آرشیو پرسش و پاسخ ها: فلسفی
دلائل عقلی اثبات برزخ

سؤال:

دلائل عقلی اثبات برزخ کدام است؟

جواب:

وجود عالمی با عنوان عالم برزخ، که در بین عالم دنیا و جایگاه آخرتی انسان است؛ مورد اجماع علمای دینی است. محقق طوسی(خواجه نصیر الدین ره) در رابطه با این موضوع در کتاب تجرید الاعتقاد می‌نویسد:«و عَذابُ القَبرِ واقِعٌ لامَکانَه وَ تَواتَرَ السَّمعُ بِوُقوُعِهِ؛ عذاب قبر واقع خواهد شد؛ زیرا امری ممکن است و دلیل نقلی متواتر بر وقوع آن دلالت دارد». مرحوم علامه حلّی(ره) در شرح این سخن فرموده‌است: «نَقَلَ عَن ضَرار أَنّهُ أَنکَرَ عَذابَ القَبرِ وَ الاِجماعُ عَلی خِلافِه؛ از ضرار بن‌عمرو نقل شده‌است، که منکر عذاب قبر است؛ در حالی که اجماع علمای اسلام بر خلاف نظر اوست». حاصل مطلب اینکه دلائل عقلی و نقلی و حتی تجربی و حسی ـ اجمالاً ـ بر امکان و وقوع عالم قبر و برزخ دلالت دارد. هرچند ممکن است، در جزئیات آن اختلاف باشد؛ ولی روشن است، که در این زمینه دلیل عمده و روشن، همان دلیل نقلی ـ آیات و روایات ـ است. ما در ادامه، به جهت رعایت اختصار، به یکی از ادله‌ی عقلی این مسأله، اشاره می‌کنیم.

به لحاظ عقلی تمام دلائلی که بر بقای روح دلالت دارد، بر امکان و وقوع عالمی بعد از مرگ نیز دلالت می‌کند. به عبارت دیگر، تمام براهینی که بر دوام و بقای روح اقامه می‏شود، دال بر این مطلب است، که ورای این عالم مادّه و دنیا ضرورتاً عالم دیگری وجود دارد؛ که ارواح در آن عالم حیات دارند. از جمله‌ی این ادله؛ «عدم انطباق بزرگ بر کوچک» در عالم ماده است. چون انطباق یک شی‏ء با سطح صد سانتی متر مربع بر شی‏ء با سطح ده سانتی متر مربع امری محال است. تنها در صورتی می‏توان جسم اوّل را بر دوّم منطبق کرد که جسم دوم بزرگتر یا دست کم مساوی با جسم اوّل باشد. حال آنکه چنین اتفاقی در عالم ذهن انسان می‏اُفتد. هنگامی که انسان به یک کوه می‏نگرد، این پرسش وجود دارد که این کوه با همه‌ی عظمتش چگونه بر ذهن انسان منطبق می‏شود؟ مگر همه وجود مادی انسان چقدر است، که بتواند کوهی را در خود جای دهد؟ باید توجه کرد، که آنچه انسان ادراک می‏کند، حقیقت کوه است؛ نه عکس کوچک شده آن. این انطباق بزرک بر کوچک که همواره در دستگاه ادراکی انسان انجام می‏شود؛ از لحاظ مادی قابل توجیه وتحلیل نیست. پس قوای ادراکی انسان به محوریت روح(ادراک کننده روح است؛ نه سلول‌های مادی) غیر مادی است. پس جهان دیگری ورای جهان ماده وجود دارد؛ که موجودات غیر مادی بدان تعلق دارند. این نکته نیز قابل توجه است، عالم برزخ که گاهی به آن عالم مثال نیز گفته می‏شود؛ از نظر عقل باید بزرگ‏تر و وسیع‏تر و از لحاظ وجودی شدیدتر و قوی تراز این عالم ماده باشد و به اصطلاح محیط بر عالم ماده باشد و عالم دنیا مُحاط آن باشد. چون هر چه قیود و حدود در موجودی کمتر باشد از لحاظ وجودی شدیدتر و وجودی قوی‏تر به حساب می‌آید.

(5 رای)
این مقاله مفید بود
این مقاله مفید نبود

نظر (1)
بیولوژیست
۰۹ خرداد ۱۳۹۵ ساعت۲۳:۰۳
بزرگی و کوچکی و شدت و ضعف که در مورد روح و عالم برزخ بکار میبرید از مصادیق کمّ (زیاده و نقصان) است و از صفات ماده و از دیگر صفات ماده تکثر و نیز انقسام پذیری میباشد
پس عالم برزخ هم که جسم و روح هردو در آن سیر میکنند مادی است
بهتر است برای اثبات عالم برزخ اول امکان آن را از لحاظ عقلی بررسی کنید سپس برای اثباتش از عقل و نقل استفاده کنید.
البته حقیر تا این لحظه فقط ادله ی نقلی (قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام) بر اثبات عالم برزخ دیده ام و نه عقلی.
ارسال یک نظر جدید
 
 
نام کامل :
پست الکترونیک :
نظر:
تأیید کد امنیتی 
 
لطفا متنی را که در کادر زیر می بینید وارد نمایید