفتم و دوستی داشتم که با هم به نمازجماعت می‌رفتیم اما از پارسال تا الان خیلی در خواندن نمازم کوتاهی می‌کنم و اکثر اوقات یا فرامو...
فلسفه شکسته شدن نماز چیست؟ نماز شکسته از احکام امتنانی و تسهیلی خداوند برای مسافران است؛ اما این که چرا برای عبادت خداوند، شرایطی مقرر شده است، توجه به نکات ذیل مفید است: الف) تمام عبادات و شرایط آنها توقیفی و تعبدی است؛ یعنی، از سوی خداوند است و هیچ کس...
راه کارهای گسترش فرهنگِ امر به معروف و نهی از منکر نويسنده:نوروز اکبری زادگان مقدمه: انسان از قدیمی ترین روزگار حیات خویش، ملّت واحدی بوده است و تنظیم روابط انسانی براساس وحدت اجتماعی، همواره از آرمانهای مقدس او می باشد. در جوامع بشری، رشد و اجتماعی ...
سوال : استفاده از وقت اداره در محل کار براي زيارت عاشورا و مراسم‌هاي مذهبي که موجب اخلال در کار جاري و اداري گردد چه حکمي دارد؟ جواب: در حد (سين) برنامه اشکال ندارد بيش از آن جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انت...
سؤال: در برخي اردوها يا جشنواره‌ها خانوادة کارکنان نيروهاي مسلح حضور مي‌يابند و براي تشويق برندگان يا دريافت جايزه از آن‌ها بر روي سن دعوت مي‌شود، درحالي‌که جمعي از کارکنان مرد حضور دارند آيا اين عمل مجاز است؟ چه توصيه‌هايي مي‌فرماييد؟ جواب: با رعايت ح...
سؤال: آيا درصورت لزوم، استفاده از لباس رسمي علماي دين و قضات در فيلم‌هاي سينمايي جايز است؟ آيا تدوين و توليد فيلم‌هاي سينمايي با صبغة ديني و عرفاني دربارة علماي گذشته يا معاصر با حفظ احترام آنان و حرمت اسلام و بدون اسائه ادب و بي‌احترامي به آنان جايز است...
سوال : پرداخت اضافه‌کاري، اضافه بر کارکرد نفر در سازمان که بيشتر جنبه تشويقي دارد و بنا به تدبير مسئول و يا فرمانده صورت مي‌گيرد آيا جايز است؟ جواب: بستگي به ضوابط و مقررات و اختيارات قانوني مسئول يا فرمانده دارد و تخلف از آن جايز نيست. منبع : احکـ...
سؤال: استفاده ازگروه‌هاي سرود مختلط دختر و پسر در مجموعة سپاه و در مراسم‌هاي خانوادگي مجاز است؟ جواب: درصورتي‌که به سن بلوغ رسيده باشند، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی...
سوال : ورزش، نماز جماعت، عقيدتي و فرهنگي و مانند اين‌ها کارهايي است که سازمان با آنها بسياري از وقت پرسنل را پر مي‌کند و زمان کمي به کار اختصاص مي‌يابد. دريافتي آنها از سازمان چه حکمي دارد؟ جواب: در صورتي که امور مذکور جزو (سين ) برنامه باشد اشکال ندا...
سؤال: آيا استماع همة برنامه‌هاي صداوسيما ازنظر شرعي مجاز است؟ جواب: در برنامه‌هاي صداوسيما ممكن است مواردي منطبق بر موازين شرعي نباشد و تشخيص موضوع بر عهدة شخص شنونده يا بيننده است، اگر تشخيص دهد اين موسيقي مطرب و لهوي است يا اين برنامه مفسده‌انگيز است...
سوال: ورود به سايت‌هاي اينترنتي و نبرد سايبري چه حکمي دارد؟ جواب: اگر در راستاي مأموريت‌هاي سازماني و برخلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ع...
سؤال: زوم‌كردن دوربين روي چهره‌هاي خاص، به‌ويژه در جمع خواهران، چه حكمي دارد؟ جواب: اگر به قصد ريبه و لذت جنسي باشد جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلا...
سوال : من گاهي به دليل حجم بالاي کار حدود نيم ساعت تا يک ساعت در ساعت اداري استراحت مي‌کنم و بعد از ظهر به همين ميزان از ساعت اضافه‌کاري خود کم مي‌کنم آيا اين کار اشکال دارد؟ جواب: اگر با اجازه قانوني فرمانده يا مسئول بالاتر باشد اشکال ندارد و در غير ...
سوال : در بعضي از مواقع در محل كار ساعتي پيش مي‌آيد و بعضي از برادران در محيط كاري مي‌خوابند حكم خواب آنها در محيط كاري چيست؟ جواب: چنانچه برخلاف مقررات و بدون اجازه فرمانده باشد جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/...
سؤال: بر روي بعضي نوارهاي قرآن و تواشيح عبارت «حقوق تكثير محفوظ است» نوشته شده است، آيا در اين صورت جايز است آن‌ها را تكثير کرده، در اختيار ديگران قرار دهند؟ جواب: احوط اين است كه از ناشر اصلي براي تكثير نوارها و نسخه‌برداري از آن‌ها اجازه گرفته شود. ...
سوال : در مورد خوابيدن در زمان پاسدار شبي (افسر جانشيني) بفرماييد با توجه به اينكه افراد يك روز به جاي آن شب از مرخصي استفاده مي‌كنند چه حكمي دارد؟ جواب: بايد مقررات مربوطه رعايت گردد و تخلف از آن جايز نيست. و تبعيت از قوانين و مقررات، آيين نامه ها و...
سوال : برخي فرماندهان و مسئولان براساس نياز سازماني به شهرستان‌ها اعزام مي‌شوند و دو تا چندين سال در آنجا سکونت مي‌يابند مكان سكونت تا پادگان حدود پانزده كيلومتر است و هر چند وقت يك بار به مأموريت مي‌روند و دوره مدت آن هم مشخص نيست، گاهي سه روز و حتي گاه...
سؤال: با توجه به اينکه برخي شرکت‌ها و مؤسسات فرهنگي که سي‌دي‌هاي گوناگوني توليد و توزيع مي‌کنند و اعلام مي‌کنند که رايت و تکثير اين سي‌ دي ممنوع است و ازنظر شرعي اشکال دارد، ولي به دستور مسئول ما اين سي‌دي‌ها براي استفادة برادران بدون اجازة آن مؤسسه‌ها ر...
سوال : افرادي كه در قم خدمت مي‌كنند يك ساعت درسي دارند، آيا مي‌توان شخصاً از اين يك ساعت استفاده كرد؟ جواب: بايد با اجازه مسئول و مطابق ضوابط سازماني باشد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علو...
سوال : اينجانب براي انجام وظايف محوله، در برخي روزها اضافه‌كاري مي‌نمايم. در هر يك از روزهاي مذكور، ساعاتي جهت اقامة نماز، صرف ناهار و... سپري مي‌گردد. آيا بايد ساعات صرف‌شده در امور مذكور را از ميزان اضافه‌كاري كسر نمود؟ اگر كارمندي، برخلاف نظر م قامات ...
سؤال: آيا چاپ كتاب بدون اجازة صاحب آن و با وجود عبارت «حقوق چاپ براي مؤلف محفوظ است»، جايز است؟ جواب: احوط اين است كه حقوق مؤلف و ناشر با كسب اجازه از آنان براي تجديد چاپ، رعايت شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشا...
سؤال: آيا جايز است مؤلفان و مترجمان و صاحبان آثار هنري مبلغي را دربرابر زحماتشان يا براي حق تأليف درمقابل تلاش و وقت و مالي كه براي انجام آن كار صرف كرده‌اند، تقاضا کنند؟ جواب: آنان حق دارند در برابر واگذاري نسخة اوّل يا اصلي اثر علمي و هنري خود به ناش...
سؤال: تجديد چاپ كتاب‌ها و مقاله‌هايي كه از خارج وارد شده است يا در داخل جمهوري اسلامي چاپ مي‌شوند، بدون اجازة ناشران آن‌ها چه حكمي دارد؟ جواب: مسئلة تجديد چاپ كتاب‌هايي كه در خارج از جمهوري اسلامي منتشر شده‌اند يا تصويربرداري به روش افست از آن‌ها، تابع...
سوال : آيا ابلاغ ضوابط و معذوريت‌ها و حساسيت‌هاي سازماني و ابلاغيه هاي بنيان مرصوص و بايد‌ها و نبايدهاي سازماني را مي‌توان با فتاواي مرجع تقليد ناديده گرفت؟ جواب: مراعات مقررات و ضوابط سازماني لازم است. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای ا...
سؤال: اگر مؤلف يا مترجم يا هنرمند در برابر چاپ اول اثر خود مبلغي را دريافت كند و درعين‌حال براي خود حقي در قبال چاپ‌هاي بعدي شرط كند، آيا مي‌تواند در چاپ‌هاي بعدي حق خود را از ناشر مطالبه کند؟ دريافت اين مبلغ چه حكمي دارد؟ جواب: درصورتي‌كه در ضمن قرارد...
سوال : روزهاي عادي كه تعطيل نيست اگر شيفت بدهيم يك روز استراحت داريم؛ اما روزهاي تعطيل كه از صبح شيفت هستيم هم يك روز استراحت مي‌دهند آيا اين حقي از نيروها را ضايع نمي‌كند؟ جواب : چنانچه مطابق ضوابط ومقررات باشد اشکال ندارد. منبع : احکـام اداري‌ـ ن...
سؤال: 2. آيا مي‌توان سي‌ دي رايتي را رايت كرد و از آن استفاده برد؟ جواب: شكستن قفل سي‌دي و تكثير آن، بدون اجازة ناشر اصلي آن، بنا براحتياط جايز نيست و استفاده و خريدوفروش سي‌دي تكثيرشدة بدون اجازة ناشر اصلي نيز همين حکم را دارد. منبع: کتاب احکام فرهن...
سؤال: حكم سي‌ دي رايتي هديه‌اي چيست؟ جواب: فرقي ميان سي‌دي هديه‌اي و ابتياعي در اين باره نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام.
سؤال: برخي افراد ادعاي کشف و شهود مي‌کنند؛ مثلاً مي‌گويند مشغول ذکر بودم که دو نفر از درون من بيرون دويدند و يکي ديگري را بر زمين زد، سپس آن دو به درون من بازگشتند. با امثال اين حکايات و چاپ و نشر آن‌ها افراد را به دور خود جمع مي‌کنند؛ آيا اين‌گونه اظهار...
سؤال: برخي اقدام به شكستن قفل سي‌دي‌ها كرده، آن‌ها را به‌صورت رايتي و با قيمت بسيار نازل عرضه مي‌كنند، استفاده از چنين سي‌ دي‌هايي چه حكمي دارد؟ جواب: شكستن قفل سي‌دي و تكثير آن، بدون اجازة ناشر اصلي آن، بنا براحتياط جايز نيست و استفاده و خريدوفروش سي‌...
سؤال: حکم ديدن فيلم‌هاي مبتذل چيست؟ جواب: ديدن فيلم‌هاي مستهجن و حاوي منکرات، موجب تقويت هواهاي شيطاني نفس، تضعيف اراده و ايمان و زمينه‌ساز و ترتب مفاسد وگناهان بوده، به‌هيچ‌وجه جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای...
با سلام وخسته نباشید دخترمن 2سال ونیمه است هنگام اذان ازمن چادر و سجاده و کتاب دعا میخواد به اصطلاح خودش نماز بخونه با توجه به اینکه لمس آیات بدون وضو جایز نیست میخواستم بدونم در مورد کودک با این سن چه حکمی داره ؟ آیا مانعش بشم وکتاب ندم ؟ با تشکر با ...
سؤال: برخي اشخاص، درخواست تصويربرداري از کتابي مي‌کنند و صاحب مغازه كه از مؤمنان است، تشخيص مي‌دهد كه كتاب يا اوراق و يا مجلة يادشده براي همة مؤمنان سودمند مي‌باشد، آيا جايز است بدون اجازة صاحب كتاب از آن‌ها تصوير برداري كند و آيا اگر بداند كه صاحب كتاب ...
سؤال: برخي مدعيان عرفان با گرايش به صوفي‌گري، باورهايي را ترويج مي‌کنند که نهي جوانان از ازدواج، مناجات‌کردن اطرافيان با آن‌ها و طرح مسئلۀ شريعت و طريقت ازجملة آن‌هاست، آيا اين افکار پذيرفتني است و شرکت در مجالس چنين افرادي چه صورت دارد؟ جواب: افکار يا...
سوال : برخي كارمندان، در خارج از وقت اداري، چه قبل و يا بعد از وقت اداري، در محل كار حاضر مي‌شوند و به صحبت‌هاي متفرقة سياسي و اجتماعي و بدون ارتباط با فعاليت سازماني مي‌پردازند و سپس اين اوقات سپري شده را به عنوان اضافه‌كاري گزارش مي‌دهند. حكم شرعي دريا...
سؤال: آيا نسخه‌ برداري از نوارهاي كامپيوتري (Disk) جايز است؟ بر فرض حرمت، آيا اين حكم مختص نوارهايي است كه در ايران تدوين شده‌اند يا شامل نوارهاي بيگانه نيز مي‌شود؟ با علم به اينکه بعضي از ديسك‌ هاي كامپيوتري با توجه به اهميت محتواي آن‌ها، بسيار گران‌ به...
سؤال: انتشار مطالب وهن‌آلود با نام خواب، در برخي کتاب‌ها و نشريات دربارة اهل‌بيت(ع)موجب بروز برخي نگراني‌ها شده است؛ آيا کسي مجاز است خواب خود را مانند آنکه بگويد حضرت زهرا(ع) مرا در آغوش خود فشرد با اينکه اين فرد سيادت ندارد، بر فرض صحت براي ديگران منتش...
سؤال: احتراماً بدين‌وسيله به استحضار مي‌رساند، يکي از افراد نيروهاي مسلح شاغل در استان كرمانشاه پيرو يكي از فرق دراويش است و افراد اين فرقه هرهفته در مكاني به نام تكيه مراسم خود را برگزار مي‌کنند و در اين مراسم دراويش از البسة سفيد استفاده كرده، با پريشا...
سوال : كسي به مأموريتي مي‌رود و آن مأموريت از نظر او كار درستي نمي‌باشد و انجام مأموريت را به صلاح سازمان يا بيت‌المال نمي‌داند؛ اما از نظر سازمان يا فرمانده بايد برود. آيا اين سفر براي او سفر حرام محسوب مي‌شودكه نماز شكسته خود را كامل بخواند؟ اگر بعداً ...
سؤال: حضور در خانقاه و شرکت در مجالس صوفيه و پيروي از دستور قطب و امثال آن چگونه است؟ جواب: موارد مختلف است و راه نجات و رستگاري پيروي از طريقة پيامبر اکرم (ع)و اهل بيت عصمت(ع)است که مراجع بزرگوار تقليد مبين آن‌اند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر ...
سؤال: سربازي هستم که به وقت فراغت يا پيش از خواب کتاب رماني مطالعه مي‌کنم که بعضاً موجب تحريک شهوات يا بدآموزي‌هاي اخلاقي است حکم اين مطالعه چيست؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سؤال: خواندن کتاب‌ها و اشعار مبتذل که موجب تحريک شهوات يا بدآموزي‌هاي اخلاقي مي‌شود ازنظر شرعي چگونه است؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: يادگرفتن و ياددادن و ديدن شعبده و اقدام به بازي‌هايي که همراه با تردستي هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: ياددادن و يادگرفتن شعبده حرام است، ولي بازي‌هايي که همراه با سرعت حرکت و تردستي هستند و از انواع شعبده شمرده نمي ‏شوند، اشکال ندارد. منبع: کتاب ا...
سؤال: آيا آموختن علم جفر و رمل و زيج‏ها و علوم ديگري که از امور غيبي خبر مي‏دهند، جايز است؟ جواب: آنچه از اين علوم درحال‌حاضر نزد مردم است، غالباً تا اين حد که موجب يقين و اطمينان به کشف امور غيبي و خبردادن از آن‌ها شوند، قابل اعتماد نيستند، ولي آموختن...
سؤال: آيا مي‌توان سي‌ دي يا کتاب يا موارد فرهنگي مثل پرچم و غيره را که از رده خارج‌ شده و هيچ استفاده‌اي از آن‌ها نمي‌شود و فقط جاي فراواني اشغال کرده است به نيروهاي سازمان يا مسجدها هديه کرد؟ جواب: براساس ضوابط قانوني و با اجازة فرمانده يا مدير رده اش...
سؤال: استفاده از ابزارها و تجهيزات فرهنگي درون سازمان براي اشاعه و ترويج فرهنگي محلات و مساجد بسيج چه حكمي دارد؟ جواب: اگر خلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم...
سؤال: آيا در مسائل اختلافی ، مي‌توان به مرجع ديگري رجوع كرد؟ جواب: رجوع به فتواي اعلم اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: با توجه به پيشرفت علم و تكنولوژي، هرساله برنامه‌ هاي كامپيوتري جديدتري وارد بازار مي‌شود كه در مقايسه با برنامه‌هاي قبلي، پيشرفته‌ تر و كامل‌ترند. آيا استفاده از سي‌ دي‌ هاي رايتي قديمي‌تر جايز است؟ جواب: بدون اذن ناشر اصلي اولي، بنا بر احتياط جا...
سؤال: براي انجام طراحي سيستم‌هاي اپتيكي، به تهية نرم‌افزارهاي طراحي نياز بود. با مشخص‌بودن منابع فروش اين نرم‌افزارها و امكان تهيه و خريد آن‌ها با قيمت اصلي، ما نرم‌افزار مورد نياز خود را به‌صورت قفل‌ شكسته و با قيمت كمتر از قيمت اصلي تهيه كرده‌ايم. حكم ...
احکام استحاضه قلیله و کثیره یکی از خونهایی که از زن خارج می شود، خون استحاضه است . و زن را در موقع دیدن خون استحاضه ، مستحاضه می گویند. خون استحاضه در بیشتر اوقات زرد رنگ وسرد است و بدون فشار و سوزش بیرون میاید و غلیظ هم نیست ، ولی ممکن است گاهی سی...
باسلام تکرار غسل، غسل راباطل نمیکند ولی کاری عبث وبیهوده است که چون باوسوسه شیطان تکرار میشود انسان را از خدا و معنویت دورمیکند وگرفتار خشم الهی میسازد و بدلیل اینکه فرد باتکرار و وسواس خود راخسته میکند به مرور زمان نه تنها از انجام عبادت لذت و حض ونشاط م...
سؤال: در بعضي پروژه‌هاي فرهنگي و هنري، در چاپ و تعداد پوسترها و پلاكاردها افراط مي‌شود تا اندازه‌اي که پس از اتمام آن همايش و مناسبت‌ها و غيره از همان پلاكاردها و پوسترها براي پاك‌كردن درب و ديوار و غيره استفاده مي‌شود، به‌طوري كه هزينة تمام‌شده براي اين...
سؤال: خريد سي‌ دي‌ هاي رايت‌ شده كه سازندة آن حكم به غير قانوني بودن رايت آن داده است، چيست؟ جواب: بنا بر احتياط واجب، در نسخه‌برداري و تكثير آن بايد حقوق صاحبانشان كسب اجازه از آنان رعايت شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سؤال: حکم خريدن روزنامه‌ها و مجلاتي كه به هر عنوان، چه راستي و چه چپي، موجب تضعيف نظام جمهوري اسلامي مي‌شود، چيست؟ جواب: خريدوفروش نوشته‌جاتي كه موجب تضعيف نظام جمهوري اسلامي باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سوال : در سازمان با توجه به اينكه فقيه‌ جامع شرايط فرماندهي آن را به عهده دارد آيا افراد بايد به فتواي مرجع تقليد خودشان در امر احكام مربوط به شغل خودشان عمل كنند يا بايد مطابق با فتواي فرماندهي كل قوا كه خودش فقيه و صاحب رساله است جمع بين اين دو چگونه ا...
سوال : تكليف نيروهاي نظامي در مأموريت‌هاي محوله در اكناف و اطراف و بخش‌ها و سرزمين دشمن در مواجهه با باغات، مزارع و توليدي‌ها براي استفاده چيست؟ و همچنين در مسير سرزمين خودي آيا حق‌الماره به آن اطلاق مي‌شود و مي‌شود از ميوه‌هاي آن استفاده نمود؟ جواب: ...
سوال : ساده‌انگاري، تسامح، تساهل، غفلت، بي علاقگي، بي‌حوصلگي و... در آموزش‌ها چه حكمي دارد؟ جواب : شايسته نيست، بلکه در مواردي حرام است. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ع...
سوال : ساده‌انگاري، تسامح، تساهل، غفلت، بي علاقگي، بي‌حوصلگي و... در آموزش‌ها چه حكمي دارد؟ جواب : شايسته نيست، بلکه در مواردي حرام است. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ع...
سوال: اگر زماني اداره‏هاي دولتي قوانيني وضع كنند كه تا حدي با احكام اسلامي منافات داشته باشند، آيا جايز است كارمندان از عمل به اين قوانين موضوعه خودداري كنند؟ جواب : كسي در جمهوري اسلامي حق ندارد قانوني وضع كند و يا دستوري دهد كه مخالف با احكام اسلامي...
سوال: اگر زماني اداره‏هاي دولتي قوانيني وضع كنند كه تا حدي با احكام اسلامي منافات داشته باشند، آيا جايز است كارمندان از عمل به اين قوانين موضوعه خودداري كنند؟ جواب : كسي در جمهوري اسلامي حق ندارد قانوني وضع كند و يا دستوري دهد كه مخالف با احكام اسلامي...
سوال : اقدامات خود سرانه درمأموريت‌هاي نظامي چه حكمي دارد؟ جواب: جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سوال : آيا اطاعت از دستورات نماينده ولي فقيه در مواردي كه داخل در قلمرو نمايندگي اوست، واجب است؟ جواب: اگر دستورات خود را بر اساس قلمرو صلاحيت و اختياراتي كه از طرف ولي فقيه به او واگذار شده است، صادر كرده باشد، مخالفت با آنها جايز نيست. منبع : احک...
سوال : بنده يک راننده هستم. محل کارم در شهر اهواز است و در ماه چند بار مأموريتي به تهران مي‌آيم در مسير آيا مي‌توانم در مدت کوتاه به اقوام خود سر بزنم؟ جواب: با اجازه فرمانده صاحب اختيار قانوني اشکال ندارد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتا...
سؤال: آیا وصیت کردن برای هر مسلمان واجب است یا مستحب ؟ مقلد رهبری جواب: وصیت ذاتاً مستحب است مگر آن حق الله یا حق الناس برعهده کسی باشد که در این صورت وصیت مقدمه ای برای ایصال آن حق است و وجوب مقدمی و نه ذاتی دارد، یعنی وصیت کننده به دیگران اعلام م...
سوال : رانندة يگان به مأموريت مي‌رود، در برگشت در بين راه به مدّت پانزده دقيقه به منزل مي‌رود تا به پدر و مادر خود سر بزند، آيا اشکال دارد؟ جواب: تابع مقرّرات است و با اجازة مسئولين مربوطه بي‌اشکال است. منبع : احکـام اداري‌ نظامي : بر اساس فتاوای ا...
سوال : سازمان ما، پروژه‌ هايي در محل اماکن زيارتي از جمله مشهد، عتبات عاليات و سوريه دارد و مجوزهايي جهت اعزام فرد به مأموريت و بازديد از پروژه‌هاي مذکور اخذ و اقدام مي‌شود و نيت واقعي درخواست کننده مأموريت و يا اعزام‌کننده به مأموريت زيارت، نوعي تشويق ف...
سوال : حق مأموريت‌ها در مأموريت‌ و در افراد متفاوت است، مثلاً ما كه در فلان مجتمع قم مي‌آييم يك حق مأموريت مي‌گيريم و برادران ديگري كه در مجموعه‌هاي ديگر براي دوره به قم مي‌آيند حق مأموريت بيشتري مي‌گيرند، اين مسئله چه حكمي دارد؟ جواب: ملاک ضوابط و م...
سلام آیا نظر همه مراجع تقلید در مورد وجوب فطریه میهمان درشب عید فطر یکسان است ؟ با سلام نظر همه مراجع درمورد فطریه یکسان نیست امام،گلپایگانی، اراکی،بهجت، سیستانی،نوری همدانی،وحید وسبحانی میگویند واجب است بقیه مراجع میگویند با یک شب فطریه واجب نمیشود...
سوال : سلام علیکم.با تقدیم احترام خواهشمندم به طور مفصل توضیح دهید مراجع تقلید هزینه زندکی ودفترشان را از چه راهی به دست می اورند؟اززنجان فرجه لو جواب : مراجع تقلید معمولا از اموال و املاک شخصی خود استفاده میکنند ودرصوررت نداشتن ملک و اموال شخصی مجازن...
سلام؛ لطفا کفاره دروغ که خیلی سنگین بوده چیست ؟ واسه حفظ آبرو قسم خورده متشکرم سلام علیکم؛ دروغ از گناهان کبیره است و کسى که آن را ترک نمى‏کند در واقع پایه اعتقاد او به توحید و معاد سست است؛ وگرنه چنانچه کسى معتقد باشد که همه چیز بشر در اختیار خداست و ا...
سؤال: در نوار مرزي، امواج راديو و تلويزيون کشورهاي همسايه به‌راحتي دريافت مي‌شود، آيا استفاده از آن‌ها براي دريافت خبر و اطلاعات منطقه مجاز است؟ جواب: اگر مفسده‌اي نداشته باشد في‌نفسه اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خ...
سوال: با مرخصي استحقاقي موافقت نمي‌شود از آن طرف پانزده روز در سال بايد از مرخصي استحقاقي استفاده كرد وگرنه مي‌سوزد تكليف اين عده چيست؟ جواب: مرخصي استحقاقي کارکنان در شرايط عادي بايد مطابق مقررات اعطا گردد، مگر در شرايط ويژه (جنگي و بحراني) که بر طب...
سوال: اگر فرمانده يك قسمت يا مديري خارج از ضوابط به پرسنل خود اعم از كادر رسمي يا سرباز وظيفه مرخصي زياد بدهد حكم چيست؟ جواب: اعطاي مرخصي خارج از ضوابط و مقررات جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمز...
سوال : درسال، بيش از پانزده روز نمي‌توان مرخصي ذخيره کرد بايد حتماً از آن استفاده کرد، اگر مسئولي به نيروي خود اجازه مرخصي ندهد حکم آن چيست؟ جواب: فرماندهان و مديران بايد مطابق مقررات مرخصي استحقاقي نيروها را بدهند مگر در شرايط ويژه (رزمي، عملياتي و بح...
سؤال: ستفاده از تجهيزات دريافت شبکه‌ هاي ماهواره، به موجب قوانين مصوب در مراجع قانونگذاري نظام جمهوري اسلامي، به‌جز در موارد خاص ممنوع و براي آن مجازات تعيين شده است؛ اما اگر شخص از اين تجهيزات فقط در حدود برنامه‌هاي مشروع، مثل برنامه‌ هاي علمي يا اخبار ...
سوال : بعضي از پرسنل سبيل خود را از ريش‌ها بيشتر بلند مي‌كنند، آيا اشكالي دارد؟ جواب: في نفسه اشکال ندارد، مگر آنکه خلاف مقررات يا شئون سازماني باشد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سوال : اگر در ساعات اداري به مرخصي رفتيم و يا احياناً استراحت کرديم و در مجموع اين مدت را در مرخصي ساعتي محاسبه کرديم و با توجه به اينکه طبق مقررات کارگزيني اگر نيرو بيش از هشت ساعت از مرخصي ساعتي استفاده کرد و مدت مربوطه را هم در برگه آخر ماه قيد کرد لک...
سوال : در بحث مرخصي تشويقي به نيروي زير دست، ملاک چه چيزهايي مي‌باشد؟ جواب: همان ملاک‌هايي که در آيين‌نامه انضباطي و ساير مقررات و ضوابط قانوني ذکر شده است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگ...
سؤال: آیا آموزشهای پزشکی برای کسانی که به عنوان متخصص در این رشته ها کار می کنند واجب است؟ جواب: فراگیری علوم پزشکی، روان پزشکی ، آموزشهای تخصصی و فوق تخصصی در هر یک از گرایشهای پزشکی پیراپزشکی و... برای متخصصین هر یک از رشته های فوق - قبل از مبادرت به ...
سوال: تشكيلات براي رفاه بيشتر کارکنان اقدام به راه‌اندازي آرايشگاه، خياطي و فروشگاه در داخل اداره نموده است كه فقط در ساعات اداري باز مي‌باشد آيا کارکنان حق دارند در ساعات ياد شده و بدون مرخصي ساعتي از اين امكانات بهره‌گيري نمايند؟ جواب: صرف وقت اداري...
سوال : حکم تراشيدن ريش را به طور واضح توضيح بفرماييد؟ چرا قانون اصلاح محاسن در تمامي نيروهاي مسلح يک جور نيست؟ مثلاً در ارتش تراشيدن ريش با تيغ ايراد ندارد، ولي در سپاه تخلف محسوب مي‌شود؟ جواب: تراشيدن ريش بنا بر احتياط حرام است و احوط اين است که احک...
سؤال: باتوجه به اينکه اخيراً جرايم و تخلفات اينترنتي فراوان شده است، آيا بسيجيان و پاسداران براي پيشگيري، مجاز به ورود به چنين عرصه‌هايي هستند؟ جواب: ورود به عرصة پيشگيري و مقابله با جرايم اينترنتي از وظايف شخصي پاسداران يا بسيجيان نيست و درصورت خوف وق...
سوال : آيا بابت پيگيري امور اداري شخصي در درون سازمان مثل مراجعه به كارگزيني نيروي انساني، فروشگاه، آرايشگاه، صندوق و بهداري بايد مرخصي گرفت و اگر كسي مقيد به اين ضوابط نباشد حكمش چيست؟ جواب: چنانچه موارد مذکور در سؤال به لحاظ مقررات سازمان نياز به اخ...
سؤال: ديدن فيلم‌ هاي ايراني كه پس از انقلاب توليد شده‌اند و در آن‌ها زنان با حجاب ناقص ظاهر مي‌شوند و گاهي بدآموزي‌ هايي نيز دارند، چه حكمي دارد؟ جواب: اصل مشاهدة اين فيلم‌ها اگر به‌قصد لذت نباشد و موجب وقوع در مفسده نيز نگردد، في‌نفسه‌ اشكال ندارد، ول...
سوال : آيا افراد سازمان مي‌توانند به‌صورت مستمر و مداوم با استفاده از مرخصي ساعتي ـ چه با مجوز و يا بدون مجوز ـ و با اختيار خودشان به تدريس در جاهاي ديگر بپردازند؟ جواب: چنانچه مغاير با ضوابط و مقررات سازماني باشد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام ادار...
سوال : با عنايت به اين که سازوکار و ساختاراحراز صلاحيت عقيدتي، سياسي، حفاظتي، مديريتي براي انتصاب فرماندهان، يا رؤسا و مديران در نيروهاي مسلّح برابر مقررات معلوم است اگر نهادهاي مسئول در احراز اين صلاحيت‌ها تساهل و تسامح نمايند و در نتيجه افرادي که واجد ...
سوال : اگر فرمانده يا مديري در انتصابات و چينش نيرو مقررات را رعايت نکند و ازاين طريق موجب ضرر و زيان يا احياناً خسارت و تلفاتي گردد، حکمش چيست؟ جواب : انتصاب افراد بايد بر‌اساس مقررات باشد و تخلف از آن جايز نيست، و چنانچه برخلاف مقررات انتصابي صورت گ...
سوال : صرف وقت اداري براي دريافت حقوق و يا خريد کالاها و اقلام يارانه‌اي از فروشگاه داخل پادگان و... در وقت اداري چه حکمي دارد؟ ج. بايد مرخصي ساعتي گرفته شود. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگ...
سوال : فرماندهي، رياست و مديريت در نظام مقدس جمهوري اسلامي شرعاً مصداق کدام‌يک از مفاهيم سه‌گانه حق، حکم و تکليف مي‌باشد؟ جواب : از مصاديق تکليف شرعي است که با حکم صادره از سلسله‌مراتب فرماندهي ـ که به فرماندهي کل قوا متصل است ـ منصوب مي‌گردد. منبع :...
سوال : فرماندهان و مديراني كه به نظر خود، توانايي، مهارت و علم كافي براي انجام وظيفه‌اي كه به آنها محول مي‌شود ندارند آيا واجب است از پذيرش مسئوليت امتناع كنند يا تشخيص مقامات بالاتر كه انتصاب را انجام مي‌دهند كافي است؟ جواب : اگر مقامات بالاتر شخصي ر...
سؤال: بازي‌هاي سرگرم‌كننده و داراي زمانبندي مانند شطرنج و تخته نرد و غيره چگونه است؟ جواب: بازي باآلات قمار حرام است، ولي اگر احراز كنند كه شطرنج امروزه وسيلة قمار نيست، بازي با آن بدون برد و باخت اشكال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس ...
سوال : ما معمولاً كسري كار داريم ـ مثل مرخصي ساعتي ـ آيا مي‌توانيم خودمان اضافه‌كاري‌هايمان را با مرخصي‌هاي ساعتي محاسبه كنيم؟ جواب: بايد طبق مقررات مربوطه محاسبه و اقدام گردد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارا...
سوال : اگر فرد يا افرادي توانايي و شايستگي فرماندهي را ندارند، اما براي دريافت مزاياي بيشتر بپذيرند که به فرماندهي منصوب شوند، دستورات آنان و حقوق و مزاياي دريافتي مشروعيت دارد؟ جواب : چنانچه انتصاب افراد در جايگاه فرماندهي برخلاف ضوابط و مقررات و بدو...
سؤال: ديدن فيلم‌هاي ويديويي كه گاهي تصاوير منحرف‌كننده‌اي دارند، به قصد نظارت و حذف بخش‌هاي فاسد آن‌ها براي ارائه به ديگران چه حكمي دارد؟ جواب: ديدن اين فيلم‌ها اگر براي اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراه‌كنندة آن‌ها باشد، اشكال ندارد؛ به‌شرط اينكه ك...
سوال : آيا انسان مي‌تواند به عمد لباس سازمان را در برنامه‌هاي اجتماعي سازمان با تحليل اينكه مردم من را مي‌شناسند و يا رفتار ظاهري من منطبق با اين لباس نيست بدون كسب تكليف آن را نپوشد؟ جواب: تخلف از مقررات سازماني جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ ن...
سوال: آيا مي‌توان در ساعات اداري مرخصي گرفت و در ساعت غير اداري مداومت كاري داشت؟ جواب: بستگي به ضوابط و مقررات سازماني دارد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه ا...
سوال : آيا يک فرد نظامي با درجة پايين‌تر مي‌تواند فرمانده و مسئول يک فرد با درجة بالاتر باشد؟ جواب : بستگي به شرايط و تخصص و توانمندي فرد و آيين‌نامه انضباطي دارد و اگر ضرورت اقتضا کند، اشکالي ندارد. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي ...
سوال : آيا در مديريت و فرماندهي تفاوتي در نحوه اداره سازمان‌هاي نظامي با سازمان‌ها و ادارات غير نظامي به لحاظ شرعي وجود دارد؟ لطفا نظر مبارکتان را بيان فرماييد. جواب : از حيث عمل به مقررات و وظايف قانوني تفاوتي ندارد. منبع : فقه سازمانی /احکام فرمان...
سوال : آيا از لباس و كفش نظامي مي‌توان در امور غير نظامي و شخصي استفاده نمود؟ جواب: بستگي به مقررات و ضوابط سازماني دارد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سوال : چنانچه پزشك مرخصي استعلاجي دهد، ولي فرد خودش تشخيص دهد که مي‌تواند به محل خدمت برود آيا استفاده از مرخصي استعلاجي صحيح است يا خير؟ جواب: در فرض سؤال به تشخيص خودش عمل کند. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشا...
سوال : اگر فرمانده براي دفتر کار خود يا زيرمجموعه‌اش بيش‌از نياز متعارف ابزار و اقلام تهيه و اسراف و تشريفات را ترويج کند، چه حکمي دارد؟ وظيفة زيرمجموعه در قبال فرمانده چيست؟ جواب : اولاً، فرمانده بايد به‌گونه‌اي رفتار نمايد که در همة ابعادعقيدتي، سياسي...
سلام و احترام متاسفانه لپ تاپ بنده رو بچه های کوچیکم نجس کردند چجوری باید پاک کرد؟ حکم تطهیر باسلام بنظر میرسه که قطعات الکترونیکی رو نمیشه آبکشی کردولی بهترین کار این است که شما یک پلاستیک نازک روی صفحه کلید لبتاب چسب بزنی و کار کنی تا دست شما درتماس...
سوال : وظيفة فرماندهان ردة پايين در قبال کارهاي خلاف شرعي که در تشکيلات انجام مي‌گيرد و فرمانده مافوق توانايي جلوگيري از آن را دارد و جلوگيري نمي‌کند چيست؟ مثلاً، فرمانده مي‌تواند از جمع شدن زن و مرد نامحرم در يک اتاق جلوگيري کند يا نگذارد که در بهداري، ...
سوال : فروش البسه سهميه‌اي فرد كه سازمان به او واگذار كرده چه حكمي دارد؟ بخصوص اگر فرد آن را بفروشد و بعد براي انضباط‌كاري سازمان بگويد لباس ندارم و يا از كيفيت خارج شده است؟ جواب: در فرض مسئله فروش البسه سازماني جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ نظ...
سوال : بعضي از پرسنل با هماهنگي مسئول مستقيم خود در دانشگاه شركت كرده و دو روز در هفته به سر كار نمي‌آيند و اين كار بدون هماهنگي با كارگزيني و فرماندهي مي‌باشد. حكم شرعي آن چيست؟ جواب: چنانچه هماهنگي مورد سئوال در حد اختيارات قانوني مسئول مستقيم باشد ...
پرسش : آيا اين معيار درستى است كه گفته شود هر كارى را كه خداوند بيشتر دوست داشته باشد آن ثواب بيشترى دارد؟ پاسخ: حبّ خداوند متعال و ثوابى كه مترتب بر عمل انسان مى‏شود هر دو در راستاى مصلحت انسان است. هر كارى كه بيشتر مصلحت انسان را تأمين كند ثواب بيش...
سوال : اگر فرمانده سازوکار و امکانات لازم براي انجام مأموريت را براي يگان تحت امر آماده نکند و در عين حال اجراي مأموريت را از آنها بخواهد، تکليف شرعي چيست؟ جواب : انجام مأموريت به اندازة امکانات و مقدورات واجب است. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی...
سوال : در مواردي ضرورتي پيش مي‌آيد که شخص براي انجام كار اداري يا شخصي به مرخصي مي‌رود بعد از آمدن مرخصي گرفته يا ثبت مي‌کند. آيا اجازه از فرمانده لازم است؟ جواب: در مفروض سؤال چنانچه مقررات مربوطه اجازه فرمانده را لازم مي‌داند بايد رعايت شود. منبع...
سوال : آيا فرماندهان پايگاه‌هاي بسيج در روستاها، قريه‌ها و... مي‌توانند در ساعت اداري و سازماني به امور شخصي خود از قبيل دامداري، كشاورزي و.... بپردازند؟ جواب : عمل برخلاف وظايف قانوني جايز نيست. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي امام ...
سوال : آيا فرمانده يا مدير مي‌تواند در شرايط عادي بيشتر از اختيارات قانوني تصميم‌گيري يا اقدام به تشويق و تنبيه کند؟ جواب : نمي‌تواند، مگر اينکه مطابق ضوابط و مقررات، اختيارات ردة مافوق به وي واگذار شده باشد. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس...
سؤال: بازي با وسايل سرگرمي ازجمله پاسور چه حكمي دارد؟ و آيا بازي با آن‌ها براي سرگرمي و بدون شرط‌بندي جايز است؟ جواب: بازي با چيزي كه عرفاً از آلات قمار شمرده مي‌شود، مطلقاً حرام است، هرچند براي سرگرمي و بدون شرط‌بندي باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی -...
سوال : آيا فرمانده مي‌تواند بيرون از چهار چوب و بالاتر از قانون، منزلي را در اختيار فردي قرار دهد؟ جواب : در اين قبيل امور، معيار قانون، ضوابط و اختياراتي است که به فرمانده داده شده است. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي امام خامنه‌اي...
سؤال: در اکثر پارک‌ها، فروشگاه‌ها و مکان‌ هاي عمومي بازي‌هايي رايج شده است که در آن، فرد سکة پولي در دستگاه قرار مي‌دهد، ممکن است چيزي برنده شود يا نشود، آيا به اين بازي‌ ها قمار صدق مي‌کند؟ و شرعاً اين بازي‌ها چگونه است؟ جواب: جايز نيست. منبع: کتاب ...
سوال: طبق قانون به هر شخص در سال تعدادي مرخصي تعلق مي‌گيرد و مقداري از آن نيز قابل ذخيره نيست از طرفي سازمان نمي‌تواند اين مرخصي‌ها را به صورت کامل به شخص بدهد. آيا ما به عنوان فرمانده سازمان مديون نيروي تحت امرخود به‌خاطر عدم امکان اعطاي مرخصي‌هاي او به...
سوال : اختيارات فرمانده در پذيرايي از مهمانان اداري چقدر است؟ آيا اجازه دارد با غذاي بيرون از سازمان از آنها پذيرايي نمايد؟ حد آن چقدر است؟ جواب : تابع مقررات و اختيارات قانوني فرمانده است. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي امام خامنه...
سؤال: اخيراً ورزش بيليارد در سطح گسترده‌اي رايج شده است، نظر حضرت عالي دربارة آن چيست؟ جواب: اگر با بردوباخت باشد، جايز نيست و بدون بردوباخت، چنانچه عرفاً از ابزار قمار محسوب نشود اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامن...
سوال : اختيارات فرماندهان و مسئولان براي استفاده از درآمدهاي خودکفايي نيروهاي مسلّح، در چه حد است؟ جواب : در حدي است که قانون يا مقررات مربوط تعيين کرده است. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي امام خامنه‌اي /انتشارات زمزم هدایت/پژوهشگا...
سؤال:  معمولاً در برخي مسابقات ورزشي شرط‌ بندي‌هايي صورت مي‌گيرد؛ مثلاً اگر شما برنده شديد يك وعدة غذا مي‌دهم، شرط‌بندي در مسابقات يا كارت بازي كودكان، مالك شدن كارت طرف مقابل درصورت برنده شدن چه صورت دارد؟ جواب: شرط‌ بندي در موارد مذكور الزام‌آور و ...
سؤال:  به دليل علاقه به ورزش، به‌خصوص فوتبال، در پيش‌بيني بازي‌هاي ايراني و خارجي شركت مي‌كنم و براي شركت‌ كردن در اين مسابقه مقداري پول مي‌پردازم، اگر همة پيش‌بيني‌هاي اين بازي‌ها را درست انجام داده باشم، در ليست برنده‌ها قرار مي‌گيرم. مي‌خواستم بدانم ...
درمورداعتکاف،سوالی داشتم، آیامیشودبرای امتحان ترم، مسجدرو ترک وبعد امتحان مستقیما ب مسجد بازگشت؟؟ در آداب اعتکاف فقها گفته اند اولا فقط برای کار بسیار اضطراری میشود معتکف از مسجد بیرون بیاد ولی امتحان ضروری نیست دوما اگر ازقبل تصمیم داشته باشه که برا ...
سوال : ذخيره مرخصي توسط كاركنان كه به واسطه مسئوليت و اولويت مأموريت‌هاي يگان قادر به استفاده از مرخصي استحقاقي خود نمي‌باشند چيست؟ جواب: بستگي به ضوابط و مقررات دارد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هد...
سؤال: اگر بعضي از وسيله‌ هاي بازي، در شهري از آلات قمار محسوب شوند، ولي در شهر ديگري از آلات قمار محسوب نشوند، آيا بازي با آن‌ها جايز است؟ جواب: بايد عرف هر دو مكان رعايت شود؛ بدين معنا كه اگر آن وسيله‌ها در يكي از دو شهر از آلات قمار محسوب شوند و در گ...
سؤال: بازي شطرنج و بيليارد با كفار دركشورهاي خارجي چه حكمي دارد؟ مصرف مال براي استفاده از اين آلات بدون شرط‌ بندي چه حكمي دارد؟ جواب: حكم بازي با شطرنج و آلات قمار در مسائل قبلي بيان شد و در حكم مذكور تفاوتي ميان بازي با آن‌ها در كشورهاي اسلامي يا غير ...
سوال : بعضاً برادرانمان در حفاظت سپاه يك نفر به عنوان نماينده حفا در سه مجموعه فعاليت مي‌نمايد و از امكانات هر سه مجموعه استفاده مي‌كنند (امكانات اعم از سهم لباس، اتاق كار، و ساير ملزومات اداري و....) لطف بفرماييد نظرتان را در اين خصوص چيست؟ جواب: حفاظ...
سوال : با توجه به دستورات حفاظت جهت عدم استفاده از تلفن همراه با قابليت عکاسي، فيلمبرداري و... اگر نيرويي از چنين تلفني فقط براي تماس گرفتن در سازمان استفاده کرد، آيا از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: تخلف از مقررات امنيتي و حفاظتي جايز نيست. منبع : ا...
سوال: سازمان، بيمه‌هاي متعددي را براي افراد قرار داده، آيا مي‌توان با سندسازي بعضي از زيان‌ها را در حوادث جبران كرد؟ جواب: اگر برخلاف ضوابط و مقررات باشد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدای...
سوال: آيا مي‌توان در خصوص صدمات جسمي پرسنل در صورت تقصير، سندسازي و يا تنظيم گزارش غيرواقع را به منظور جبران صدمات او انجام داد؟ جواب: جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسل...
سؤال: آيا اگر افراد بدون شرط‌ بندي و قصد قمار و بردوباخت و كسب درآمد، بلكه فقط براي سرگرمي و مشغول بودن، مبادرت به بازي با پاسور كنند، آن افراد مرتكب حرام شده‌اند؟ حضور در مجالس بازي با پاسور براي تفريح چه حكمي دارد؟ جواب: بازي با پاسوري كه عرفاً از آل...
سؤال: چندين سال است كه مقداري از اموال مربوط به بيت‌المال نزد من است و اكنون مي‏خواهم خود را برئ الذمه نمايم وظيفة من چيست؟ جواب: اگر آنچه كه از اموال بيت‌المال نزد شماست، از اموال دولتي مختص به ادارة خاصي از اداره‏هاي دولتي باشد بايد در صورت امكان به ...
سوال : کارها معمولاً به واسطه نيروها به پيش مي‌رود و اجرا مي‌شود؛ اما تشويقي و مزاياي آن به فرمانده تعلق مي‌گيرد حکم شرعي اين حقوق چيست؟ جواب: در اعمال تشويقات و تنبيهات بايد آئين نامه انضباطي و ساير ضوابط قانوني رعايت شود. منبع : جزوه احکـام ادار...
سؤال: آيا از تأييد برگزاري مسابقات شطرنج توسط مديريت آموزش رياضي معلوم مي‌شود كه شطرنج جزو آلات قمار نيست؟ و آيا جايز است مكلف به آن اعتماد كند؟ جواب: معيار در تعيين موضوعات احكام، تشخيص خود مكلف يا اقامة دليل شرعي بر آن نزد خود اوست. منبع: کتاب احک...
سوال: از جانب حفاظت به همه برادران اعلام کردند که در خارج ازسپاه نگوييد که پاسدار هستيد اگر بخواهيم جايي مثل حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه کار بکنيم آيا آنجا هم بايد مخفي کاري کنيم؟ جواب: بستگي به ضوابط و مقررات حفاظتي و امنيتي دارد و تخلف از آن جايز نيس...
سؤال: به دليل علاقه به ورزش، به‌خصوص فوتبال، در پيش‌ بيني بازي‌هاي ايراني و خارجي شركت مي‌كنم و براي شركت‌ كردن در اين مسابقه مقداري پول مي‌پردازم، اگر همة پيش‌بيني‌هاي اين بازي‌ها را درست انجام داده باشم، در ليست برنده‌ها قرار مي‌گيرم. مي‌خواستم بدانم ك...
سوال : فرمانده تيپ براي دادن مجوز تحصيلي، گزينشي اقدام مي‌کند آيا چنين اختياري براي فرمانده وجود دارد؟ جواب : چنانچه صدور مجوز مستند به ضوابط و مقررات سازماني باشد، اشكال ندارد و خلاف مقررات جايز نيست. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاوا...
سؤال: شطرنج در موارد زير چه حكمي دارد؟1. ساخت و خريد و فروش آن؛ 2. بازي شطرنج با شرط‌ بندي و بدون آن؛ 3.‌ايجاد مراكزي در محافل عمومي و غير آن براي آموزش شطرنج و بازي با آن و تشويق مردم به آن‌. جواب: اگر مكلف تشخيص دهد كه درحال‌حاضر، شطرنج از آلات قمار ...
سوال : آيا فرماندهان مي‌توانند به بهانه اينكه بعضي از نظاميان به واسطه مشكلات خانوادگي توانايي خدمت در شهرستان‌ها را ندارند، از ترفيع درجة آنان جلوگيري کنند آيا ضرر و زيان مالي كه متوجه اين افراد و زن و فرزند آنان مي شود مسئوليتي را متوجه فرماندهان نمي‌ك...
سؤال: آيا استفاده از ورق‌هاي پاسور، درصورتي‌كه براي بازي‌ هاي فكري محض و بدون شرط‌ بندي باشد و متضمن مفاهيم علمي و ديني باشند، جايز است؟ بازي با ورق‌هايي كه با چيدن آن‌ها به‌نحو خاصي، بعضي از شكل‌ها مثل موتور سيكلت يا ماشين و مانند آن ايجاد مي‌شود و در‌ع...
سوال : همانگونه که در آئين‌نامه انضباطي نيروهاي مسلح آمده است: «فرماندهان، رؤسا و مديران بايستي علت تنبيه و تشويق را به کارکنان تفهيم نمايند» و سپس آن را اجرا کنند، در حالي که در برخي موارد نيرو را تنبيه مي‌کنند و علت آن را نمي‌گويند؛ حکم آن چيست؟ جواب...
سوال : گاه وعده‌هاي فرماندهان به نيروهاي تحت امر به سبب مشكلات سازماني اجرايي نمي‌گردد كه اين امر موجب عدم اعتماد افراد نسبت به فرماندهان مي‌گردد. تکليف براي فرمانده كه هم بايد مشكلات سازمان را تحمل و هم برنامه‌هاي ابلاغي را اجرا کند چيست؟ جواب : وعده...
سؤال: اگر در شرط‌‌ بندي گفته شود هركسي در فلان بازي برنده نشد، يك ختم قرآن يا زيارت عاشورا و نظير اينها را به‌جا آورد، آيا در اين‌گونه موارد نيز شرط‌ بندي حرام است؟ جواب: شرط‌‌بندي مطلقاً جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام...
سوال : آيا فرماندهان اجازه دارند فردي را که با سهل‌انگاري به سازمان ضرر زده است، به سبب فقر يا مشکل مالي او، از پرداخت خسارت به سازمان معاف کنند؟ جواب : اگر فرد ياد شده مقصر شناخته شود و بتواند با امهال يا تقسيط، خسارت وارده را بپردازد نمي‌توانند او ر...
سوال : آيا رده مافوق مي‌تواند بدون هماهنگي و استعلام مسئول مستقيم و مراجع ذي‌ربط نيروي زيرمجموعه را تشويق به ارشديت خدمت، درجه و يا تشويقات ديگر بنمايد؟ جواب: چنانچه خلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای ام...
سوال : آيا فرمانده مي‌تواند زمان اختصاص يافته به ورزش در هفته را به امور ديگر اختصاص دهد؟ جواب : اگر زمان ورزش جزء برنامه مصوب خدمتي باشد، در شرايط عادي جايز نيست. منبع : فقه سازمانی /احکام فرماندهی براساس فتاواي امام خامنه‌اي /انتشارات زمزم هدایت/پ...
سوال: وظيفه ما به عنوان يک پاسدار، تنها حضور در محل کار و انجام وظايف است، يا اينکه مي‌بايست خود را مرتباً ارتقا دهيم و براي اين ارتقا گاهي مي‌بايست در ساعت کاري و در زماني که کار سازماني نداريم مطالعه‌اي کرده روزنامه‌اي خوانده و...آيا مجازيم يا خير؟ ج...
سوال : تحصيل در دانشگاه‌هاي غيرسازماني و استفاده از امكانات سازماني مثل منزل، غذا، خودرو و... چه حكمي دارد؟ جواب: تابع مقررات است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ع...
سوال : عدم حضور در برنامه‌هاي طولاني ستاد و پاسخگويي به مراجعين چه حکمي دارد؟ جواب: جلسات بی محتوا به بهانه مشغول شدن به کاري شانه خالي کردن از وظيفه قانوني و برنامه سازماني جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/...
سوال : قبول تمام شرايط و ضوابط آيين نامه‌ها و حفظ شعائر و امضا كردن تعهد‌نامه و بعد در ادامه خدمت خلاف آن عمل نمودن چه حكمي دارد؟ جواب: حرام است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسل...
سوال : در تبصرة 1 مادة 57 قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح عدم گزارش جرايم ارتکابي مسئولان، جرم تلقي و محکوميت‌هايي براي آن ذکر شده است. فرد در اين صورت، آيا علاوه بر جرم به لحاظ قانوني به لحاظ شرعي هم مرتکب حرام مي شود؟ جواب : تخلف از مقررات نظام اسل...
سؤال: اينجانب در زميني كه متعلّق به مادرم بوده احداث ساختمان كرده‏ ام، امّا به علّت شكايت همسايه، ساختمان متوقّف شده است. اگر به حريم خيابان يا حريم همسايه تجاوز نكرده باشم [حتّي مزاحم نورگير خانة همسايه نيز نشده باشم]، آيا ايشان مي‏تواند از ادامة ساختما...
سوال : تشويقي‌هاي دوره‌اي كه بعضي از فرماندهان به‌صورت دوره‌اي به نيروهاي خود مي‌دهند چه حكمي دارد؟ جواب : حکم شرعی صرف بيت‌المال براي تشويق افراد بايد براساس مقررات سازماني و اختيارات قانوني فرماندهان باشد و در غير اين صورت جايز نيست و موجب ضمان است....
سؤال: اگر دولت زمين يا اموالي را به فرزندان شهدا اختصاص دهد و تصويب كند كه به ‌نام آنان به ثبت برسد، امّا ولي صغار از امضاي اسناد آن‌ها خودداري كند، آيا حاكم مي‌تواند اين كار را به ولايت از صغار انجام دهد؟ جواب: اگر تحصيل اموال براي صغار منوط بر امضاي...
سؤال: آيا استفادة کارکنان از خودروي بيت‌المال براي حضور در مراسم عمومي، مانند نماز جمعه و... جايز است؟ جواب: اين امور تابع ضوابط و مقررات و حدود اختيارات استفاده‌کننده و صادر‌کنندة مجوز است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ا...
سؤال: اهالي منطقه‌اي بعد از ساخت يك مسجد در قطعه‌ زميني كه از سازمان زمين شهري گرفته بودند، در كيفيت وقف آن، كه عام باشد يا خاص، اختلاف پيدا كردند؛ عدّه‌اي از آنان معتقد بودند كه بايد به‌عنوان وقف خاص ثبت شود و تعدادي هم اعتقاد داشتند كه چون همة اهالي در...
سؤال: برگزاري مراسم ختم بستگان نيروهاي مسلح در محل كار و در ساعت اداري چه حكمي دارد؟ جواب: برخلاف مقررات جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: گاهي که با دوستان جمع هستيم، براساس قرعه يکي از ما براي ديگر دوستان مواد خوراکي يا نوشيدني با پول خودش، مي‌خرد، آيا اين کار مشکل شرعي دارد؟ جواب: اگر شرط ابتدايي باشد و به عنوان برد و باخت و شرط‌ بندي نباشد، و البته همة دوستان براي خريد تمايل داش...
سؤال: در مناطق مختلف فارس و غير آن، عدّه‏ اي به زمين‌ هاي يكديگر هجوم برده و به اين موضوع استناد مي‏كنند كه حضرت‌ عالي زمين را ملك هيچ‌ كس نمي‏ دانيد، يا مالكيّت زمين را به‌كلي لغو فرموده‏ ايد. خواهشمند است نظر مبارك خود را دراين‌باره بيان فرماييد؟ جوا...
سوال : در حال حاضر يکي از پارامترهاي حقوق افراد جايگاه و عنوان شغلي مي‌باشد در بعضي اوقات حق شغلي جايگاه‌هاي پايين‌تر حقوقش بيشتر است و با تدبير مسئولين فرد پس از جابجايي عنوان شغلي‌اش همان عنوان قبلي در سيستم حقوقي عمل مي‌شود، به‌عنوان مثال کسي که فرمان...
سؤال: با توجه‌ به اينکه خطوط لولة احداث‌ شده بنا به دلايل فني و امنيتي تا پانصد متر از هر طرف حريم دارد، ولي کارفرما بيش از هزينة محل عبور لوله را پرداخت نمي‌کند، مسئلة شرعي حريم پرداخت ‌نشده براي سپاه در قبال مردم چيست؟ جواب: بر اساس قوانين و مقررات ع...
سؤال: شرط‌ بندي در مسابقات ورزشي ميان شركت‌كنندگان، چه حكمي دارد؟ جواب: شرط‌ بندي و برد وباخت در مسابقات جايز نيست؛ مگر در مسابقة تيراندازي و اسب‌ سواري. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه ع...
سؤال: آيا يک فرد نظامي مي‌تواند فعاليت‌هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي مجاز داشته باشد، يا اگر تواني دارد بايد در سازمان خود به‌کار گيرد؟ جواب: چنانچه مخالف مقررات سازماني نباشد، به حيثيت نيروهاي مسلح و شئون نظامي بودن خدشه‌اي وارد نکند و او را از وظايف ...
سؤال: براي اجراي مسابقات ميان پايگاه‌هاي بسيج، مبلغي براي هزينه‌هاي مسابقه شامل اجارة سالن، حق‌الزحمه داور، تأمين جوايز تيم‌هاي برتر و... از هر پايگاه دريافت مي‌شود. درصورت گرفتن تخفيف در هزينه‌هاي بالا، آيا مي‌توان مازاد دريافتي را صرف هزينه‌هاي جاري پا...
سؤال: اينجانب ساختماني را به نيت مسجد در روستا بنا كردم ولي ‌با توجه به وجود دو مسجد و عدم وجود مركز آموزشي در آنجا، روستاي مزبور درحال‌ حاضر نيازي به مسجد ندارد. باتوجّه‌به اينكه هنوز صيغة وقف آن به‌عنوان مسجد جاري نشده و دو ركعت نماز به‌عنوان نماز در م...
سؤال: گاهي در محل کار، براي رفع خستگي، دوستان لطيفه‌هاي رايج در ميان مردم منتسب به اقشار يا اقوام مختلف گفته مي‌شود و بقيه مي‌خندند، شنيدن اين مطالب چه حکمي دارد؟ جواب: اگر سبب اذيت و هتک مؤمني باشد يا غيبت محسوب شود جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگ...
سؤال: معمولاً از طرف صاحبان فروشگاه‌هاي بزرگ به مأموران خريد شرکت‌ها و مراکز يا مسئولان خريد تجهيزات پس از خريد اجناس مورد نياز يک يا چند قلم کالا تحت عنوان پورسانت به شخص خريدار اهدا مي‌شود که جنبة تبليغي و جلب مشتري دارد، آيا از نظر شرعي کالاي مورد نظر...
سؤال: فردي مغازة خود را براي ايجاد صندوق قرض‌الحسنة وابسته به مسجد وقف كرده و از دنيا رفته است و چندين سال است كه آن مكان بسته مانده و در حال حاضر درمعرض خرابي است، آيا استفاده از آن براي كارهاي ديگر جايز است؟ جواب: اگر وقف مغازه براي ايجاد صندوق قرض‌ا...
سؤال: چه مدت زمان براي شرکت در نماز جماعت در ساعات کار، جايز است؟ جواب: با توجه به اهميت خاص نمازهاي يوميه و تأکيد فراواني که بر اقامة نماز در اول وقت شده است و نيز باتوجه به فضيلت بسيار فراوان جماعت، مناسب است کارکنان، روشي اتخاذ کنند که بتوانند در مي...
سؤال: گفتن يا شنيدن لطيفه‌هاي رايج در کشور که مربوط به اقوام مختلف است چه حکمي دارد؟ جواب: اگر غيبت بوده و يا موجب اذيت و هتک مؤمني باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلا...
سوال : حکم افرادي که به قوانين داخلي توجهي ندارند و نظم را برهم مي‌زنند چيست؟ جواب: بايد مطابق مقررات و آئين نامه انضباطي باآنان برخورد شود. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی ا...
سؤال: آيا استعمال تنباكويي كه بعضي از انواع خمر را بر روي آن پاشيده‌اند جايز است؟ آيا استنشاق دود آن جايز است؟ جواب: اگر مصرف آن تنباكو از نظر عرف، استعمال خمر محسوب نشود و باعث مستي و وارد شدن آسيب قابل ملاحظه‌اي نشود اشكال ندارد، هرچند احوط ترك آن ا...
سؤال: در نزديكي يك مسجد، خانه‌اي وجود دارد كه صاحبش آن را براي سكونت امام جماعت مسجد وقف كرده است، ولي درحال‌حاضر به علت كثرت عائله و مراجعه‌كنندگان و دلايل ديگر مناسب سكونت او نيست و خود امام جماعت هم منزلي دارد كه در آن زندگي مي‌كند و احتياج به تعميرات...
سؤال: آيا حشيش پاك است؟ آيا استعمال آن حرام است؟ جواب: حشيش پاك است، ولي استعمال آن حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: شخصي مالك قطعه‌ زميني بوده كه شركت تعاوني ادارة ما مبادرت به تصرّف و توزيع آن بين كارمندان اداره نموده است. همچنين، از كارمندان هم مبلغي پول گرفته است و ادّعا مي‌كند كه آن‌ها را به صاحب زمين داده و رضايت او را جلب كرده است. ولي بعضي از آنان ادّعا م...
سؤال: آيا كشيدن به‌ صورت تفنّني و تفريحي همراه دوستان و در اوقات بيكاري در پادگان اشكال دارد؟ جواب: كشيدن سيگار درصورتي‌ كه آسيب قابل ملاحظه‌اي براي بدن داشته باشد، جايز نيست و ازنظر مقررات و آئين‌نامه انضباطي نيز ممنوع است. منبع: کتاب احکام فرهنگی -...
سؤال: آيا در پشت بام مسجد مي‏ توان ساختمان ديگري براي بسيج و غيره احداث نمود؟ جواب: جايز نيست‏. منبع: جزوه احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: در اماكن نظامي هنگام برپايي نماز جماعت كه در وقت اداري است، شماري از نظاميان به سبب شرايط كاري در نماز شركت نمي‌كنند، با آنكه انجام آن كارها پس از وقت اداري يا در روز بعد ممكن است، آيا اين عمل سبك شمردن نماز است؟ جواب: بهتر است براي درك فضيلت نما...
سؤال: آيا در ماه محرّم براي شركت در مراسم عزاداري كه در محل كار برگزار مي‌شود، بايد مرخصي ساعتي گرفته شود؟ جواب: اگر اين‌گونه مراسم براساس برنامة ابلاغي برگزار مي‌شود گرفتن مرخصي لازم نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای...
سؤال: استعمال مواد مخدر همچون حشيش، ترياك، هروئين، مورفين، ماري‌ جوانا و... به‌صورت خوردن، نوشيدن، كشيدن، تزريق يا شياف، چه حكمي دارد؟ خريدوفروش و ديگر راه‌هاي كسب درآمد با آن مثل حمل‌ونقل و نگه‌ داري و قاچاق آن‌ها چه حكمي دارد؟ جواب: استعمال مواد م...
سوال : در ساختار نظامي نيروها همانند ديگر كاركنان دولت و با قيدها و محدوديت‌هاي بيشتر كار مي‌كنند؛ اما ازمزاياي كمتري برخوردار مي‌شوند، آيا اين روش صحيح است؟ جواب: حقوق و مزايا بايد مطابق مقررات باشد و برخلاف آن جايز نيست و موجب ضمان است. منبع : ا...
سؤال: صاحبان خانه‌ها و زمين‌هاي مجاور يكي از مساجد، املاك خود را به قصد توسعة آن به‌طور مجاني به مسجد داده‌اند تا به آن ضميمه شود و امام جمعه هم بعد از مشورت با علما تصميم به تنظيم سند مستقلي براي وقف آن‌ها گرفته است و همة كساني‌كه زمين‌هاي خود را به مسج...
سؤال: در ماه محرم و در ساعت كاري، خارج شدن از پادگان و محل خدمت براي شركت در مراسم عزاداري چه حكمي دارد؟ جواب: اگر مراسم ازسوي سازمان محل خدمت و براساس برنامه نباشد بايد مرخصي گرفته شود. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ ا...
سؤال: آيا استعمال دخانيات حرام است؟ اگر فرد معتاد مصرف دخانيات را به‌مدت چند هفته يا بيشتر ترك كند، آيا استعمال دوبارة آن حرام است؟ جواب: حكم با اختلاف مراتب ضرري كه بر استعمال دخانيات مترتب مي‌شود، متفاوت است؛ به‌طور كلي استعمال دخانيات اگر به مقداري ...
سوال : در برخي از پادگان‌ها و مراكز نظامي در قبال كار يكسان كه از يك سرباز يا يك كارمند يا يك روزمزد قراردادي گرفته مي‌شود مزدها و مزاياي متعددي پرداخت مي‌گردد؛ با عنوان اينكه نامبرده در فلان قالب، كار مي‌كند يا قرارداد دارد. آيا اين صحيح است يا ملاك، مق...
سؤال: زميني داراي سند با مالکيت سپاه مي‌باشد که از سوي فرماندهي سپاه ناحيه در اختيار اهالي روستا براي ساختن مسجد گذاشته شده است و قراردادي هم منعقد شده است که در کنار مسجد پايگاه مقاومتي براي روستا بسازند. لطفاً بفرماييد احکام شرعي استفاده از مسجد و پايگ...
سؤال: فردي زميني را براي ساخت حسينية سيدالشهداء (ع) وقف كرده، ولي زمين مزبور تبديل به راه عمومي روستا شده است. درحال‌حاضر، از كل زمين حسينيه تقريباً 42 متر مربع باقي مانده است. اين زمين چه حكمي دارد؟ آيا جايز است واقف آن را به ملكيت خود برگرداند؟ جواب: ...
سؤال: آيا ساخت مسجد در املاک سپاه مجاز است و وضعيت مالکيت زمين آن و صيغة مسجد چگونه خواهد بود؟ جواب: اگر املاک سپاه از اموال عمومي دولت اسلامي باشد و مصرف خاصي براي آن تعيين شده باشد، قابل وقف و ساختن مسجد نيست، ولي اگر از اراضي موا¬تي باشد که ملک کسي ...
سؤال: برگزاري همايش‌ها در مناطق خوش آب‌و‌هوا و تفريحي با هزينه‌هاي سنگين و دور از ستادها و نيز جمع‌آوري افراد از سراسر كشور درحالي‌كه به آساني مي‌توان آن را در ستاد يا جاهاي ديگري كه هزينة آن كمتر است و افراد بيشتر درخدمت‌اند؛ چه حكمي دارد؟ جواب: همايش...
سؤال: لطيفه يا جو ک‌ گفتن حکمش چيست؟ جواب: لطيفه‌اي که موجب ارتکاب محرمات شرعي و اخلاقي نباشد و موجب شادي ديگران شود اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه ا...
سؤال: آيا مبارزة نمايشي با عصا يا چوب در مراسم محلي يا رسمي چه حکمي دارد؟ و اگر به همراه موسيقي باشد چطور؟ و اگر همين مراسم در جمع کوچک خودماني باشد چطور؟ جواب: اگر به‌صورت بازي تفريحي ـ ورزشي باشد و خوف خطر بر انسان در آن نباشد، في‌نفسه اشکال ندارد، ...
سوال : آيا قوانيني كه از جانب سلسله مراتب (نمايندگي يا فرماندهي) ابلاغ مي‌شود علاوه بر ضوابط سازماني جنبه شرعي نيز دارد؟ يعني اگر فردي عامل به آن قوانين نشد آيا مرتكب خلاف شرع شده است؟ جواب: عمل برخلاف قوانين و مقررات ابلاغي شرعاً جايز نيست. منبع :...
سؤال: در پادگان‌ها و يگان‌هاي آموزشي و در جهت طرح نمازآموزي مسابقاتي برگزار مي‌شود که برندگان اين مسابقات تشويق مي‌شوند. آيا کسي که نماز را مي‌داند و نمازخوان است در اين مسابقات شرکت کند مي‌تواند جايزه بگيرد؟ جواب: برخلاف مقررات نباشد اشکال ندارد. من...
سؤال: زميني وجود دارد كه از زمان‌هاي طولاني محل دفن اموات اهالي بوده و يكي از اولاد ائمه ( ع)نيز در آن مدفون است و قبل از سي سال پيش مكاني را براي غسل دادن اموات در آن ساخته‌اند، ولي معلوم نيست كه اين زمين وقف براي دفن اموات شده يا آنكه وقف براي امامزاد...
سؤال: آيا بودجة فرهنگي و هزينه‌هاي فرهنگي كه به‌صورت متفاوت در جاهاي گوناگون هزينه مي‌شود، شرعاً اشكال ندارد؟ جواب: اگر برخلاف مقررات باشد، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم ا...
سؤال: با توجه به اينكه امروزه در جنگ و جهاد در راه خدا به جاي اسب و تير و كمان و شمشير، تفنگ، مسلسل و ديگر ادوات جنگي همچون موتورسيكلت و هواپيما استفاده مي‌شود، آيا مي‌توان تيراندازي با تفنگ و مسلسل و ديگر ادوات جنگي را با رهان [شرط‌بندي] انجام داد؟ جو...
سؤال: زميني به ادارة بهداشت هديه شده تا بيمارستان يا مركز بهداشتي در آن ساخته شود، ولي مسئولان ادارة بهداشت تاكنون اقدام به ساخت بيمارستان يا مركز بهداشتي در آن نكرده‌اند. آيا جايز است واقف زمين را پس‌ بگيرد؟ و آيا مجرّد تسليم زمين به مسئولان ادارة بهداش...
سؤال: ترسيم و نقاشي قصه‏ هاي قرآني به دست کودکان و نوجوانان چه حکمي دارد؟ مثلاً کودکان قصة اصحاب فيل يا شکافته‌شدن دريا براي حضرت موسي (ع) و غيره را رسم کنند؟ ترسيم و نقاشي قصه‏ هاي قرآني به دست کودکان و نوجوانان چه حکمي دارد؟ مثلاً کودکان قصة اصحاب في...
سؤال: زميني جزء موقوفة يك امامزاده است و بين خانه‏ هاي مسكوني اين محلّه قرار گرفته است. با توجّه به اينكه اين محلّه بزرگ و فاقد مسجد است، نظرتان را راجع به بناي مسجد در اين زمين موقوفه بيان نماييد؟ جواب: اگر وقف است، ساخت مسجد جايز نيست. منبع: جزو...
سؤال: ورزش آيروبيک که يک نوع ورزش جمعي است در محل کانون بسيج جوانان راه‌اندازي شده است و همزمان با ورزش يک نوع آهنگ خاص که ايجاد نشاط مي‌کند، پخش مي‌شود؛ لطفاً بفرماييد ازنظر شرعي پخش اين آّهنگ چه حکمي دارد؟ جواب: اگر آهنگ مطرب يا لهوي باشد، بايد پرهيز...
سؤال: اگر بدون اجازة متولّي خاص به تخريب كتابخانة ميان مدرسة مسجد جامع و آشپزخانة حسينيه كه متصل به مسجد است اقدام گردد و کتابخانه به مسجد الحاق شود، آيا اين كار صحيح است؟ و آيا نماز خواندن در آن مكان جايز است؟ جواب: اگر ثابت شود كه زمين كتابخانه ف...
سؤال: اگر مسئولان شركت نفت و سازمان زمين شهري مقداري از زمين‌هاي تحت اختيار خود را براي ساخت مساجد و مدارس علميه اختصاص بدهند و علاوه بر انشاء صيغة وقف، قبض و اقباض هم صورت بگيرد، آيا اين زمين‌ها موقوفه به حساب مي‌آيند و احكام وقف بر آن‌ها مترتب مي‌گرد...
سؤال: مقداري زمين غيرمزروعي و سنگلاخ در كنار دهكده‌اي در كاشان قرار دارد؛ بعضي از اهالي مقداري از آن را ساختمان نموده و پول آن را به قيمت روز داده‌اند كه صرف ساختن حمّام براي دهكده شده است. درحال‌حاضر، قنات دهكده احتياج به لايروبي دارد؛ اهالي تصميم گرفته...
سؤال: زن و شوهري از نقاشان معروف‌اند و کار آنان ترميم و بازسازي تابلوهاي هنري است، بسياري از آن تابلوها جامعة مسيحي را نشان مي‏دهند و در بعضي شکل صليب و حضرت مريم(س) و حضرت مسيح(ع) وجود دارد و صاحبان مؤسسات و شرکت‌ها و برخي افراد از طرف کليساها بعد از آن...
سوال : با توجه به اينکه از جانب مسئولين استفاده برخي از وسايل مانند تلفن همراه دوربين‌دار ممنوع اعلان شده، اگر شخصي از اين وسايل استفاده کند آيا از نظر شرعي اشکال دارد؟ جواب: عمل کردن بر خلاف مقررات سازماني جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظام...
سؤال: عمل خال‌کوبي که نزد برخي مردم متعارف است و با اين روش عکس‌ هايي بر روي بدن خود مي‌کشند، به‌طوري که ثابت باقي مي‌ماند و از ميان نمي‏رود، چه حکمي دارد؟ آيا مانع از صحت‏ وضو يا غسل مي‏شود؟ جواب: خال‌کوبي حرام نيست و اثري که از آن در زير پوست باقي مي...
سؤال: معمولاً مرسوم است که در پروژه‌هاي ساختماني، خريد تجهيزات و اقلام سفارشي در قرارداد اوليه با ارائة نمونه‌ها صورت مي‌گيرد؛ که بعداً، معلوم مي‌شود جنس تحويلي با نمونه‌هاي اولية قرارداد خيلي فرق مي‌کند و درميدان عمل مشخص مي‌شود كه آن كيفيت و كاربري ر...
سوال : كسي كه برخلاف دستورمافوق و بنا به سليقه خود امور محوله را در حيطه وظايف خود عمل مي‌كند چنانچه نظراتش را به مافوق تحميل كند حقوق دريافتي اش چه حكمي پيدا مي‌كند؟ جواب: عمل برخلاف مقررات و دستور قانوني مافوق جايز نيست و حقوق دريافتي مشکل پيدا مي‌...
سؤال: گزينشي انتخاب‌كردن افراد برای شرکت در همایش ها چه حكمي دارد؟ اعزام كردن افراد ستادي حتي جزئي‌ترين افراد دركنار ميهمانان چه حكمي دارد؟ جواب: افرادي که حضورشان غيرسازماني و برخلاف مقررات باشد جايز نيست شرکت داده شوند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هن...
سؤال: پيمانكاري در حال ساخت يك مجموعة مسكوني است. براساس قرارداد، آغاز ساخت آن معلوم است؛ پيمانکار فاز نخست آن را با پول و هزينة صاحبانش ساخته و تحويل داده است. آيا درست است كه بگويد قيمت‌ گذاري نهايي موكول به اتمام كامل پروژه‌ها و به نرخ روز مانند طلا...
سؤال: شخصي به مدّت دو سال و نيم با سازمان گوشت كشور قراردادي [جهت حمل گوشت به‌وسيلة كانتينرهاي يخچال‌دار از بنادر كشور به تهران و ساير شهرستان‌ها] منعقد و وجه آن را دريافت و تسويه کرده است. حال، پس از گذشت دو سال و نيم، سازمان گوشت مي‌خواهد مبالغي به‌ع...
سؤال: گاه براي اجراي مراسم عزاداري در پادگان، برادران رسمي و وظيفه وجوهي را براي برنامه‌هاي عزاداري و پذيرايي عزاداران اهدا مي‌كنند. لطفاً بفرماييد در صورت اضافه آمدن اين وجوه، باقيمانده را در چه مصارفي مي‌توانيم خرج کنيم؟ جواب: درصورت دسترسي و امكان ك...
سؤال: آيا در پيمانکاري ساختماني براي نهادهاي دولتي گرفتن قيمت نو از اقلام مستعمل مجايز است؟ بر فرض عدم جواز، جبران تفاوت قيمت چگونه است؟ جواب: در فرض سؤال، براي اقلام مستعمل گرفتن قيمت نو جايز نيست، مگر آنکه با درنظر‌گرفتن مصلحت و مقررات سازماني در ضمن...
سؤال: وقتي کارفرمايان دولتي به علت نداشتن اعتبارات عمراني و غيرعمراني در پرداخت صورت وضعيت‌هاي بدهي خود به قرارگاه از چندين ماه تا يک‌سال مشکل دارند؛ آيا شرعاً صحيح است قرارگاه با استفاده از اعتبار خود در جامعه با بدهكار شدن به بازار و پيمانكارانِ جزء و ...
سوال: آيا يک نيروي شبانه‌روزي که بعضي از ساعت‌ها استراحت دارد مي‌تواند از محل مأموريت جهت انجام امور شخصي و عبادي خارج گردد؟ جواب: تابع ضوابط و مقررات سازماني است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/...
سوال : آيا مي‌توان در حوادث و درگيري‌هاي نظامي و مأموريتي اسناد را به گونه‌اي تنظيم كرد كه فرد بتواند از بيت‌المال ديه و يا ضرر و زيان خود را بگيرد؟ جواب: تنظيم اسناد برخلاف ضوابط و مقررات قانوني، جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اس...
سؤال: كوپلن‌ هايي با عكس‌ هاي زنان سربرهنه و با تصاوير رقاصي دسته‌ جمعي كه به‌وسيلة آقايان و خانم‌ها بافته و از آن‌ها در منازل و مغازه‌ها استفاده مي‌شود، چه حكمي دارد؟ جواب: حكم داير مدار مفسده‌انگيز بودن آن است. منبع:کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر ا...
سوال : يکي از معضلاتي که وجود دارد مسئله جابجايي هزينه‌ها است که بعضاً با دستور و اطلاع فرمانده و مسئولين مي‌باشد، آيا از نظر شرعي اشکالي ندارد؟ جواب: اگر قانون و مقررات چنين اختياري به فرماندهان و يا مسئولين داده باشد اشکال ندارد و الا جايز نيست. ...
سوال : عدم رعايت اصول لازم‌الرعايه که تعدادي از آنها توسط مسئول محترم نمايندگي ولي فقيه در سپاه ابلاغ مي‌گردد توسط مسئولين و فرماندهان که مطابق موازين شرعي تعيين و مشخص گرديده است چه حکمي دارد؟ جواب: تخلف از آن جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ...
سؤال: در بعضي هيئت‌هاي مذهبي مصيبت‌هايي خوانده مي‌شود كه به مقتل معتبري مستند نيست و از هيچ عالم يا مرجعي نيز شنيده نشده است و هنگامي كه از خوانندۀ مصيبت، منبع آن را جويا مي‌شوند، پاسخ مي‌دهد كه اهل‌بيت اين‌گونه به ما فهمانده‌اند و ما را راهنمايي كرده‌ا...
سوال : اعمال سليقه در نيروهاي مسلح چه حكمي دارد (از نظر دستورات و اقدامات اجرايي)؟ جواب: اگر مغاير مقررات و ضوابط باشد، جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ع...
سوال : آيا مي‌توان با ادعاي فردي و يا توسط نوار همكار خود را به اتهام سياسي محكوم ‌كرد؟ جواب: تا يقين حاصل نشود متهم نمودن افراد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی ا...
سوال : مطرح کردن عيوب بعضي از مسئولين و مديران و تحليل رفتارهاي آنان در بين همکاران با قصد اثرگذاري بر ديگران چه حکمي دارد؟ جواب: جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی ...
سوال : غيبت‌هاي همكاران در نزد فرماندهي يا حوزة نمايندگي به دليل كاري و حفاظت از سازمان چه حكمي دارد؟ جواب: غيبت جايز نيست، اما اگر مطلبي است که از چارچوب روابط سازماني بايد به مقام مسئول گفته شود يا جهت نهي از منکر گفته مي‎شود اشکال ندارد. منبع : ...
 سؤال: برخي از جوانان كه تازه به سن بلوغ رسيده‌اند از مراجعي تقليد مي‌كنند كه فتوا به حرمت موسيقي به‌طور مطلق داده‌اند؛ هرچند از راديو و تلويزيون دولت اسلامي پخش شود، حكم اين مسئله چيست؟ اگر ولي‌ فقيه گوش‌دادن به موسيقي حلال را اجازه‌ داده باشد، آيا تجو...
سوال: نقد و صحبت پيرامون نقاط مثبت و منفي همکار، فرمانده و زيردست درخصوص مسائل کاري چگونه است؟ جواب: اگر جنبه شخصي داشته باشد و از مصاديق غيبت باشد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سوال: اگر يكي از مسئولين قسمتي از ارگان‎هاي انقلابي در محل خدمت خود مرتكب فعل حرام و خلاف شرع و عفت اسلامي گردد، اشخاصي كه از موضوع مطلع بوده و به مراجع بالاتر گزارش داده‌اند، ولي با پاسخ و اقدام مناسبي از سوي آنان روبرو نمي‌شوند، آيا مجازند از بيم تكرار...
سوال : چيزي غير مجاز را به محل كار فردي، يا منزل و يا داخل ماشين او بردن به منظور تخريب او چه حكمي دارد؟ جواب: حرام است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام...
سؤال: ملاک تمييز موسيقي حلال از حرام چيست؟ آيا موسيقي کلاسيک حلال است؟ بسيار مناسب است که معيار آن را بيان فرماييد. جواب: هر موسيقي‌اي که به نظر عرف موسيقي لهوي و مطرب باشد که مناسب مجالس عيش‌ ونوش است، موسيقي حرام محسوب مي‏شود و تفاوتي نمي‏کند که موسي...
سؤال: با توجه به اينكه فرزندان ما هنوز به تكليف نرسيده‌اند و در رفت‌وآمد با اقوامي که نوار غنا گوش مي‌دهند ممكن است به آن نوار علاقه پيدا كنند و باتوجه به اينكه چنانچه آن‌ها را محروم كنيم ممكن است پنهاني آن را گوش دهند، تكليف چيست؟ جواب: گرچه بچة نابا...
سؤال: با‌توجه‌به فعاليت‌هاي سازندگي در راستاي اهداف ابلاغي از سوي فرماندهي سپاه، قرارگاه سازندگي خاتم‌ الانبيا اقدام به پروژه‌هاي اقتصادي، دفاعي، پدافندي و سازندگي در كشور مي‌نمايد. در همين ارتباط، مسائلي به‌وجود مي‌آيد كه سبب بروز مشکلات و سؤالاتي مي‌گر...
سؤال: سپردن پروژه‌هاي ساخت‌وساز مسكن از طرف سازمان چه حكم فقهي دارد؟ جواب: چنانچه قرارداد ساخت‌وساز مطابق ضوابط و مقررات دولتي و موازين شرعي و به مصلحت سازمان و کارکنان باشد، جايز است و مانعي ندارد. منبع: جزوه احکام سازندگی/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سوال : كم‌كاري، راحت طلبي، تن دادن به مسئوليت تخريب افرادي كه درست كار مي‌كنند و حسادت ورزيدن به آنها چه حكمي دارد؟ جواب: علي الاقوي حرام است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی...
سؤال: گوش‌ دادن به آواز زنان درصورتي كه ازنظر شعر و موسيقي، لهو و لغو نباشد چه حكمي دارد؟ جواب: اگر آواز زنان به‌گونه‌اي باشد كه مهيج شهوت شود و گوش‌دادن به آن موجب ترتب مفاسد باشد جايز نيست گوش كند. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای اما...
سؤال: آيا بدهكاربودن قرارگاه به پيمانكاران جزء در پروژه‌ها، به اينکه در زمان‌بندي مقرر پول آن‌ها را نمي‌دهد، در حالي که پيمانکاران براي گرفتن خسارت اين تأخيرها كاري از دستشان برنمي‌آيد، صحيح است؟ جواب: با تخلف از قرارداد اوليه يا بايد رضايت آن‌ها را...
سؤال: در کارهاي سازندگي، گاهي مواقع، به سبب تعلل دولت در پرداخت بدهي خود به قرارگاه، سپاه قادر به پرداخت بدهي خود به تعدادي از پيمانکاران دست دوم يا بازاريان نيست. نظر مبارک خود را در اين خصوص بفرماييد که آيا لازم است سپاه در جامعه خود را به اين کارها ...
سؤال: گوش‌ دادن به صداي زن هنگامي که شعر و غير آن را با آهنگ و ترجيع مي‏خواند، اعم از اينکه شنونده جوان باشد يا نه، مذکر باشد يا مؤنث چه حکمي دارد؟ و اگر آن زن از محارم باشد، حکم آن چيست؟ جواب: اگر صداي زن به‌ صورت غنا نباشد و گوش‌دادن به صداي او نيز ب...
سؤال: در واحد مهندسي، نظارت بر ساخت‌ وساز را بايد بعد از وقت اداري انجام بدهند. براي اين کار، قرارداد جداگانه بسته شده است، ولي متأسفانه، در وقت اداري با هزينه و امکانات سازمان براي قرارداد مذکور نظارت انجام مي‌شود. آيا اين کار صحيح است؟ جواب: اگر برخل...
سؤال: آيا مجوز شرعي وجود دارد تا قرارگاه، به اين دليل كه اين يك وظيفة الهي و احساس تكليف انقلابي است، در انجام پروژه‌ ها وكارهاي برزمين‌ مانده در مملكت، باتوجه‌به نبودن بودجه در دست کارفرمايان دولتي و با بي‌تدبيري و بي‌كفايتي آن‌ها، وارد پروژه‌هايي به اي...
سوال : فرمانده يا مسئولي بعضي از مقررات و دستورهاي ابلاغي از ردة مافوق را مخالف قانون و در برخي موارد خلاف شرع مي‌داند ولي فرمانده يا مسئول بالاتر بر اجراي آن اصرار مي‌ورزد. لطفاً حکم مسئله را بيان فرماييد. جواب : اول، فرمانده يا مسئول در هر جايگاهي ب...
سؤال: اجراي کنسرت توسط زن براي زنان با علم به اينکه گروه نوازندگان نيز زن هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر اجراي کنسرت به‌صورت ترجيع مطرب (غنا) نباشد و موسيقي‌ اي نيز که نواخته مي‏شود از نوع لهوي حرام نباشد، اين امر في‏ نفسه اشکال ندارد. منبع: کتاب ا...
سؤال: گاهي مواقع به دليل حجم زيادکار، از رابطين در پروژه‌ها، اجناسي مفقود مي‌شود که طبق برنامة کميسيون خسارات، بايد کل هزينة خريد [به قيمت نو] از رابطين فوق و از حقوق آن‌ها کسر گردد. حکم اين کسر حقوق چيست؟ جواب: چنانچه کميسيون خسارات ضوابط و مقررات قان...
سوال : گاهي اوقات مسئولين سپاه براي تحقيقات (حفاظتي، عقيدتي و....) به بنده مراجعه مي‌كنند در رابطه با همكاران، تكليف بنده چيست؟ به دليل اينكه گاهي اوقات چنانچه واقعيت را بگويم همكار متضرر مي‌گردد حکم شرعي را بيان فرماييد. جواب: آنچه را يقين به او دار...
سؤال: آيا شخصيت نوازنده و محل نواختن و يا غرض يا هدف از آن بر حکم موسيقي تأثير دارد؟ جواب: گاهي شخصيت نوازنده يا کلام همراه آهنگ يا مکان و يا ديگر شرايط در اينکه موسيقي تحت عنوان موسيقي مطرب و لهوي حرام يا عنوان حرام ديگر قرار گيرد مؤثر است، مانند اينک...
سوال : اگر در يكي از اداره ‏هاي دولتي اختلاس از بيت‌المال صورت بگيرد و اين اختلاس استمرار داشته باشد و شخصي اين توانايي را در خود ببيند كه اگر مسئوليت آن اداره را بر عهده بگيرد، مي‏تواند اين وضع را اصلاح كند، و اين كار هم فقط از طريق دادن رشوه به يكي از ...
سوال : تعدادي گزارش كتبي راجع به اختلاس اموال دولتي توسط يكي از كارمندان دريافت گرديده كه بعد از انجام تحقيقات در مورد اين اتهام، صحّت بعضي از آن گزارش‌ها براي ما آشكار شده است. ولي هنگام تحقيق از فرد متهم خود او همه اتهامات را انكار مي‏كند، آيا ارسال اي...
سؤال: منظور از موسيقي مطرب و لهوي چيست؟ و راه تشخيص موسيقي مطرب و لهوي از غير آن چيست؟ جواب: موسيقي مطرب و لهوي آن است که به‌سبب ويژگي‌هايي که دارد انسان را از خداوند متعال و فضايل اخلاقي دور مي‌کند و به سوي بي‏ بند و باري و گناه سوق مي‌دهد و مرجع تشخي...
سوال : اگر در فرماندهي يا نمايندگي و حفاظت اطلاعات تبعيض و بي‌عدالتي مشاهده گردد تكليف كاركنان چيست؟ جواب: اگر يقين به وقوع تبعيض دارد و شرايط امر به معروف و نهي از منکر وجود دارد اقدام نمايند. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام ...
سوال : آيا فرزندان برخي از مسئولين و فرماندهان كه به سازمان مي‌پيوندند و به واسطه حضور در محل‌كار بستگان خود از امكاناتي بيشتر نسبت به ديگران بهره‌مند مي‌شوند مشكل شرعي ندارد؟ جواب: چنانچه برخلاف مقررات باشد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظ...
سوال : آيا تبعيض در ارائه خدمات سازماني در روستاها و بين نيروها و دوره‌هاي مختلف سپاه جايز است؟ جواب: در شرايط مساوي تبعيض جايز نيست، لکن اگر شرايط متفاوت باشد تفاوت خدمات بر حسب شرايط و ضوابط سازماني اشکال ندارد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: ب...
سوال : اگر هر ماه اضافه‌کاري داشته باشم و اعلان بکنم و بعد با توجه به نبود بودجه، آن مقداري که بايد باشد به اندازه پرداخت نمي‌شود، ولي در رده‌هاي بالا تمام اضافه‌کاري کاملاً پرداخت مي‌شود چه حکمي دارد؟ آيا دوگانگي در سازمان ايجاد نشده و تبعيض به وجود نمي...
سوال: اگر فردي نظريه عليه يكي از مديران مياني داشت و آن مدير او را از يكسري امتيازات محروم نمود چه حکمي دارد؟ جواب: اعمال غرض يا نظر شخصي در روابط سازماني جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدا...
سوال : فرمانده مي‌تواند فردي را که در شغلي کار مي‌کند مزاياي شغل ديگر را برايش اعمال کند اگر اشکال دارد وظيفه شخص چيست؟ جواب: بستگي به مقررات و ضوابط سازماني دارد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سوال : بعضي از کارکنان سپاه گاهي از محل خدمت بدون اجازة آن سازمان در تشييع جنازه يا مجلس ختم شرکت مي‌کند، حقوقش چه صورت دارد؟ جواب: اگر از وظيفه کوتاهي نموده به مقداري که کوتاهي کرده مديون است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام ...
سؤال: اجراي کنسرت توسط زن براي زنان با علم به اينکه گروه نوازندگان نيز زن هستند، چه حکمي دارد؟ جواب: اگر اجراي کنسرت به‌صورت ترجيع مطرب(غنا) نباشد و موسيقي‌ اي نيز که نواخته مي‏ شود از نوع لهوي حرام نباشد، اين امر في‏ نفسه اشکال ندارد. منبع: کتاب احک...
سوال : كارمند دولت جمهوري اسلامي گاهي از محل خدمت ـ بدون اجازه آن سازمان ـ براي تشييع جنازه يا مجلس ختم خارج مي‏شود آيا حقوقش چه صورت دارد؟ جواب: ج‏. اگر از وظيفه كوتاهي نموده به مقداري كه كوتاهي كرده مديون است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: ب...
سؤال: آيا غنا در مثل قرآن و دعا و اذان جايز است؟ جواب: غنا صوتي است که با ترجيع و طرب همراه بوده، مناسب با مجالس لهو و گناه است که به‌ طور مطلق حرام است؛ حتي اگر در دعا و قرآن و اذان و مرثيه و غيره باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای...
سؤال: درصورت مجبور بودن به خريد نسيه (اعتباري)، آيا شرعاً و قانوناً پرداخت پول اضافه در قالب «عرف بازار» براي اقلام نسيه (اعتباري) بامقادير ثابت و مشخص ماهانه صحيح است؟ جواب: خريدوفروش نسيه به قيمتي بالاتر از قيمت نقدي به مقداري که متعارف است در همان ا...
سوال : عدم حضور در اتاق محل‌ کار در ساعت اداري و سر زدن به اتاق‌هاي ديگر بدون داشتن مأموريت خاصي در اين زمينه چه حکمي دارد؟ جواب: ترک محل کار اگر براي امور ضروري، يا انجام کار سازماني باشد اشکال ندارد، در غير اين موارد جايز نيست. منبع : جزوه احکـا...
سؤال: جواني در مقام مربي و داور بين‏ المللي بعضي از ورزش‌ها مشغول کار است. شغل او اقتضا مي‏کند که به بعضي از باشگاه‌ هايي وارد شود که غنا و موسيقي حرام در آن‌ها پخش مي‏شود و با توجه به اينکه اين کار مقداري از هزينه‏ هاي زندگي او را تأمين مي‏کند و فرصت‌ها...
سوال : بعضي مواقع در محل کار به ديدن همکاران مي‌رويم و در محل کار خود نيستيم، حکم آن چيست؟ جواب: چنانچه برخلاف مقررات و موجب اختلال وظايف سازماني گردد جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ ...
سوال : ديرآمدن به پادگان و ديررفتن(مثلاً يك ساعت دير بياييم در عوض يك ساعت ديرتر برويم) چه حكمي دارد؟ جواب: بدون اجازة قانوني جايز نيست، ورود و خروج بايد مطابق مقررات سازماني باشد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انت...
سوال: در مؤسسه‌اي کار مي‌کنم که براي ورود و خروج کارت ساعت‌زني گذاشته‌اند، به موجب آن اگر به مقدار معين ساعت نخورد، يا اگر يک روز زدن کارت را فراموش کني و ساعت نخورد دو برابر از حقوق کم مي‌نمايند. آيا کم کردن حقوق شرعاً صحيح است؟ جواب: مراعات مقرّرات ...
سوال: بسيار ديده مي‌شود نيروهاي پايور انضباط مناسب به لحاظ ورود و خروج و انجام کارهاي واگذاري را ندارند مسئول يا مدير واحد يا قسمت به دليل اينکه با اين فرد سابقه دوستي دارد تذکر نمي‌دهد، يا بي‌خيال قضيه مي‌شود همين امر باعث دلخوري ساير نيروها مي‌شود، آيا...
سوال: کارمندان طبق مقررات هر روز بايد سر ساعت معيني بر سرکار خود حاضر شوند، اگر کسي به علّت دوربودن راه يا سرماي شديد زمستان و يا نبودن وسيلة نقليه، يک الي دوساعت فقط صبح‌هاي روز شنبه استثناءاً دير به محل کار برسد، آيا از نظر شرع مقدس درست است که جبران ت...
سوال : برخي ادارات، پيش از آغاز ساعت اداري، مجالس دعا برگزار مي‌كنند و براي شركت‌كنندگان اضافه‌كاري در نظر مي‌گيرند. از نظر شرعي چه حكمي دارد؟ جواب: ميزان، مقرّرات است. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/...
سوال: در احكام اداري آيا امكان دارد فردي که در اول وقت اداري با تأخير به محل كار وارد مي‌شود به‌صورت مرخصي در آخر ماه محاسبه نمايد؟ جواب: بايد مطابق مقررات محاسبه و اقدام گردد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارا...
سوال : چرا ما با يك دقيقه دير و زود رفتن براي حقوقمان مشكل شرعي ايجاد مي‌شود، ولي يك معلم سه ماه تعطيل مي‌شود؛ امّا حقوق دريافتي‌اش حلال است حکم فقهي در اين مورد چيست؟ جواب: بستگي به قانون مقررات استخدامي دارد که با توجه به مقتضيات و شرايط خدمتي با ه...
سوال : کار سازماني اين جانب طوري است که گاهي اوقات کاري براي انجام ندارم، آيا مي‌توانم در ساعت اداري کارهاي ديگري مثل خواندن ‌روزنامه يا مطالعة کتاب و... را انجام دهم؟ جواب: اوقات بیکاری در صورتي که به آمادگي کاري لطمه‌اي وارد نشود و با اذن فرمانده ي...
سوال : از آنجايي كه اضافه‌كاري در سطح رده ‍‌هاي صنفي مثل استان‌ها و نواحي، معنا و مفهوم ندارد بعضاً ديده مي‌شود كه بعضي از كاركنان صبح‌ها با يكي دو ساعت تأخير سركار حاضر مي‌شوند با اين استدلال كه در بعد از ظهر آن روز تأخيرات را جبران خواهند نمود اين مسئل...
سؤال: يکي از افراد نظامي به مناسبت عاشوراي حسيني در منزل شخصي خود مراسم عزاداري تشکيل‌داده، در آن از امکانات دولتي استفاده مي‌کند. لطفاً بفرماييد آيا اين کار وجاهت شرعي دارد؟ جواب: استفاده از امکانات بيت‌المال در مواردي که قانوناً مجاز به استفاده نباشد...
سوال : آيا با تأخيري که درآمدن سر کار صورت مي‌گيرد اگر اضافه کارهايي که انجام داده مي‌شود پول اين اضافه کارها را نگيرند جبران مي‌شود يا خير؟ جواب: بستگي به مقررات و ضوابط سازماني دارد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/...
سؤال: در يكي از مراكز بسيج، هيئت عزاداري امام حسين(ع) هنگام اجراي مراسم، عَلَم‌هاي مخصوصي حمل مي‌کند، و به اين كار عقيدة خاصي دارد و در پايان برنامه‌آن علم را به همان مركز منتقل و در آنجا نگه‌داري مي‌كنند. اين اعمال ازنظر شرعي چه حكمي دارد؟ جواب: اين‌گ...
سوال : به علّت بيماري (كمردرد) در بعضي مواقع حدود 5 تا 10 دقيقه ديرتر به محل كار مي‌روم و رئيس مربوطه اجازه داده است. آيا شرعاً اشكالي دارد؟ البته در بعضي مواقع بيش از اين وقت، در محل كار حاضرم و يا با وسيله شخصي خود كارهاي اداره را انجام مي‌دهم. جواب:...
سؤال: آيا آنچه متداول شده است كه با نام عزاداري براي امام حسين(ع) گوشت بدن را سوراخ كرده و قفل و سنگ كيلو به آن آويزان مي‌كنند، جايز است؟ جواب: اين‌گونه اعمال كه سبب وهن مذهب مي‌شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خام...
سوال : وظيفه ما نسبت به كسي كه آگاهانه در مقابل فرماندهي مقاومت مي‌كند و به بهانه‌هاي مختلف آرامش رواني اعضاي مجموعه را به هم مي‌ريزد چيست؟ جواب: بايد مطابق آئين‌نامه انضباطي و رعايت اخلاق اسلامي با فرد متخلف برخورد شود. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ ...
سؤال: اگر در پادگان‌هاي آموزشي برنامة عزاداري امام حسين(ع)در ماه محرم به‌گونه‌اي برگزار شود که احياناً موجب قضا شدن نماز صبح گردد، حکم شرعي شرکت در اين مراسم چيست؟ جواب: شركت در عزاداري از مستحبات مؤكد است، ولي اگر سبب قضا شدن نماز كسي شود، فوت نماز به...
سؤال: حكم صداهايي كه از صداوسيما پخش مي‌شود و بعضي از آن‌ها در زمان طاغوت نيز پخش مي‌شد و بعضي ديگر موزيك متن فيلم‌هاي خارجي است و بعضي موسيقي با صداي خوانندگان طاغوت است، موارد مباح و حرام آن‌ها را بيان فرماييد؟ جواب: موسيقي مطرب حرام است و صداهاي ...
سوال : آيا پولي كه انسان به واسطة شغل خود كسب مي‌كند، ولي در شغل خود كم‌كاري نموده است، آيا پول دريافتي حرام است؟ جواب: اگر در مقابل كاري كه انجام نداده، پول مي‌گيرد، حكم مال حرام را دارد و موجب ضمان است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس ...
سؤال: معمولاً هيئت‌هاي رزمندگان در شهرهاي مختلف مراسم عزاداري تشكيل مي‌دهند و دسته‌هاي سينه‌زني راه اندازي مي‌كنند، آيا جايز است عموم بانوان يا خواهران بسيجي نيز با حفظ حجاب و پوشيدن لباس‌هاي خاص كه بدن آنان را بپوشاند در دسته‌هاي سينه‌زني شركت کنند؟ جو...
سؤال: حكم استماع موسيقي‌هاي صدا و سيما يا ادارة ارشاد، ساخت و تعليم و خريدوفروش ابزار آلات موسيقي چيست؟ جواب: هرگونه نوازندگي مطرب لهوي كه متناسب با مجالس عيش‌ونوش باشد حرام است منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ز...
سوال: بعضي شاغلين ادارات و سازمانها، در مقابل كم‌كاري خود، از بعضي مزايا صرف‌نظر مي‌كنند و آن را در مقابل كم‌ كاري قرار مي‌دهند. آيا اين صرف‌نظرها، جبران كم‌كاري را مي‌كند؟ جواب: صرف‎نظر كردن از مزايا مجوز كم‌كاري نيست و لازم است طبق مقرّرات استخدامي ...
سوال : حقوق كاركناني كه در محل كار مدام كار نمي‌كنند و زير كار در رو هستند چگونه است؟ جواب: به ميزاني که کم کاري دارند نسبت به حقوق دريافتي ضامنند. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم ا...
سوال : با توجه به مدرك تحصيلي و تفاوت فاحش حقوق و دستمزد آيا كوتاهي در كار جايز است يا خير؟ جواب: جايز نيست. سستی درکار وکم کاری منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه...
سؤال: استفاده از اُرگ، ساز، سنتور، دايره (دف) در جشن‌ها و اعياد و در مكان‌هاي متعلق به نيروهاي مسلح مثل مساجد و حسينيه‌ها و نمازخانه‌ها و ديگر اماكن چه حكمي دارد؟ آيا كف‌زدن براي تشويق افراد ممتاز و نمونه، يا ابراز شادي در جشن‌ها و اعياد و مواليد ائمة اط...
سوال : در خصوص عدم پرداخت حق و حقوق افراد از سوي سازمان، آيا فرد مي‌تواند از كار خود كم بگذارد؟ حكم فرمانده در برخورد با اين موضوع چيست؟ جواب: فرد به بهانه عدم پرداخت حق و حقوق مجاز به کم‌کاري نيست و مي‌تواند مطالبات خود را از مجاري قانوني پيگيري نما...
سوال : اينجانب چندين سال است كه كارمند دولت هستم، در طول مدّت خدمتم، چندين بار به عللي كار محوّله را صحيح و كامل انجام نداده‏ام، ولي پولش را دريافت كرده ‏ام لطفاً بفرماييد: الف. آيا بايد براي جبران آن فقط در همان اداره كار كنم يا اينكه اگر در يكي از ارگ...
سؤال: با همکاران سپاهي خود هيئتي تشکيل داده‌ايم و تاکنون وسائل فراواني با کمک برادران براي هيئت تهيه کرده‌ايم که وقف نيست. آيا اعضا مي‌توانند لوازم هيئت را به‌عنوان امانت از هيئت خارج نمايند، يا هيئت امنا مي‌توانند وسايل را به افراد هيئت اجاره دهند و هزي...
سوال : بعضي روزها به علت خستگي، وظيفه‌ام را در محل کار کامل انجام نداده‌ام. آيا با نگرفتن بعضي از مزايا جبران کم‌کاري خواهد شد؟ جواب: نگرفتن مزايا، جبران‌کننده کم‌کاري نيست و لازم است طبق مقررات استخدامي در وقت اداري به وظائف خود عمل نماييد. منبع :...
سؤال: آيا مي‌توان از برق شهري براي چراغاني کردن هيئت‌هايي که در ماه محرم برپا مي‌شود استفاده کرد؟ جواب: اگر برخلاف مقررات باشد، اشکال دارد و موجب ضمان است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه عل...
سوال : انجام ندادن كار ارباب رجوع در ادارات از طرف مسئولين فقط از باب بي‌توجهي، چه حكمي دارد؟ جواب: تعلّل بي‌وجه و مماطله در انجام وظايف اداري، قانوناً خلاف و شرعاً حرام و موجب ضمان حقوق استخدامي دريافتي نسبت به موارد كم‌كاري يا خودداري از كارهاي محو...
سؤال: گاه در مجالس و جشن‌هاي مذهبي، به‌ويژه ايام ولادت حضرت بقيهْْ الله الاعظم(ع) براي سرور و شادماني همراه خوانندگان از «دف» استفاده مي‌شود، آيا اشکال شرعي دارد؟ جواب: هرنوع خوانندگي و نوازندگي که مطرب، لهوي و متناسب با مجالس عيش‌ونوش و خوشگذراني باشد...
سوال: انجام ندادن كار ارباب رجوع در ادارات از طرف مسئولين فقط از باب بي‌توجهي، چه حكمي دارد؟ جواب: تعلّل بي‌وجه و مماطله در انجام وظايف اداري، قانوناً خلاف و شرعاً حرام و موجب ضمان حقوق استخدامي دريافتي نسبت به موارد كم‌كاري يا خودداري از كارهاي محوّل...
سؤال: در برخي مناطق كشور استفاده از ساز و نقاره به‌عنوان يك رسم ديرينه در ميان مردم رايج است و به‌ طبع تعدادي از كاركنان سپاهي نيز اهل همين مناطق‌اند كه از اين‌گونه ابزار در عروسي‌هاي خود يا فرزندانشان استفاده مي‌کنند؛ از اين رو، ابهامات و سؤالاتي به شرح...
سوال : در صورتي كه فرد در رسته سازماني خود بكارگيري نشود آيا در مقابل سهل‌انگاري‌ها مسئوليت و دين شرعي دارد؟ جواب: گر چه هر فردي در سازمان بايد مطابق قانون و مقررات در رسته خود به‌کارگيري شود؛ اما اگر بر حسب ضرورت يا تشخيص فرمانده در رسته ديگري به خد...
سؤال: استفاده از نوار‌هاي مجاز توسط ادارة ارشاد يا سازمان تبليغات در بلندگو يا تريبون‌ هاي مراکز سپاه چه حکمي دارد؟ جواب: صرف انتساب نوارها به ارشاد يا سازمان تبليغات سبب حليت محتواي آن نيست، بلکه بايد به نظر شخص استفاده‌کننده از مصاديق موسيقي و غناي م...
سوال : در اکثر شهرها، سپاه اقدام به تأسيس درمانگاه و بيمارستان نموده است که هدف اصلي آن ارائه خدمات به کارکنان و خانواده آن مي‌باشد؛ اما متأسفانه با وجود اينکه اموال اين مراکز متعلق به سپاه مي‌باشد وکارکنان آن سپاهي بوده و از سپاه حقوق دريافت مي‌کنند ارا...
سؤال: آيا جايز است در ايام محرم از افراد خير پول نقد و ديگر امکانات براي برگزاري عزاداري در سپاه جمع‌آوري کرد؟ جواب: اگر خلاف مقررات و مغاير با شأن و عزت سپاه نباشد، اشکال ندارد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات ...
سوال : چنانچه وظيفه‌اي در سازمان به انسان واگذار شد و اين وظيفه بر خلاف ميل فرد بود و يا به آن علاقه‌اي نداشت فرد مي‌تواند در آن سهل انگاري كند تا او را از آن وظيفه بردارند؟ جواب: جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خام...
سوال : چشم‌پوشي از تخلفات كارمندان زيردست و يا خدمات ارائه دادن به آنها براي اينكه آنها را راضي نگهدارم تا عليه من حرفي نزنند چه حكمي دارد؟ جواب: تغافل، چنانچه به مصلحت سازمان و موجب رضايت و بالا رفتن روحيه خدمتي کارکنان باشد اشکال ندارد. منبع : جز...
سوال: سلام لطف کنید طرز برخورد صحیح با همکاران غیرهمجنس را درمحل کار واداره توضیح دهید جواب: باسلام همان گونه كه می‌دانید بهترین كار برای یك زن خانه داری و تربیت فرزند است اگر زنان به كار اصلی خود كه خانه داری و تربیت فرزندان است مشغول شوند جوانان مرد...
سؤال: آيا آموزش موسيقي جايز است؟ جواب: آموزش موسيقي لهوي متناسب با مجالس عيش‌ ونوش حرام است. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سوال : وظيفه ما نسبت به كسي كه آگاهانه در مقابل فرماندهي مقاومت مي‌كند و به بهانه‌هاي مختلف آرامش رواني اعضاي مجموعه را به هم مي‌ريزد چيست؟ جواب: بايد مطابق آئين‌نامه انضباطي و رعايت اخلاق اسلامي با فرد متخلف برخورد شود. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ ...
سؤال: آيا آموختن موسيقي به‌خصوص سنتور جايز است؟ ترغيب و تشويق ديگران به آن چه حکمي دارد؟ جواب: به‌کارگيري آلات موسيقي براي نواختن موسيقي غيرلهوي، اگر براي اجراي سرودهاي انقلابي يا ديني و يا براي اجراي برنامه‏هاي فرهنگي مفيد و برنامه‏هاي ديگر، با غرض عق...
سوال: اگر مسئولي از تخلف زيردستش با خبر باشد، ولي کاري نکند حکم آن چيست؟ جواب: چنانچه مسئول يقين به وقوع تخلف داشته باشد بايد با متخلف برخورد قانوني کند، در غير اين صورت مسئول است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انت...
سؤال: گاهي از بلندگوي پادگان يا يگان موسيقي‌هايي راديويي پخش مي‌شود به‌خصوص در روزهاي جمعه برنامة طنز صبح جمعه با شما که در آن استهزاي قومي و موسيقي مطرب وجود دارد تکليف براي من شنونده چيست؟ جواب: اگر يقين به مطرب بودن موسيقي و استهزاي قومي داريد، استم...
سوال : حيطه اعمال برخورد با افراد خاطي از نظر اخلاقي و ديني چقدر است؟ جواب: بايد مطابق قانون و مقررات و با رعايت اخلاق اسلامي برخورد شود. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام ...
سؤال: آموزش گروه موزيک به سبک‌هاي مختلف که خود شيوه استفاده از آلات موسيقي و سبک‌ ها را آموزش مي‌دهد چه حکمي دارد؟ جواب: چنانچه براي اجراي سرودهاي انقلابي يا ديني و مذهبي و اجراي برنامه‌هاي مفيد فرهنگي و ديگر برنامه‌ها، با غرض عقلايي باشد، اشکال ندارد؛...
سوال : در اجراي برنامه‌هاي ابلاغي بعضاً خطاهايي جزئي از سوي افراد صورت مي‌گيرد كه قسمتي از آن به ناچار ايجاد مي‌گردد؛ اما برخورد بعضي از فرماندهان و سخت‌گيري در خصوص آن (اعتقادي‌ـ امنيتي و...) موجب از بين رفتن انگيزه در افراد مي‌گردد حكم آن چيست؟ جواب:...
سؤال: ملاك جشن و شادي در اسلام و سازمان چيست؟ جواب: آميخته‌ بودن مجالس جشن به نشاط و شادابي با حفظ ارزش‌هاي اسلامي و پرهيز از موسيقي مطرب، غنا، رقص و هرگونه رفتار خلاف شرع باشد، مي‌تواند ملاک جشن و شادي اسلامي باشد. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر...
سوال : برخورد با زيردستان و رعايت حقوق آنها چه حکمي دارد؟ جواب: بايد مطابق آيين‌نامه انضباطي ومقررات سازماني باشد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سوال : بعضي از كاركنان، امور اداري را در ساعات كاري انجام نداده و به كار‌هاي شخصي خود مي‌پردازند و بعد از ساعات اداري به عنوان اضافه كار، امور محوله را انجام مي‌دهند آيا مبلغ اضافه كاري كه دريافت مي‌كند حلال است يا خير؟ جواب : كاركنان سازمان در ساعات ...
سوال: آيا بر فرد واجب است که تخلفات کوچک و بزرگ در مورد همکاران يا نيروهاي زيرمجموعه‌اش را به مقامات بالا گزارش نمايد؟ جواب: گزارش و برخورد با تخلفات کارکنان بايد طبق ضوابط و مقررات و با رعايت اخلاق اسلامي باشد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: ب...
سؤال: فرزندان بسيجي حضرت‎ عالي در سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري اصفهان در سطح مراكز فرهنگي، فرهنگ‌ سراها و ديگر مراكز وابسته به اين سازمان، اقدام به اجراي برنامه‌هاي فرهنگي و آموزشي، متناسب با ذائقة نسل جوان و برخوردار از پيام‎هاي ديني مي‌نمايند. با توجه ...
سوال : آيا اگر يك فرد نظامي در سيستم خطايي را انجام دهد و خطايش سازماني باشد و سيستم نظارتي متوجه نشده باشند آيا وظيفه داريم آن خطا را شخصاً گزارش كنيم يا نه؟ جواب: اگر خطاي ارتکابي براي سازمان ضرر و خطر قابل توجهي داشته باشد واجب است در اسرع وقت گزار...
سؤال: نواختن موسيقي براي اهداف و اغراض عقلايي و حلال در مکان مقدسي مانند مسجد چه حکمي دارد؟ جواب: نواختن موسيقي مطرب و لهوي مناسب با مجالس لهو و گناه به‌طور مطلق جايز نيست؛ حتي اگر در غيرمسجد و براي غرض عقلايي حلالي باشد، ولي اجراي سرودهاي انقلابي و ما...
سوال: آيا در گزارش ماهيانه ساعت كاري پژوهش، گزارش تقريبي كافي است يا بايد ساعت پژوهش دقيق ارائه گردد؟ جواب: گزارش بايد مطابق واقع باشد که موجب برائت ذمه گردد. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژو...
سوال: با توجه به اينکه گزارش‌هاي شش ماهه و سالانه به صورت آماري و محدود مي‌باشد، آيا ارسال گزارش‌هاي نادرست به دنبال خود ضمان براي مسئول نمي‌آورد؟ جواب: تهيه و ارسال گزارش نادرست جايز نيست و موجب برائت ذمه نمي‌گردد و گاهي موجب ضمان است. منبع : جزوه...
سؤال: آيا حضور در مجالس و محافلي که در آن‌ها به نوارهاي مبتذل غنا گوش‌داده مي‏شود جايز است؟ درصورتي‌که در غنا بودن آن شک داشته باشد، با توجه به اينکه نمي‏تواند از پخش نوار جلوگيري کند، حکم چيست؟ جواب: حضور در مجلس غنا و موسيقي مطرب و لهوي درصورتي‌که من...
سوال: ارائه گزارش غير واقعي به مسئولين و فرماندهان كه مستلزم تصميم‌گيري غلط آنها مي‌شود با علم به اين امور عمل به دستور لازم است يا نه؟ جواب: ارائه گزارش خلاف واقع جايز نيست. دستور قانوني فرماندهان و مسئولين چنانچه خلاف شرع نباشد بايد اطاعت شود. من...
سوال : اينجانب به عنوان كارمند دولت و كارشناس امور حقوقي، در ساعات اداري همكاران و ساير افراد، جهت حل مشكلات شخصي‌شان، از اينجانب درخواست مشاوره حقوقي مي‌نمايند. از آنجا كه ساعات اداري متعلق به بيت‌المال و عموم مردم است چه حکمي دارد؟ جواب : اشتغال به ...
سوال : اگر مجبور شويم آمار دروغ به بالا بدهيم، چه حکمي دارد؟ جواب: ارائه آمار دروغ به سلسله‌مراتب جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام
سؤال: آيا مداحي براي بانوان جايز است؟ جواب: مداحي زن در جايي که مي‌داند نامحرم صداي او را مي‌شنود، اگر موجب جلب توجه و تهييج نامحرم يا مفسده ديگري شود، جايز نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوه...
سوال: در برخي گزارش‌ها از جمله نيروهاي بسيجي كه فراخوان مي‌شوند در آمار و برنامه‌هاي اجرا شده دروغ مشاهده مي‌شود و يا برخي كارها طبق برنامه ابلاغي انجام نمي‌شود؛ يعني طبق برنامه ابلاغي شامل آن كار نمي‌شود؛ به عبارتي برنامه ابلاغي اجرا نشده؛ اما حكم مأمور...
سوال: اگرمسئولي در اجراي برنامه‌ها و يا پاسخ نامه‌ها يک سري آمار که دقيق نيست براي جواب دادن نامه بدهد نوشتن و ارسال چنين نامه‌اي توسط مسئول چه حکمي دارد؟ چواب: چنانچه با تعمد و آگاهي باشد از مصاديق دروغ و حرام است. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي:...
سؤال: استفاده از موسيقي در يادواره‌هاي شهدا که بيشتر در مساجد برگزار مي‌شود، چه حکمي دارد؟ آيا استفاده از آن در محيط‌هاي بسيج و سپاه کار مطلوبي است؟ جواب: اگر موسيقي مطرب و متناسب با مجالس لهوي نباشد اشکال ندارد؛ اما در مساجد از نواختن موسيقي پرهيز شود...
سوال: در برخي مسايل آموزشي مثل تربيت صالحين که به نيرو ابلاغ شده است و رويکردهاي همه فرماندهان به اين امر مي‌باشد بعضاً آمارهاي ارايه شده صادق نيست چه حکمي دارد؟ جواب: ارائه آمار خلاف واقع جايز نيست. منبع : جزوه احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای...
سوال : در تدوين گزارشات اشراف فرماندهي كل چون بر اساس خود اظهاري مي‌باشد فرماندهان و مسئولين ارشد در گزارشات دقت لازم را ندارند و بعضاً دچار انحراف مي‌شوند حکم فقهي آن چيست؟ جواب: هرگونه گزارش خلاف واقع، مسئوليت شرعي و قانوني دارد و حرام است. منبع ...
سؤال: دعوت از گروه‌هاي مطرب و ارکستر دربرخي مجالس، که بيشتر اين مکان‌ها را به مجالس لهو و لعب تبديل مي‌کنند نيز شرکت در اين گونه محافل چه صورت دارد؟ کسب افراد از اين راه آيا حلال است يا حرام؟ گفتني است برخي اين گروه‌ها با مجوز وزارت ارشاد فعاليت مي‌کنند....
سؤال: متأسفانه، گروه‌هاي سرود متشكل از پسران و دختران به‌شكل نامناسب در محافل، به اجراي برنامه مي‌پردازند. تشكيل چنين گروه‌ها و شركت در محافلي كه آن‌ها اجراي برنامه مي‌كنند، چاپ عكس و ترويج آن توسط برخي مطبوعات يا پخش آن از تلويزيون چه صورت دارد؟ جواب: ...
سوال : آيا مي‌توان در ساعات اداري به تحصيل پرداخت و به جاي آن در ساعات غير اداري به امور پرداخت بدون هيچ‌گونه دريافت هزينة اضافه کار؟ جواب: چنانچه برخلاف ضوابط و مقررات سازماني باشد جايز نيست. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌...
سوال : آيا زمان‌هاي صرف چاي، غذا، تلفن شخصي، مطالعه شخصي، گفتمان شخصي و هر فعاليت ديگري كه در زمان مداومت كاري براي انسان پيش مي‌آيد مجاز است آن را جزو ساعات مداومت كاري و اضافه كاري قرار دهد؟ رساندن فرزند به مدرسه در زمان صبح در هنگام عزيمت به محل كار ت...
سؤال: پادگان محل خدمت ما در منطقة مسكوني قرار دارد و صداي اذان صبح سبب بيدارشدن اهالي محل مي‌شود،آيا پخش اذان با بلندگو جايز است؟ جواب: پخش اذان به‌نحو متعارف، براي اعلام داخل شدن وقت نماز به‌وسيله بلندگو اشكال ندارد، ولي پخش آيات قرآن و دعا و غير آن ا...
سؤال: اگر مردي صداي خود را به‌گونه‌اي شبيه به زن کند، به‌طوري که کاملاً شبيه صداي زن شود، چه حکمي دارد؟ جواب: اين‌گونه رفتارها خالي از اشکال نيست. منبع: کتاب احکام فرهنگی - هنری/ بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم اسلامی ...
سوال : با توجه به وظايف سازماني آيا در ساعات معمولي اداري مي‌توان براي عبادت وقت گذاشت؟ در اين صورت حد مجاز چگونه تعيين مي‌شود؟ جواب: تابع ضوابط و مقررات سازماني باشد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ ...
سوال : چه مقدار از وقت اداري را مي‌توان براي نماز جماعت، دعا، زيارت عاشورا و... اختصاص داد؟ جواب: به مقداري که در (سين) برنامه تعريف شده باشد مانعي ندارد. منبع : احکـام اداري‌ـ نظامي: بر اساس فتاوای امام خامنه‌ای/ انتشارات زمزم هدایت/ پژوهشگاه علوم...
پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام